Ongeduld is achilleshiel van optimistische Rutte

Door onze expert Lars Duursma

Gepubliceerd op vrijdag 23 september 2016 in nrc.next en NRC Handelsblad

Mark Rutte tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen 2015Op verzoek van NRC schreef onze expert Lars Duursma een recensie van het optreden van premier Mark Rutte tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen. Het artikel werd gepubliceerd in nrc.next en NRC Handelsblad.

Existentiële crisis

“Een jaar geleden richtte ik hier ook het woord tot u. Ik zei toen dat de toestand van ons land niet goed was. Dat er niet genoeg eenheid was in dit land. U zult mij vandaag niet horen zeggen dat alles nu in orde is. Dat is niet het geval. Laten we eerlijk zijn in onze analyse: Nederland maakt een existentiële crisis door!”

Nee, dit is niet hoe premier Rutte zich tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen tot het parlement richtte. Het zijn de eerste, uiterst deprimerende woorden van Jean-Claude Juncker uit zijn State of the Union – alleen ‘de EU’ is vervangen door ‘Nederland’.

Het is de kracht van onze premier: niet alleen z’n toon is optimistisch, hij heeft zichtbaar plezier in het debatteren.

Ziedaar in één alinea het verschil met premier Rutte. Want ook bij het belangrijkste debat van het jaar ging hij goedgemutst van start. Het is de kracht van onze premier: niet alleen z’n toon is optimistisch, hij heeft zichtbaar plezier in het debatteren.

Metacommunicatie

Klassieker in z’n trukendoos: metacommunicatie. Rutte reageert vaak niet direct, maar benoemt wat er gebeurt. Of wat hij nu zou kunnen doen. Op Roemers harde verwijt dat hij geen interesse toont in jongeren met een Wajong-uitkering reageerde hij kalmpjes: “Ik vind het zo bijzonder dat we nu weer een wedstrijd krijgen: wie gaat er meer op werkbezoek? Dan moet ik weer zeggen dat ik iedere week twee uur lesgeef op een school met allochtone kinderen. Ik wil die strijd helemaal niet aangaan met Roemer.” Hoppa, angel uit het verwijt.

Ook populair bij de premier: agree to disagree. In debat met diezelfde Roemer: “Uiteindelijk gaan Emile Roemer en ik het hier niet over eens worden. Dat is ook niet erg. Misschien is het juist wel goed dat we in de politiek een verschillende aanpak kiezen.” Oftewel: daar verder over debatteren heeft niet zo veel zin.

Je ziet z’n ogen twinkelen elke keer dat hij de SP – als enige in de Kamer – voluit “de Socialistische Partij” noemt.

De premier deelt graag een plaagstootje uit. Zo vertelde hij dat het Nationaal Zorgfonds tot een “staatssocialistische moloch” zou leiden, om kort daarna af te sluiten met: “Tot zover mijn opbouwende kritiek.” Je ziet z’n ogen twinkelen elke keer dat hij de SP – als enige in de Kamer – voluit “de Socialistische Partij” noemt.

Uit zijn rol

Maar die blijdschap kan binnen een minuut omslaan, als een acteur die plotseling uit z’n rol valt. En dan zien we ineens een geïrriteerde man. Weg is het goede humeur, weg is het optimisme. Verbeten sloeg hij bij de Algemene Politieke Beschouwingen om zich heen bij eindeloze discussies over of hij als premier wel “pleurt op” had mogen zeggen. En wat het kabinet gaat doen met de uitkomst van het Oekraïne-referendum. En waarom dat zolang duurt. Het lijkt erop dat Ruttes toon vooral omslaat als zijn geduld opraakt: omdat een discussie erg lang duurt, of nu inmiddels al dertig keer gevoerd is.

In verkiezingsdebatten zal dat geen enkel probleem voor hem zijn: die duren veel te kort om ongeduldig te raken. Maar tot die tijd weten politieke tegenstanders hoe ze de premier uit zijn evenwicht kunnen krijgen. Ze weten wat z’n achilleshiel is. Want bij de optredens van Juncker weten we tenminste nog wat we kunnen verwachten. Bij Mark Rutte blijft dat altijd spannend. Hij zal tot de komende verkiezingen nog veel eindeloze discussies moeten voeren waarbij z’n geduld flink op de proef wordt gesteld. Als zijn politieke tegenstanders tenminste hun vak verstaan.

Lars Duursma is oprichter van Debatrix. Hij coacht leiders in politiek en bedrijfsleven en geeft inspirerende lezingen door heel Europa. Lars is vaste columnist voor RTL-Z en onder meer bekend van zijn analyses voor NRC Handelsblad, NOS, RTL Nieuws, BNR, VRT en Jinek.

Binnenkort verzorgt hij de open trainingen Speechwriting en Voorzitten & Gespreksleiden.

Reageer op dit artikel

Er zijn nog geen reacties. Wat vind jij van dit artikel?

Laat een reactie achter

Vergroot je kennis

Ontvang net als 15.000+ lezers elke week een praktische overtuigtip!

Uitschrijven kan elk moment
Laat mij overtuigen op de volgende manieren
Cadeau — Meld je nu aan en ontvang direct de beste tips van de laatste jaren

Reacties op onze trainingen


Heel praktisch, en geeft een nuttige structuur!
Maurice Smedts
Commercial Manager / Docdata
"Door de online coaching van Debatrix heb ik mijn verhaal in een nieuw jasje kunnen steken. Door deze investering kan ik de komende jaren met mijn presentatie vooruit! Ik was eerst bang dat de online coaching saai zou zijn, maar het overtrof al mijn verwachtingen. Bedankt Maarten voor de leuke, effectieve en waardevolle coaching!"
Sharon Vassell
Marketing Trade Coordinator / Curaçao Tourist Board Europe
Zeer prettig! Praktisch met goede feedback en voorbeelden.
Arne Weverling
Wethouder / Gemeente Westland
Zeer plezierig verrast door Debatrix vanochtend. Wat een energievolle en gewoon echt leuke remote training. Heel enthousiaste reacties uit mijn team terug ontvangen. Veel dank Lars Duursma , Job ten Bosch en Gijs-Jan Groeneveld. Dit waren zeer welbestede uurtjes!
Edwin Vonk
Sales- en riskmanager / NN Pensions
Bijzonder nuttig met aandachtspunten die nooit eerder aan de orde zijn gekomen!
Thomas Vedder
Project Manager / Abbvie


Volg direct een training!

14 augMasterclass Luisteren & Beïnvloeden (Amsterdam)
9 septTED-waardig presenteren (Utrecht)
16 septMasterclass Persoonlijke Overtuigingskracht (Amsterdam)
1 oktMasterclass Persoonlijke Overtuigingskracht (Eindhoven)
2 oktSpeechwriting (Rotterdam)
6 oktTED-waardig presenteren (Eindhoven)
13 oktMasterclass Inspirerend Presenteren (Utrecht)
14 oktMasterclass Luisteren & Beïnvloeden (Den Haag)
29 oktVoorzitten & Gespreksleiden (Utrecht)
6 novMasterclass Persoonlijke Overtuigingskracht (Amsterdam)
16 novTED-waardig presenteren (Den Haag)
1 decMasterclass Persoonlijke Overtuigingskracht (Utrecht)
4 dec Masterclass Luisteren & Beïnvloeden (Rotterdam)

Overzicht in-house trainingen »

Overtuigtip: Doelgericht Pitchen: Overtuig een volgende leidinggevende (beslisstijl)

30/7 -   Een ‘voorzichtige’ leidinggevende. Keuzes worden niet zomaar gemaakt, maar alleen als dit eerder succesvol doorgevoerd is. En met zo min mogelijk risico’s. Herken jij dit bij jouw leidinggevende? Grote...

Lees verder »

Overtuigtip: Werk je thuis? Hier de 5 grootste frustraties bij online vergaderingen (en hoe het wél moet)

13/3 - De komende weken werken veel mensen vanuit huis. Dat lijkt eenvoudiger dan het is, vooral als je veel samen afhankelijk bent van goede afstemming. Een online vergadering kan dan een uitkomst zijn, mits je...

Lees verder »

Meer nieuws & publicaties

16/7Wat kun jij leren van het racismedebat?
9/7Storytelling: Laat het schuren met een gezonde dosis imperfectie
25/6Een geloofwaardig verhaal neerzetten? Leer van leugenonderzoek
11/6TED-waardig presenteren: Stop met ‘snel door je verhaal lopen’