Wat je kunt leren van de Troonredes van afgelopen jaren

Door onze expert Job ten Bosch

Gepubliceerd op dinsdag 18 september 2018 (Publicaties)

Vandaag om 13:15 uur draagt koning Willem-Alexander alweer zijn zesde Troonrede voor. De tekst, die door de regering wordt opgesteld, sprankelt zelden — net als de voordracht.

Voor NRC Handelsblad zal Lars Duursma vanmiddag de recensie van de Troonrede verzorgen. Hierbij alvast drie tips op basis van de recensies van de afgelopen jaren.

1.  Kom met wat nieuws!

De Troonrede van vorig jaar klonk me wel erg bekend in de oren. Toen ik de tekst door een plagiaatchecker haalde, bleek al snel waarom: onze koning werd op pad gestuurd met een bijeenraapsel van uitspraken uit eerdere speeches, hier en daar aangepast om het verwijt van zelfplagiaat voor te zijn.

Zo bevatte de Troonrede van 2016 deze zin: „De risico’s en onzekerheden voor onze open en internationaal georiënteerde economie komen vooral uit het buitenland.” (vanaf 7:39) In 2017 werd dat: „In een open en internationaal georiënteerde samenleving als de onze is het buitenland altijd een invloedrijke factor” (vanaf 5:07). En zo ging het zin na zin, zie ook deze recensie.

Dit jaar presenteert de regering hopelijk een nieuwe en frisse tekst!

2.  Slimme spreektekst

Voor een goede voordracht telt niet alleen welke woorden in de Troonrede staan, maar ook hoe deze zijn uitgeprint. Bij eerdere Troonredes zagen we dat de koning zich vaak versprak tijdens lange zinnen die op de ene pagina begonnen en op de volgende verder liepen. Een beginnersfout. Ook rare pauzes (Arjen Lubach maakte daar vorig jaar een gênant item over) voorkom je met streepjes en witregels. Het is voor de koning te hopen dat zijn staf dat dit jaar wel op orde heeft.

Lees de recensie hierover »

3. Impact door goed oogcontact

Onze koning maakt al vijf Troonredes op rij dezelfde fout met oogcontact: tijdens de laatste woorden van iedere zin kijkt hij consequent naar zijn blaadje in plaats van naar het publiek. Weg impact.

Hoe krachtig de zin ook is, als je hem uitspreekt terwijl je naar beneden kijkt, zal je niet overtuigend overkomen. De oplossing is simpel: zorg dat elke nieuwe zin op een nieuwe regel staat. Op deze manier kun je je volgende zin snel vinden als je naar je papier kijkt en kun je je publiek gewoon blijven aankijken als je je zin eindigt. Het gevolg: een veel impactvollere Troonrede.

Ik wens de koning alvast veel succes!

Job ten Bosch is mede-eigenaar en directeur van Debatrix. Naast de dagelijkse leiding van Debatrix coacht hij ondernemers en specialisten met het aanscherpen van hun propositie en het vinden van De Rode Tesla in hun verhaal. Als ondernemer ontwikkelt hij bovendien nieuwe bedrijven als Blook.tv en de Infograaf.

Favoriete training van Job? De masterclass Luisteren & Beïnvloeden!

Reageer op dit artikel

Er zijn nog geen reacties. Wat vind jij van dit artikel?

Laat een reactie achter

Gratis overtuigtips

Ontvang net als 15.000+ lezers elke week een praktische overtuigtip!

Uitschrijven kan elk moment
Laat mij overtuigen op de volgende manieren
Cadeau — Meld je nu aan en ontvang direct de beste tips van de laatste jaren

Reacties op onze trainingen


Zeer bruikbare training. Heel innovatief, ik heb er veel van geleerd!
Eugenie Brinkhof
Docente / Nederlands Paramedisch Instituut
Vermakelijk met voorbeelden van TED en leuk om zelf aan de knoppen te zitten
Cathelijn Feith
Management trainee / Randstad
Deze training was dusdanig inspirerend dat ik het jammer vind dat ik mijn werk als kabinetsmedewerker heb verruild voor dat van communicatieadviseur - minder speeches te schrijven.. ;-)
Sietske Nagelkerke
Communicatieadviseur / Gemeente Tholen
Inspirerend, interactief, nuttig en leuk!
Zaïra van de Gronden
Relatiemanager Healthcare / Van Lanschot Bankiers
Leerzaam met mooie handreikingen.
Michel Weber
Afdelingshoofd Informatie Management


Volg direct een training!

4 maa.Masterclass Overtuigingskracht (Den Haag)
7 maa.Masterclass Inspirerend Presenteren (Utrecht)
12 maa.Masterclass Luisteren & Beïnvloeden (Utrecht)
12 maa.Voorzitten & Gespreksleiden (Utrecht)
4 apr.Masterclass Kritisch Denken (Amsterdam)
9 apr.Speechwriting (Den Haag)
12 apr.Persuasive Communication
17 apr.TED-waardig Presenteren (Utrecht)
6 meiMasterclass Kritisch Denken (Den Haag)
9 meiVoorzitten & Gespreksleiden (Den Haag)

Overzicht in-house trainingen »

Overtuigtip: De beste overtuigtips uit 2018!

2/1 - Happy New Year! Ben je al bezig met het voorbereiden van jouw nieuwjaarsspeech? Bekijk dan eens deze tip😉. Of neem eens een kijkje bij de Top-10 overtuigtips van 2018! Begin december vroegen...

Lees verder »

Overtuigtip: Argumenteren als Trump: De herhaalde overdrijving

20/11 - The Washington Post houdt precies bij hoeveel onwaarheden Trump als president verkondigt. Exact één jaar na zijn inauguratie had Trump volgens hun telling het recordaantal van 2140 onjuiste of misleidende uitspraken...

Lees verder »

Meer nieuws & publicaties

13/2Speechwriting: Template voor een X-jarig huwelijksspeech
4/2Presenteren: Het “organisatiepraatje”, maar dan interessant.
29/1Storytelling: Sloop de veronderstelling
23/1Openingstechnieken: Smile!