POST DATE 1510099200 / 1215561600

Overtuigtip #487 van 595   |   Toon willekeurige tip →

Is het een hamer of een stoomwals? Hoe jij vage concepten concreet maakt

Door onze expert Job ten Bosch

Gepubliceerd op woensdag 8 november 2017 (Overtuigtips)

“Oh my god, what have I done.” Als oud-werknemers van Facebook dat zeggen, dan is het tijd technologie-ethiek meer bekendheid te geven. Technologie-ethiek is daarentegen een heel vaag concept. Als je daar aan anderen over vertelt dan blijft het niet hangen. Wat je in zo’n geval nodig hebt is een sterke metafoor die jouw boodschap in één beeld samenvat.

(Doe onze exclusieve workshop: TED-waardig presenteren)

Black Mirror: Het monster dat we per ongeluk maken

Voor TEDxRotterdam 2017 had ik de eer om spreker Marcel Schouwenaar te begeleiden. Als Creatief Directeur van The Incredible Machine werkt hij al jaren aan de meest vooruitstrevende ‘Internet of Things’ toepassingen. Van digitale deurbellen tot aan volledige slimme gebouwen. Maar de afgelopen jaren ging er iets knagen bij hem en zijn collega developers. Stonden zij nog wel achter de producten die zij maakten?

Door overal sensoren te plaatsen en die te koppelen aan slimme computersystemen maakten zij hele gave toepassingen. Door steeds een beetje meer informatie op te halen kunnen zij zelfs nog mooiere toepassingen maken. Met een beetje meer informatie … een betere toepassing… totdat… jij opeens overal bekeken wordt, alles van jou bekend is en dat nadelige gevolgen heeft voor jouw leven (typisch gevalletje Black Mirror).

Technologie-ethiek

Hoewel we dus met de beste intenties oplossingen bedenken en maken, lopen we risico om aan het einde van de rit iets te hebben gemaakt waarvan we de gevolgen niet overzien. Het is dus tijd om bewust stil te staan bij de gevolgen van techniek op onze samenleving. Tijd voor technologie-ethiek.

Marcel stond samen met zijn collega’s bewust stil bij de technologie-ethiek en schreven het IoT Design Manifesto. Dat manifest is nu al door honderden developers ondertekend. Nu is de belangrijke vraag: hoe kunnen we er voor zorgen dat nog meer developers deze boodschap gaan zien, ondertekenen en delen?

Maak de boodschap concreet

Allereerst helpt het om bij jouw boodschap na te denken over de essentie van jouw verhaal: Wat is jouw kernboodschap? Om tot jouw kernboodschap te komen helpt het om jezelf te vragen “Wat wil ik dat mijn publiek gaat doen?” en minstens zo belangrijk “Welk gevoel wil ik opwekken?”

In Marcel zijn geval draait zijn kernboodschap over het creëren van meer bewustwording van technologie-ethiek. Door middel van het aanwakkeren van een knagend gevoel van ongemak willen we dat mensen vaker over de gevolgen van nieuwe apps en toepassingen gaan nadenken, met als ultiem doel het onderschrijven van het manifest.

Maak er een keuzemoment van

Een eindbeeld van een volledig gebrek aan privacy geeft mensen een gevoel van ongemak. Maar dat is in de toekomst en geeft geen handvatten voor nu. We moeten ons immers nu gaan afvragen: is die geweldige oplossing waar we met ziel en zaligheid aan werken wel ‘OK’ als we het ten volste gaan gebruiken?

Het is dus belangrijk om jouw publiek bewust te maken dat er juist nú een keuzemoment is aangebroken. Is dit oké of níet oké?

Maak het beeldend

Nu we een kernboodschap hebben die mensen in beweging brengt en dit gekoppeld hebben aan een concreet keuzemoment is het tijd om de keuze beeldend te maken.

Internet of Things, Big Data, Artificial Intelligence, Deep Learning… Het is allemaal gereedschap voor de moderne ingenieur. Marcel en ik zochten daarom naar metaforen die net als internet-toepassingen gereedschap zijn. Een logische eerste keuze voor gereedschap: een hamer. Want ook jij denkt bij gereedschap aan een hamer, toch?

Zoek een tegenpool

Daarna zijn wij op zoek gegaan naar een tegenpool. In ons geval iets dat je gebruikt bij het bouwen van essentiële infrastructuur (net zoals Internet of Things) en iets waarvan het duidelijk is dat je er zonder de juiste opleiding grote schade mee kunt aanrichten. Kortom, een stoomwals!

Een wals zie je niet elke dag, is herkenbaar en spreekt tot de verbeelding. We kennen allemaal wel de tekenfilms waarin een coyote, jager of een kwaaie eend wordt platgereden door een wals. Een stoomwals is daarmee een ideaal haakje om dit verhaal te laten hangen. Dat bracht ons tot de vraag die je vanaf nu aan elke developer kunt stellen:

“Bouw ik nu een hamer of een stoomwals?”

Metafoor

De magie van dit verhaal zit hem er natuurlijk in dat een hamer in het echte leven heel lastig een stoomwals kan worden. In de wereld van de moderne technologie ligt dat echter anders. Daar kun jij beginnen met een nuttige tool (een website waarbij je vrienden met elkaar in contact brengt) wat in de loop van tijd zich ontwikkelt tot een stoomwals die alles sloopt wat op zijn pad komt (het algoritme van de website kan mogelijk gebruikt worden door buitenlandse partijen om verkiezingen te beïnvloeden). Dus zo benadrukte Marcel in zijn verhaal, dit maakt het noodzakelijk om ons regelmatig af te vragen:

“Bouw ik nu een hamer of een stoomwals?”

Werkt dit?

Dat de metafoor na Marcel zijn TEDxRotterdam talk was blijven hangen bleek wel uit de leuke tweet van het team van Hike.one (voorheen Unitid).

Ikzelf denk nu elke keer als ik een (stoom)wals zie aan Marcel’s verhaal over het belang van technologie-ethiek. Jij nu ook?

Job ten Bosch is mede-eigenaar en directeur van Debatrix. Naast de dagelijkse leiding van Debatrix coacht hij ondernemers en specialisten met het aanscherpen van hun propositie en het vinden van De Rode Tesla in hun verhaal. Als ondernemer ontwikkelt hij bovendien nieuwe bedrijven als Blook.tv en de Infograaf.

Favoriete training van Job? De masterclass Luisteren & Beïnvloeden!

Reageer op dit artikel

  1. Elmer de Ronde schreef:

    Ik vind het een geweldig voorbeeld van hoe een moeilijk onderwerp bespreekbaar kan worden gemaakt voor een breed publiek. Teruggaan naar simpele voorbeelden is vaak niet eenvoudig als de materie moeilijk of complex is. Maar juist dan is de impact groot. Ik kan hier iets mee!

Laat een reactie achter

Mis geen enkele tip

Ontvang net als 15.000+ lezers elke week een praktische overtuigtip!

Uitschrijven kan elk moment
Laat mij overtuigen op de volgende manieren
Cadeau — Meld je nu aan en ontvang direct de beste tips van de laatste jaren

Reacties op onze trainingen


Erg genoten van de training, en van een inspirerende trainer!
Margot Schreuders
medewerker kabinetszaken / Gemeente Zaltbommel

I am working as the Head of Communication for the corporate learning department of the European Commission in Brussels. Our learning community comprises 30.000 colleagues from 28 different nationalities and very good academic/professional background. Our staff is very knowledgeable and skilled, yet often the Commission is criticized as not being able to connect with citizens and other stakeholders. We have hence often worked with many communication consultants.

But the impact has never been greater than with Lars Duursma who has prepped many colleagues including Senior managers to understand their audience, their needs and how to adjust their message so that one can inform and inspire. I have witnessed real transformations in the delivery styles of colleagues preparing talks for big corporate events with courses such as 'TED like talks', 'communicate and inspire' and 'influencing and advocacy skills'. The feedback in both events (with audiences of more than 1000 people) was excellent, Lars being rated in both cases as best speaker.

Since then I have been approached by various services and institutions to give his contact details. I can recommend him without the slightest doubt for anyone looking for someone to transform the way an organization communicates: it works and it is immediately applicable!

Ana Yturriaga Saldanha
Head of Communication / European Commission
Nuttig en praktisch toepasbaar! Sluit aan op mijn vooraf gestelde persoonlijke leerdoelen.
Caspar Tijssen
Business Analist IT / ABN Amro
It was very clear. Very good examples of 'how-to' make a presentation!
Lilian Roder
Project Engineer / Nutricia
De training levert nieuwe inzichten. Ik ben dankzij deze training uit m'n comfortzone gestapt!
Pauline Kreeft
Manager Healthcare / Van Lanschot Bankiers


Volg direct een training!

14 jan.Masterclass Persoonlijke Overtuigingskracht (Utrecht)
16 jan.Masterclass Webinar Presenteren (Amsterdam)
29 jan.Voorzitten & Gespreksleiden (Amsterdam)
6 febr.TED-waardig Presenteren (Utrecht)
10 febr.Masterclass Persoonlijke Overtuigingskracht (Rotterdam)
2 mrt.Speechwriting (Den Haag)
4 mrt.Masterclass Luisteren & Beïnvloeden (Utrecht)
6 mrt.TED-worthy Presentations (English) (Amsterdam)
12 mrt.Masterclass Persoonlijke Overtuigingskracht (Den Haag)
17 mrt.Masterclass Inspirerend Presenteren (Rotterdam)
17 mrt.Masterclass Persoonlijke Overtuigingskracht (Amsterdam)

Overzicht in-house trainingen »

“Bijzonder lezenswaardig”
(Het Financieele Dagblad)

“Topboek voor een meeneemprijs!”
(Psychologie Magazine)

(reviews BOL.com)

Managementboek.nl  |  BOL.com

Overtuigtip: Eindig je zinnen met het belangrijkste woord

4/12 - Iedere week publiceert onze expert Lars Duursma een overtuigtip in de Volkskrant. Deze week: wat iedereen kan leren van sinterklaasgedichten.

Lees verder »

Vacature: Relatiemanager Trainingen en Coaching

5/8 - We zoeken een commerciële communicatieheld die vanuit ons kleine team grote klanten adviseert bij alles wat hen helpt te inspireren en overtuigen. Of het nu gaat om klanten hier in...

Lees verder »

Meer nieuws & publicaties

27/11Laat een ander jouw verhaal vertellen (+ leuk nieuws over de overtuigtip!)
20/11Speechen: Zo onthoud je de belangrijkste elementen van jouw verhaal
13/11TED-waardig presenteren: Zet je publiek aan het werk
5/11Ontspannen Presenteren: Zo pak jij jouw ‘impostor syndrome’ aan