Overtuigtip #356 van 543   |   Toon willekeurige tip →

Vijf debatlessen van Pim Fortuyn

Door onze expert Lars Duursma

Gepubliceerd op woensdag 6 mei 2015 (Overtuigtips)

Fortuyn in debatPim Fortuyn debatVandaag is het precies dertien jaar geleden dat Pim Fortuyn werd vermoord. Hij was niet alleen een uitstekende spreker – hij begreep ook als geen ander hoe het debat werkt. Vijf debatlessen op een rij.

(Leer overtuigen: volg onze tweedaagse masterclass)

Zo kun ook jij effectief debatteren

  1. Geef strategisch toe. Fortuyn wist perfect wanneer je anderen probleemloos gelijk kunt geven. Zo kreeg hij eens het verwijt dat hij niets deed om het fileprobleem op te lossen. Zijn reactie: “Klopt. Als u écht vindt dat dat het belangrijkste probleem is waar Nederland voor staat, dan kunt u beter op iemand anders stemmen. De problemen die ik ga aanpakken, zijn…” Helaas hebben de meeste politici de reflex om elk punt van hun tegenstander aan te vallen en iedereen te beloven dat ze elk probleem zullen oplossen. Lees waarom het helpt anderen vaker gelijk te geven »
  2. Laat zien dat je je doelgroep begrijpt. Veel politici proberen zich wanhopig te profileren als ‘gewone’ man of vrouw (terwijl ze ondertussen spreken over ‘burgers’). Ze hopen daarmee kiezers voor zich te winnen. Fortuyn was in niets een gewone man: hij liet zich rondrijden in een Daimler V8 LWB, had een butler, profileerde zich als professor en sprak als openlijke homoseksueel expliciet over z’n seksuele escapades. En tóch hadden veel kiezers het gevoel dat hij hen begreep — daar gaat het uiteindelijk om. (Luister ook naar deze mini-cursus debatteren die ik gaf bij NTR Academie.)
  3. Richt je tot de derde partij. Politieke tegenstanders als Ad Melkert en Hans Dijkstal wisten zich geen raad met de wijze waarop Fortuyn het debat voerde. Ze waren gewend om het debat te zien als een onderhandeling waarbij je je richt tot elkaar en samen probeert tot een compromis te komen. Fortuyn begreep dat het in een debat effectiever is om je niet zozeer te richten tot je tegenstander maar tot de kiezer en/of twijfelende partij. Onderhandelen doe je pas nadat de kiezer heeft gesproken. Meer over deze cruciale debattip »
  4. Rust vooraf goed uit. Historische televisie was het, op 6 maart 2002. Of eigenlijk op 7 maart — het debat begon pas na middernacht. Terwijl Ad Melkert steeds dieper in z’n stoel zakte, zat Fortuyn daar fris als een hoentje. Natuurlijk is het ook lekkerder praten na een verkiezingsoverwinning. Maar waar Melkert de hele dag nog op campagne was geweest (tamelijk zinloos) en ver moest reizen vanuit een verkiezingsbijeenkomst in Friesland, was Fortuyn ’s middags naar een hotel gegaan om daar een paar uur te slapen. En dus was hij lekker uitgerust.
  5. Geniet ervan! Misschien is dat wel de belangrijkste tip die ik de laatste jaren aan politieke leiders heb gegeven ter voorbereiding van debatten. Elke keer weer zie ik dat politici gedetailleerde lijstjes maken met wat al hun tegenstanders eventueel zouden kunnen zeggen en hoe zij dan vervolgens MOETEN reageren. Ze stoppen zichzelf vol met instructies en zien enorm tegen het debat op. Of ze zien debatten juist als corvee, zoals Melkert: “Het hoort erbij.” Tsja, dan gaat het natuurlijk niets worden.

Ps Eerder publiceerden m’n collega Roderik van den Bos en ik in NRC Handelsblad hoe je omgaat met iemand die compromisloos debatteert. Hier het hele artikel »

Kijktip: hier het volledige debat tussen Fortuyn en Marcel van Dam terug »

CORRECTIE: in een eerdere versie stond dat Fortuyn zich liet rondrijden in een Bentley. Dat was een Daimler V8 LWB.

Lars Duursma is oprichter van Debatrix. Hij coacht leiders in politiek en bedrijfsleven en geeft inspirerende lezingen door heel Europa. Lars is vaste columnist voor RTL-Z en onder meer bekend van zijn analyses voor NRC Handelsblad, NOS, RTL Nieuws, BNR, VRT en Jinek.

Binnenkort verzorgt hij de open trainingen Speechwriting en Voorzitten & Gespreksleiden.

Reageer op dit artikel

Er zijn nog geen reacties. Wat vind jij van dit artikel?

Laat een reactie achter

Elke week een tip

Ontvang net als 15.000+ lezers elke week een praktische overtuigtip!

Uitschrijven kan elk moment
Laat mij overtuigen op de volgende manieren
Cadeau — Meld je nu aan en ontvang direct de beste tips van de laatste jaren

Reacties op onze trainingen


Inspirerend, niet alleen leerzaam maar bracht me ook op een hoop andere ideeën (dan het besprokene). Mijn creativiteit kwam weer los.
Annette Cornelisse
Hoofd Communicatie, Kabinet & Participatie / Gemeente Amstelveen en Gemeente Aalsmeer
Spannend om inspirerend te presenteren, maar het eindresultaat was beter dan verwacht!
Esther Kok
Healthcare Banker / Van Lanschot Bankiers
Gewoonweg super!
A.W. Meijer
Wethouder
Vooral de betoogstructuur en de oefeningen (inclusief feedback) hebben mij veel geholpen!
Gerrit Aardoom
Business Group Director / Econosto
Heerlijk, veel zelf doen en je wordt actief betrokken.
Joop Oude Lohuis
Client Director / Ecofys


Volg direct een training!

16 jan.Masterclass Overtuigingskracht (Utrecht)
25 jan.Masterclass Luisteren & Beïnvloeden (Utrecht)
29 jan.Masterclass Kritisch Denken (Rotterdam)
4 feb.Masterclass Inspirerend Presenteren (Amsterdam)
5 feb.Voorzitten & Gespreksleiden (Utrecht)
4 maa.Masterclass Overtuigingskracht (Den Haag)
7 maa.Masterclass Inspirerend Presenteren (Utrecht)
12 maa.Masterclass Luisteren & Beïnvloeden (Utrecht)
12 apr.Persuasive Communication

Overzicht in-house trainingen »

Overtuigtip: Alle overtuigtips van 2017! Wat is jouw top 3?

3/1 - “Je kunt namelijk je eigen hersenen beïnvloeden.”. Weet jij uit welke overtuigtip dit komt? Het is één van de 46 overtuigtips die je dit jaar las. Het is de overtuigtip die...

Lees verder »

Boek: De beste toespraken van Barack Obama

6/1 - Op 11 januari verschijnt bij Uitgeverij Balans ons nieuwe boek met de beste toespraken van Barack Obama. De toespraken zijn geselecteerd en van een voor- en nawoord voorzien door Lars...

Lees verder »

Meer nieuws & publicaties

12/12Storytelling: Hoe Gladwell een idee interessant maakt met een imperfecte vergelijking
4/12Alle overtuigtips van 2018! Wat is jouw top 3?
26/11Een slimme openingstechniek om makkelijk in te haken
20/11Argumenteren als Trump: De herhaalde overdrijving