Overtuigtip #487 van 625   |   Toon willekeurige tip →

Is het een hamer of een stoomwals? Hoe jij vage concepten concreet maakt

Door onze expert Job ten Bosch

Gepubliceerd op woensdag 8 november 2017 (Overtuigtips)

“Oh my god, what have I done.” Als oud-werknemers van Facebook dat zeggen, dan is het tijd technologie-ethiek meer bekendheid te geven. Technologie-ethiek is daarentegen een heel vaag concept. Als je daar aan anderen over vertelt dan blijft het niet hangen. Wat je in zo’n geval nodig hebt is een sterke metafoor die jouw boodschap in één beeld samenvat.

(Doe onze exclusieve workshop: TED-waardig presenteren)

Black Mirror: Het monster dat we per ongeluk maken

Voor TEDxRotterdam 2017 had ik de eer om spreker Marcel Schouwenaar te begeleiden. Als Creatief Directeur van The Incredible Machine werkt hij al jaren aan de meest vooruitstrevende ‘Internet of Things’ toepassingen. Van digitale deurbellen tot aan volledige slimme gebouwen. Maar de afgelopen jaren ging er iets knagen bij hem en zijn collega developers. Stonden zij nog wel achter de producten die zij maakten?

Door overal sensoren te plaatsen en die te koppelen aan slimme computersystemen maakten zij hele gave toepassingen. Door steeds een beetje meer informatie op te halen kunnen zij zelfs nog mooiere toepassingen maken. Met een beetje meer informatie … een betere toepassing… totdat… jij opeens overal bekeken wordt, alles van jou bekend is en dat nadelige gevolgen heeft voor jouw leven (typisch gevalletje Black Mirror).

Technologie-ethiek

Hoewel we dus met de beste intenties oplossingen bedenken en maken, lopen we risico om aan het einde van de rit iets te hebben gemaakt waarvan we de gevolgen niet overzien. Het is dus tijd om bewust stil te staan bij de gevolgen van techniek op onze samenleving. Tijd voor technologie-ethiek.

Marcel stond samen met zijn collega’s bewust stil bij de technologie-ethiek en schreven het IoT Design Manifesto. Dat manifest is nu al door honderden developers ondertekend. Nu is de belangrijke vraag: hoe kunnen we er voor zorgen dat nog meer developers deze boodschap gaan zien, ondertekenen en delen?

Maak de boodschap concreet

Allereerst helpt het om bij jouw boodschap na te denken over de essentie van jouw verhaal: Wat is jouw kernboodschap? Om tot jouw kernboodschap te komen helpt het om jezelf te vragen “Wat wil ik dat mijn publiek gaat doen?” en minstens zo belangrijk “Welk gevoel wil ik opwekken?”

In Marcel zijn geval draait zijn kernboodschap over het creëren van meer bewustwording van technologie-ethiek. Door middel van het aanwakkeren van een knagend gevoel van ongemak willen we dat mensen vaker over de gevolgen van nieuwe apps en toepassingen gaan nadenken, met als ultiem doel het onderschrijven van het manifest.

Maak er een keuzemoment van

Een eindbeeld van een volledig gebrek aan privacy geeft mensen een gevoel van ongemak. Maar dat is in de toekomst en geeft geen handvatten voor nu. We moeten ons immers nu gaan afvragen: is die geweldige oplossing waar we met ziel en zaligheid aan werken wel ‘OK’ als we het ten volste gaan gebruiken?

Het is dus belangrijk om jouw publiek bewust te maken dat er juist nú een keuzemoment is aangebroken. Is dit oké of níet oké?

Maak het beeldend

Nu we een kernboodschap hebben die mensen in beweging brengt en dit gekoppeld hebben aan een concreet keuzemoment is het tijd om de keuze beeldend te maken.

Internet of Things, Big Data, Artificial Intelligence, Deep Learning… Het is allemaal gereedschap voor de moderne ingenieur. Marcel en ik zochten daarom naar metaforen die net als internet-toepassingen gereedschap zijn. Een logische eerste keuze voor gereedschap: een hamer. Want ook jij denkt bij gereedschap aan een hamer, toch?

Zoek een tegenpool

Daarna zijn wij op zoek gegaan naar een tegenpool. In ons geval iets dat je gebruikt bij het bouwen van essentiële infrastructuur (net zoals Internet of Things) en iets waarvan het duidelijk is dat je er zonder de juiste opleiding grote schade mee kunt aanrichten. Kortom, een stoomwals!

Een wals zie je niet elke dag, is herkenbaar en spreekt tot de verbeelding. We kennen allemaal wel de tekenfilms waarin een coyote, jager of een kwaaie eend wordt platgereden door een wals. Een stoomwals is daarmee een ideaal haakje om dit verhaal te laten hangen. Dat bracht ons tot de vraag die je vanaf nu aan elke developer kunt stellen:

“Bouw ik nu een hamer of een stoomwals?”

Metafoor

De magie van dit verhaal zit hem er natuurlijk in dat een hamer in het echte leven heel lastig een stoomwals kan worden. In de wereld van de moderne technologie ligt dat echter anders. Daar kun jij beginnen met een nuttige tool (een website waarbij je vrienden met elkaar in contact brengt) wat in de loop van tijd zich ontwikkelt tot een stoomwals die alles sloopt wat op zijn pad komt (het algoritme van de website kan mogelijk gebruikt worden door buitenlandse partijen om verkiezingen te beïnvloeden). Dus zo benadrukte Marcel in zijn verhaal, dit maakt het noodzakelijk om ons regelmatig af te vragen:

“Bouw ik nu een hamer of een stoomwals?”

Werkt dit?

Dat de metafoor na Marcel zijn TEDxRotterdam talk was blijven hangen bleek wel uit de leuke tweet van het team van Hike.one (voorheen Unitid).

Ikzelf denk nu elke keer als ik een (stoom)wals zie aan Marcel’s verhaal over het belang van technologie-ethiek. Jij nu ook?

Job ten Bosch is mede-eigenaar en directeur van Debatrix. Naast de dagelijkse leiding van Debatrix coacht hij ondernemers en specialisten met het aanscherpen van hun propositie en het vinden van De Rode Tesla in hun verhaal. Als ondernemer ontwikkelt hij bovendien nieuwe bedrijven als Blook.tv en de Infograaf.

Favoriete training van Job? De masterclass Luisteren & Beïnvloeden!

Reageer op dit artikel

  1. Elmer de Ronde schreef:

    Ik vind het een geweldig voorbeeld van hoe een moeilijk onderwerp bespreekbaar kan worden gemaakt voor een breed publiek. Teruggaan naar simpele voorbeelden is vaak niet eenvoudig als de materie moeilijk of complex is. Maar juist dan is de impact groot. Ik kan hier iets mee!

Laat een reactie achter

Mis geen enkele tip

Ontvang net als 15.000+ lezers elke week een praktische overtuigtip!

Uitschrijven kan elk moment
Laat mij overtuigen op de volgende manieren
Cadeau — Meld je nu aan en ontvang direct de beste tips van de laatste jaren

Reacties op onze trainingen


Overvoerd met voorbeelden, overladen met inspiratie, overdonderd door zoveel moois
Wendy Laan
Kabinetsmedewerker / Gemeente Hoorn
Een intense, leuke en vooral leerzame Masterclass!
Miguel Kooreman
Visual / UX Designer / UnitID
Zeer plezierig verrast door Debatrix vanochtend. Wat een energievolle en gewoon echt leuke remote training. Heel enthousiaste reacties uit mijn team terug ontvangen. Veel dank Lars Duursma , Job ten Bosch en Gijs-Jan Groeneveld. Dit waren zeer welbestede uurtjes!
Edwin Vonk
Sales- en riskmanager / NN Pensions
Spannend om inspirerend te presenteren, maar het eindresultaat was beter dan verwacht!
Esther Kok
Healthcare Banker / Van Lanschot Bankiers
Ik kijk terug op een waardevolle online masterclass waarin er veel persoonlijke aandacht is besteed aan alle deelnemers in de groep! Niet alleen de praktische handvatten waren fijn, ook de ruimte om te oefenen en de persoonlijke feedback heb ik als positief ervaren. Ondanks dat je de online training vanaf één plek meemaakt, vond ik het juist door het beperkte aantal deelnemers enorm persoonlijk, productief en vol met leermomenten! Dus ik ben erg positief over de training, ondanks dat door het online werken de interactie met andere deelnemers beperkt was.
Bert Bakker
Rekenkamer


Volg direct een training!

3 juliRemote training Online meetings leiden (op afstand)
6 juliTED-waardig Presenteren (Rotterdam)
3 augMasterclass Inspirerend Presenteren (Den Haag)
4 augRemote training Online meetings leiden (op afstand)
14 augMasterclass Luisteren & Beïnvloeden (Amsterdam)
9 septTED-waardig Presenteren (Utrecht)
16 septMasterclass Persoonlijke Overtuigingskracht (Amsterdam)
2 oktSpeechwriting (Rotterdam)
13 oktMasterclass Inspirerend Presenteren (Utrecht)
14 oktMasterclass Luisteren & Beïnvloeden (Den Haag)

Overzicht in-house trainingen »

“Bijzonder lezenswaardig”
(Het Financieele Dagblad)

“Topboek voor een meeneemprijs!”
(Psychologie Magazine)

(reviews BOL.com)

Managementboek.nl  |  BOL.com

Grote vraag naar ondersteuning: Debatrix verruimt openingstijden

13/3 - Door grote vraag naar ondersteuning bij o.a. cruciale (video)boodschappen en effectieve communicatie rondom het nieuwe coronavirus, hebben we besloten onze openingstijden te verruimen. De komende weken staan we van 8:00...

Lees verder »

Overtuigtip: Werk je thuis? Hier de 5 grootste frustraties bij online vergaderingen (en hoe het wél moet)

- De komende weken werken veel mensen vanuit huis. Dat lijkt eenvoudiger dan het is, vooral als je veel samen afhankelijk bent van goede afstemming. Een online vergadering kan dan een uitkomst zijn, mits je...

Lees verder »

Meer nieuws & publicaties

25/6Een geloofwaardig verhaal neerzetten? Leer van leugenonderzoek
11/6TED-waardig presenteren: Stop met ‘snel door je verhaal lopen’
29/5Hoe krijg je de gunfactor als je remote werkt?
14/5Doelgericht pitchen: 3 tips om jouw pitch naar een hoger niveau te tillen!