Overtuigtip #541 van 543   |   Toon willekeurige tip →

Argumenteren als Trump: De herhaalde overdrijving

Door onze expert Victor Vlam

Gepubliceerd op dinsdag 20 november 2018 (Overtuigtips)

The Washington Post houdt precies bij hoeveel onwaarheden Trump als president verkondigt. Exact één jaar na zijn inauguratie had Trump volgens hun telling het recordaantal van 2140 onjuiste of misleidende uitspraken gedaan. Uitspraken die hij herhaalt – tot soms wel veertig keer – tellen maar één keer mee. Dat betekent dus dat Trump elke dag zes nieuwe (!) onwaarheden verkondigt.

(Leer overtuigen: volg onze tweedaagse masterclass)

Waar rook is …

Trump ziet een beetje overdrijven als onschuldig. Mensen willen graag geloven dat iets het grootst en het best is. Het verdraaien van de waarheid is verrassend vaak effectief voor Trump. Zelfs als mensen sceptisch zijn over wat hij zegt, hebben ze niet altijd zin of tijd om de waarheid van een bepaalde uitspraak te achterhalen. Het kost veel mentale denkkracht om vast te stellen wat klopt en wat niet. Je moet erover nadenken en eventueel extra informatie verzamelen. Een overdrijving is binnen een paar seconden geponeerd, maar het kost soms uren om deze te ontmaskeren.

(Maar met de Masterclass Kritisch Denken gaat dat wel iets sneller 😉)

Tenzij de belangen groot zijn, heb je hier niet altijd zin in. Zeker als iemand vaak overdrijft, kan de cognitieve belasting enorm worden. Mensen denken dan al snel: dit klopt niet helemaal, maar waar rook is, is vuur. Met andere woorden: er zal wel een kern van waarheid in zitten.

Daarom zie je dat in veel nieuwsartikelen waarin zijdelings wordt gerefereerd aan Trumps vermogen, vaak wordt gesproken over tien miljard dollar. Er staat dan bij dat dat zijn eigen schatting is (‘Trump, die zijn eigen vermogen schat op tien miljard dollar, zei gisteren…’). Daarmee is het stuk feitelijk correct. Als de journalist een ander bedrag zou noemen, moest hij kiezen welke van de verschillende onafhankelijke schattingen hij zou aanhalen. Bij eventuele kritiek achteraf zou hij zich voor die keuze moeten verantwoorden tegenover zijn baas en het publiek. Veel gedoe. Het gevolg is dus dat Trumps strategie om te overdrijven werkt. Het getal tien miljard zien mensen vaak langskomen in een beschrijving van zijn vermogen, dus dat blijft hangen.

Cruciaal voor deze strategie is dat je op zijn minst staande kunt houden dat jouw overdrijving waar zou kunnen zijn. Door twijfel te zaaien maak je het moeilijker voor mensen om vast te stellen hoe het echt zit. Het doel is om de cognitieve belasting zo groot mogelijk te maken zodat mensen het vinden van de waarheid opgeven.

Hoog van de Trump Tower blazen

Daar is Trump een meester in. Hoe groot zijn overdrijving ook is, hij weet een kruimel van waarheid te vinden die hij vol bravoure uitbouwt tot een enigszins plausibel klinkende verdediging. Hoe reageert Trump bijvoorbeeld als hij wordt geconfronteerd met het feit dat de Trump Tower maar 58 verdiepingen heeft? Hij voert dan aan dat de plafonds van de eerste verdiepingen bijzonder hoog zijn omdat het publieke ruimtes en kantoren zijn. Als dat gewoon woonappartementen waren geweest, kon je in een toren van 202 meter best 68 verdiepingen kwijt. Van andere wolkenkrabbers wordt zo ook het aantal verdiepingen vastgesteld. Alles wat hij hier aanvoert, is juist.

Dat neemt niet weg dat Trump Tower echt maar 58 verdiepingen heeft. Je kunt in de lift niet naar verdieping 20 of 21 of 22, want die bestaan niet. Toch is het moeilijker geworden om de overdrijving van Trump te veroordelen. Sommigen zullen hem zelfs het voordeel van de twijfel geven. Dit is kennelijk hoe het werkt in de wereld van wolkenkrabbers, redeneren zij. Zo profiteert Trump van zijn overdrijving.

Bronamnesie

Een favoriete techniek van Trump is om zijn overdrijvingen vaak te herhalen. In zijn speeches, boeken en interviews komen steeds dezelfde voorbeelden voorbij van zijn successen uit het verleden. Dat heeft een reden. Als je iets vaak herhaalt, wordt het op een gegeven moment aangenomen voor waar.

Dit is waarom wasmiddelreclames zo vaak op tv te zien zijn. Dat heeft te maken met een psychologisch fenomeen dat bronamnesie genoemd wordt. Mensen hebben de neiging om zich na verloop van tijd een uitspraak te herinneren, maar niet wie hem deed. Ze herinneren zich Trumps succesverhaal, maar niet dat Trump het zélf heeft verteld. De bron is uiteraard belangrijk. Vanwege zijn eigenbelang zouden mensen de boodschap kritischer benaderen als ze zich bewust zouden zijn van de bron. Het effect van bronamnesie is dus dat de overtuigingskracht van een boodschap op lange termijn wordt vergroot.

Dit artikel is gebaseerd op het boek Denken als Donald Trump door Debatrix trainer Victor Vlam.

Victor Vlam is spreker en communicatietrainer. Hij geeft lezingen op het gebied van overtuigingskracht en is een ervaren trainer op het gebied van debatteren, argumenteren en TED-waardig Presenteren.

Verder is Victor veelgevraagd Amerika-kenner voor radio en televisie. In 2008 en 2012 voerde Victor campagne voor Barack Obama. In 2018 kwam zijn eerste boek uit, ‘Denken als Donald Trump‘.

Reageer op dit artikel

Er zijn nog geen reacties. Wat vind jij van dit artikel?

Laat een reactie achter

Gratis overtuigtips

Ontvang net als 15.000+ lezers elke week een praktische overtuigtip!

Uitschrijven kan elk moment
Laat mij overtuigen op de volgende manieren
Cadeau — Meld je nu aan en ontvang direct de beste tips van de laatste jaren

Reacties op onze trainingen


Hele inspirerende training!
Michael Eveleens
Relatiemanager / Van Lanschot Bankiers
Een training waar ik mee vooruit kan!!
Karin Michaëla Kolijn
Stemcoach / KKida
Goede training, veel oefeningen, duidelijke en boeiende uitleg.
Chabeli de Kom
Junior Client Specialist / Kempen & Co
Easy going: zeer toegankelijke methodiek op een luchtige en zeer geschikte manier gebruikt. Bijzonder nuttig!
Wouter van Leeuwen
Principal Advisor / Randstad
Leerzame, interactieve training die helpt bij spreken voor publiek!
Jean-Paul Steeghs
Financial Trainee / Kempen & Co


Volg direct een training!

16 jan.Masterclass Overtuigingskracht (Utrecht)
25 jan.Masterclass Luisteren & Beïnvloeden (Utrecht)
29 jan.Masterclass Kritisch Denken (Rotterdam)
4 feb.Masterclass Inspirerend Presenteren (Amsterdam)
5 feb.Voorzitten & Gespreksleiden (Utrecht)
4 maa.Masterclass Overtuigingskracht (Den Haag)
7 maa.Masterclass Inspirerend Presenteren (Utrecht)
12 maa.Masterclass Luisteren & Beïnvloeden (Utrecht)
12 apr.Persuasive Communication

Overzicht in-house trainingen »

“Bijzonder lezenswaardig”
(Het Financieele Dagblad)

“Topboek voor een meeneemprijs!”
(Psychologie Magazine)

(reviews BOL.com)

Managementboek.nl  |  BOL.com

Overtuigtip: Alle overtuigtips van 2017! Wat is jouw top 3?

3/1 - “Je kunt namelijk je eigen hersenen beïnvloeden.”. Weet jij uit welke overtuigtip dit komt? Het is één van de 46 overtuigtips die je dit jaar las. Het is de overtuigtip die...

Lees verder »

Boek: De beste toespraken van Barack Obama

6/1 - Op 11 januari verschijnt bij Uitgeverij Balans ons nieuwe boek met de beste toespraken van Barack Obama. De toespraken zijn geselecteerd en van een voor- en nawoord voorzien door Lars...

Lees verder »

Meer nieuws & publicaties

4/12Alle overtuigtips van 2018! Wat is jouw top 3?
26/11Een slimme openingstechniek om makkelijk in te haken
20/11Argumenteren als Trump: De herhaalde overdrijving
15/11Storytelling: Hoe Intel een processor wist uit te leggen