Ongeduld is achilleshiel van optimistische Rutte

Door onze expert Lars Duursma

Gepubliceerd op vrijdag 23 september 2016 in nrc.next en NRC Handelsblad

Mark Rutte tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen 2015Op verzoek van NRC schreef onze expert Lars Duursma een recensie van het optreden van premier Mark Rutte tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen. Het artikel werd gepubliceerd in nrc.next en NRC Handelsblad.

Existentiële crisis

“Een jaar geleden richtte ik hier ook het woord tot u. Ik zei toen dat de toestand van ons land niet goed was. Dat er niet genoeg eenheid was in dit land. U zult mij vandaag niet horen zeggen dat alles nu in orde is. Dat is niet het geval. Laten we eerlijk zijn in onze analyse: Nederland maakt een existentiële crisis door!”

Nee, dit is niet hoe premier Rutte zich tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen tot het parlement richtte. Het zijn de eerste, uiterst deprimerende woorden van Jean-Claude Juncker uit zijn State of the Union – alleen ‘de EU’ is vervangen door ‘Nederland’.

Het is de kracht van onze premier: niet alleen z’n toon is optimistisch, hij heeft zichtbaar plezier in het debatteren.

Ziedaar in één alinea het verschil met premier Rutte. Want ook bij het belangrijkste debat van het jaar ging hij goedgemutst van start. Het is de kracht van onze premier: niet alleen z’n toon is optimistisch, hij heeft zichtbaar plezier in het debatteren.

Metacommunicatie

Klassieker in z’n trukendoos: metacommunicatie. Rutte reageert vaak niet direct, maar benoemt wat er gebeurt. Of wat hij nu zou kunnen doen. Op Roemers harde verwijt dat hij geen interesse toont in jongeren met een Wajong-uitkering reageerde hij kalmpjes: “Ik vind het zo bijzonder dat we nu weer een wedstrijd krijgen: wie gaat er meer op werkbezoek? Dan moet ik weer zeggen dat ik iedere week twee uur lesgeef op een school met allochtone kinderen. Ik wil die strijd helemaal niet aangaan met Roemer.” Hoppa, angel uit het verwijt.

Ook populair bij de premier: agree to disagree. In debat met diezelfde Roemer: “Uiteindelijk gaan Emile Roemer en ik het hier niet over eens worden. Dat is ook niet erg. Misschien is het juist wel goed dat we in de politiek een verschillende aanpak kiezen.” Oftewel: daar verder over debatteren heeft niet zo veel zin.

Je ziet z’n ogen twinkelen elke keer dat hij de SP – als enige in de Kamer – voluit “de Socialistische Partij” noemt.

De premier deelt graag een plaagstootje uit. Zo vertelde hij dat het Nationaal Zorgfonds tot een “staatssocialistische moloch” zou leiden, om kort daarna af te sluiten met: “Tot zover mijn opbouwende kritiek.” Je ziet z’n ogen twinkelen elke keer dat hij de SP – als enige in de Kamer – voluit “de Socialistische Partij” noemt.

Uit zijn rol

Maar die blijdschap kan binnen een minuut omslaan, als een acteur die plotseling uit z’n rol valt. En dan zien we ineens een geïrriteerde man. Weg is het goede humeur, weg is het optimisme. Verbeten sloeg hij bij de Algemene Politieke Beschouwingen om zich heen bij eindeloze discussies over of hij als premier wel “pleurt op” had mogen zeggen. En wat het kabinet gaat doen met de uitkomst van het Oekraïne-referendum. En waarom dat zolang duurt. Het lijkt erop dat Ruttes toon vooral omslaat als zijn geduld opraakt: omdat een discussie erg lang duurt, of nu inmiddels al dertig keer gevoerd is.

In verkiezingsdebatten zal dat geen enkel probleem voor hem zijn: die duren veel te kort om ongeduldig te raken. Maar tot die tijd weten politieke tegenstanders hoe ze de premier uit zijn evenwicht kunnen krijgen. Ze weten wat z’n achilleshiel is. Want bij de optredens van Juncker weten we tenminste nog wat we kunnen verwachten. Bij Mark Rutte blijft dat altijd spannend. Hij zal tot de komende verkiezingen nog veel eindeloze discussies moeten voeren waarbij z’n geduld flink op de proef wordt gesteld. Als zijn politieke tegenstanders tenminste hun vak verstaan.

Lars Duursma is oprichter van Debatrix. Hij coacht leiders in politiek en bedrijfsleven en geeft inspirerende lezingen door heel Europa. Lars is vaste columnist voor RTL-Z en onder meer bekend van zijn analyses voor NRC Handelsblad, NOS, RTL Nieuws, BNR, VRT en Jinek.

Binnenkort verzorgt hij de open trainingen Speechwriting en Voorzitten & Gespreksleiden.

Reageer op dit artikel

Er zijn nog geen reacties. Wat vind jij van dit artikel?

Laat een reactie achter

Vergroot je kennis

Ontvang net als 15.000+ lezers elke week een praktische overtuigtip!

Uitschrijven kan elk moment
Laat mij overtuigen op de volgende manieren
Cadeau — Meld je nu aan en ontvang direct de beste tips van de laatste jaren

Reacties op onze trainingen


Erg genoten van de training, en van een inspirerende trainer!
Margot Schreuders
medewerker kabinetszaken / Gemeente Zaltbommel
Leerzaam met mooie handreikingen.
Michel Weber
Afdelingshoofd Informatie Management
Top training! Veel geleerd en handige tips gekregen die ook toepasbaar zijn.
Kees Machielse
Manager Healt Insurance Companies / Abbvie
Deze training was dusdanig inspirerend dat ik het jammer vind dat ik mijn werk als kabinetsmedewerker heb verruild voor dat van communicatieadviseur - minder speeches te schrijven.. ;-)
Sietske Nagelkerke
Communicatieadviseur / Gemeente Tholen
Ik vond de training heel informerend en inhoudelijk, met een goede balans tussen theorie en praktijk!
Ruud Stevens
Internal and External Communication Advisor / ASN Bank


Volg direct een training!

4 maa.Masterclass Overtuigingskracht (Den Haag)
7 maa.Masterclass Inspirerend Presenteren (Utrecht)
12 maa.Masterclass Luisteren & Beïnvloeden (Utrecht)
12 maa.Voorzitten & Gespreksleiden (Utrecht)
4 apr.Masterclass Kritisch Denken (Amsterdam)
9 apr.Speechwriting (Den Haag)
12 apr.Persuasive Communication
17 apr.TED-waardig Presenteren (Utrecht)
6 meiMasterclass Kritisch Denken (Den Haag)
9 meiVoorzitten & Gespreksleiden (Den Haag)

Overzicht in-house trainingen »

Overtuigtip: De beste overtuigtips uit 2018!

2/1 - Happy New Year! Ben je al bezig met het voorbereiden van jouw nieuwjaarsspeech? Bekijk dan eens deze tip😉. Of neem eens een kijkje bij de Top-10 overtuigtips van 2018! Begin december vroegen...

Lees verder »

Overtuigtip: Argumenteren als Trump: De herhaalde overdrijving

20/11 - The Washington Post houdt precies bij hoeveel onwaarheden Trump als president verkondigt. Exact één jaar na zijn inauguratie had Trump volgens hun telling het recordaantal van 2140 onjuiste of misleidende uitspraken...

Lees verder »

Meer nieuws & publicaties

13/2Speechwriting: Template voor een X-jarig huwelijksspeech
4/2Presenteren: Het “organisatiepraatje”, maar dan interessant.
29/1Storytelling: Sloop de veronderstelling
23/1Openingstechnieken: Smile!