Overtuigtip #-2010 van 660   |   Toon willekeurige tip →

Third-person effect: waarom we telkens weer onderschatten wat ons beïnvloedt

Door onze expert Lars Duursma

Gepubliceerd op woensdag 18 februari 2015 (Overtuigtips)

Superman!Welk wasmiddel gebruik jij, en waarom? Die vraag stel ik weleens tijdens m’n lezingen over overtuigingskracht. In al die jaren is het nog nóóit voorgekomen dat iemand in het publiek onomwonden toegaf dat hij of zij een bepaald wasmiddel koopt naar aanleiding van een televisiereclame. Maar iedereen kon zich wel goed voorstellen dat anderen zich daardoor laten beïnvloeden.

(Ontdek nu onze succesvolle remote masterclasses)

Third-person effect

Wetenschappers noemen dit ook wel het third-person effect: bij communicatie in de media (a) onderschatten we het effect hiervan op onszelf en (b) overschatten we het effect op anderen. Twee factoren zijn daarbij doorslaggevend:

  1. We denken vooral dat ongewenste boodschappen ons niet beïnvloeden. Bijvoorbeeld wanneer je zelf al weet dat een boodschap niet zo goed voor je is of als je ervan overtuigd bent dat het niet zo cool is om toe te geven dat je door een bepaald programma bent beïnvloed (“Nee, dat vond ik al vóórdat ik naar ‘Boer zoekt vrouw’ keek!”). Dat geldt extra voor inhoud die als antisociaal wordt gezien (geweld, porno).
  2. Hoe verder mensen van ons afstaan, hoe sneller we denken dat zij wél beïnvloed worden. “Jij en ik worden er waarschijnlijk niet door beïnvloed, maar de anderen wel!” Binnen organisaties merk ik regelmatig dat het management denkt dat vooral de medewerkers vatbaar zijn voor slimme beïnvloedingstechnieken — en andersom. Of dat vooral andere organisaties zich veel laten beïnvloeden door berichten in de media. Altijd weer die anderen.

Daarnaast blijkt dat we vooral beïnvloed worden als we denken dat de boodschap niet direct relevant voor ons is. Dus júist als je helemaal geen vakantieplannen hebt, blijk je toch wel erg vatbaar voor die irritante reclame van een ticketvergelijkingssite.

Waarom zijn we zo vatbaar?

Veel mensen zullen de redenen hieronder als onbevredigend ervaren. Maar helaas, het is echt waar:

  1. De illusie van onkwetsbaarheid. We willen graag het gevoel behouden dat we zelf alle touwtjes in handen hebben als het gaat om ons leven. Daarom vertellen we onszelf dat we dus echt niet beïnvloed worden door bijvoorbeeld reclame, laat staan onbewust!
  2. Slechte zelfkennis. Het is geen prettige gedachte, maar we hebben we vaak géén idee wat zich werkelijk in onze hersenen afspeelt. Dat maakt ons erg vatbaar voor vooroordelen en verkeerde intuïties. (Daarom publiceren we graag tips op basis van onderzoeken met fMRI-scans, zoals deze.)

Wat leren we hiervan?

Kortom: denk eens terug aan deze tip, de volgende keer dat je volstrekt van overtuigd bent dat iets jou beslist NIET heeft beïnvloed. Inmiddels weet je hopelijk beter.

Lars Duursma is oprichter van Debatrix. Hij coacht leiders in politiek en bedrijfsleven en geeft inspirerende lezingen door heel Europa. Lars is vaste columnist voor RTL-Z en onder meer bekend van zijn analyses voor NRC Handelsblad, NOS, RTL Nieuws, BNR, VRT en Jinek.

Binnenkort verzorgt hij de open trainingen Speechwriting en Voorzitten & Gespreksleiden.

Reageer op dit artikel

  1. […] Third-person effect: waarom we telkens weer onderschatten wat ons beïnvloedt […]

Laat een reactie achter

Vergroot je kennis

Ontvang net als 15.000+ lezers elke week een praktische overtuigtip!

Uitschrijven kan elk moment
Laat mij overtuigen op de volgende manieren
Cadeau — Meld je nu aan en ontvang direct de beste tips van de laatste jaren

Reacties op onze trainingen


De volgorde van het presenteren, het creatief nadenken en op een bepaalde manier focus aanbrengen heeft mij het meeste geholpen bij deze trainig!
Ramon Kampman
Business Controller / Chiesi Pharmaceuticals
Inspirerend, interactief, nuttig en leuk!
Zaïra van de Gronden
Relatiemanager Healthcare / Van Lanschot Bankiers
It got me fired up! Vond het leuk en leerzaam.
Kim de Vos
Medewerker personeelsadvies / Gemeente Schouwen-Duiveland
It was a great training and it improved my presentation skills!
Rekaa Sekar
Commercial Finance Analyst / Randstad UK
De omarming van online trainingen is door Covid-19 in een enorme versnelling gekomen. Bij ORTEC worden alleen al door de Education Factory jaarlijks meer dan 70 interne trainingen gegeven. En waar dat voor het hoofdkantoor in Zoetermeer nog vaak klassikale trainingen waren, was de beweging voor een globale uitrol richting online trainingen al voorzichtig ingezet. Een enorme “game-changer” was echter de Covid-19 crisis waardoor alle geplande klassikale trainingen snel omgevormd moesten worden naar online trainingen, met behoud van kwaliteit! Er zijn vele opties om online trainingen te geven, maar naast een goede inhoud wil je het publiek ook kunnen blijven boeien terwijl je als trainer nu (thuis) voor een camera zit en op deze manier een training moet geven. De goede ervaringen die we eerder met Debatrix hebben opgedaan bracht ons ook nu weer bij elkaar. Volgens het train-de-trainer principe heeft Debatrix de trainers van ORTEC geholpen om zelf goede online trainers te worden. In een dagdeel werden zaken doorgenomen zoals presentatie techniek, camera gebruik (inclusief licht en geluid tips), werd de “how-to-start” methode behandeld, werden opties in Microsoft Teams besproken (die vooral bij het geven van online trainingen nuttig kunnen zijn) en werd er uitgelegd hoe je plezier en aandacht in een online training vast kunt houden. Het bleek een mooie aanvulling waar elke trainer tips uit kon halen die ze in hun voorbereiding van zijn/haar trainingen goed konden gebruiken.
Ortec


Volg direct een training!

10 mrtOnline Inspireren (Online)
24 mrtOnline impact maken in MS Teams (Online)
30 mrtTraject Strategische Expertcommunicatie (Online)
6 aprMasterclass Luisteren & Beïnvloeden (Online)
7 aprOnline Meetings Leiden (Online)
9 aprTED-waardig presenteren (Online)
14 aprOnline Vergaderen (Online)
23 aprTraject Strategische Expertcommunicatie (Online)
30 aprOnline Inspireren (Online)
11 meiMasterclass Persoonlijke Overtuigingskracht (Amsterdam)
12 meiOnline impact maken in MS Teams (Online)
27 meiMasterclass Inspirerend Presenteren (Utrecht)

Overzicht alle trainingen »

Overtuigtip: Bescheidenheid siert de mens, maar helpt het je ook om verder te komen?

24/2 - Even geleden lanceerde het bescheiden broertje onder de grotere supermarkten voor het eerst een campagne met tv-commercials. Ze besloten om de stap naar het heden te maken. Waarom? In een...

Lees verder »

Overtuigtip: Het kantoor anno 2021: de criteria voor verandering

18/2 - In de tijd dat thuiswerken nog als incidenteel werd beschouwd, voorspelden trendwatchers al lang het nut van online vergaderen. Toch wilde niemand daar destijds aan geloven en nam men weer...

Lees verder »

Meer nieuws & publicaties

11/2Spreken is zilver, met minder meer zeggen is goud
8/2Storytelling: Waar is het konijn?
28/1Saaie online meetings? Met deze 3 technieken voorkom je dit vanaf de start
21/1Hiermee vormde Joe Biden zijn inauguratiespeech