Overtuigtip #356 van 553   |   Toon willekeurige tip →

Vijf debatlessen van Pim Fortuyn

Door onze expert Lars Duursma

Gepubliceerd op woensdag 6 mei 2015 (Overtuigtips)

Fortuyn in debatPim Fortuyn debatVandaag is het precies dertien jaar geleden dat Pim Fortuyn werd vermoord. Hij was niet alleen een uitstekende spreker – hij begreep ook als geen ander hoe het debat werkt. Vijf debatlessen op een rij.

(Leer overtuigen: volg onze tweedaagse masterclass)

Zo kun ook jij effectief debatteren

  1. Geef strategisch toe. Fortuyn wist perfect wanneer je anderen probleemloos gelijk kunt geven. Zo kreeg hij eens het verwijt dat hij niets deed om het fileprobleem op te lossen. Zijn reactie: “Klopt. Als u écht vindt dat dat het belangrijkste probleem is waar Nederland voor staat, dan kunt u beter op iemand anders stemmen. De problemen die ik ga aanpakken, zijn…” Helaas hebben de meeste politici de reflex om elk punt van hun tegenstander aan te vallen en iedereen te beloven dat ze elk probleem zullen oplossen. Lees waarom het helpt anderen vaker gelijk te geven »
  2. Laat zien dat je je doelgroep begrijpt. Veel politici proberen zich wanhopig te profileren als ‘gewone’ man of vrouw (terwijl ze ondertussen spreken over ‘burgers’). Ze hopen daarmee kiezers voor zich te winnen. Fortuyn was in niets een gewone man: hij liet zich rondrijden in een Daimler V8 LWB, had een butler, profileerde zich als professor en sprak als openlijke homoseksueel expliciet over z’n seksuele escapades. En tóch hadden veel kiezers het gevoel dat hij hen begreep — daar gaat het uiteindelijk om. (Luister ook naar deze mini-cursus debatteren die ik gaf bij NTR Academie.)
  3. Richt je tot de derde partij. Politieke tegenstanders als Ad Melkert en Hans Dijkstal wisten zich geen raad met de wijze waarop Fortuyn het debat voerde. Ze waren gewend om het debat te zien als een onderhandeling waarbij je je richt tot elkaar en samen probeert tot een compromis te komen. Fortuyn begreep dat het in een debat effectiever is om je niet zozeer te richten tot je tegenstander maar tot de kiezer en/of twijfelende partij. Onderhandelen doe je pas nadat de kiezer heeft gesproken. Meer over deze cruciale debattip »
  4. Rust vooraf goed uit. Historische televisie was het, op 6 maart 2002. Of eigenlijk op 7 maart — het debat begon pas na middernacht. Terwijl Ad Melkert steeds dieper in z’n stoel zakte, zat Fortuyn daar fris als een hoentje. Natuurlijk is het ook lekkerder praten na een verkiezingsoverwinning. Maar waar Melkert de hele dag nog op campagne was geweest (tamelijk zinloos) en ver moest reizen vanuit een verkiezingsbijeenkomst in Friesland, was Fortuyn ’s middags naar een hotel gegaan om daar een paar uur te slapen. En dus was hij lekker uitgerust.
  5. Geniet ervan! Misschien is dat wel de belangrijkste tip die ik de laatste jaren aan politieke leiders heb gegeven ter voorbereiding van debatten. Elke keer weer zie ik dat politici gedetailleerde lijstjes maken met wat al hun tegenstanders eventueel zouden kunnen zeggen en hoe zij dan vervolgens MOETEN reageren. Ze stoppen zichzelf vol met instructies en zien enorm tegen het debat op. Of ze zien debatten juist als corvee, zoals Melkert: “Het hoort erbij.” Tsja, dan gaat het natuurlijk niets worden.

Ps Eerder publiceerden m’n collega Roderik van den Bos en ik in NRC Handelsblad hoe je omgaat met iemand die compromisloos debatteert. Hier het hele artikel »

Kijktip: hier het volledige debat tussen Fortuyn en Marcel van Dam terug »

CORRECTIE: in een eerdere versie stond dat Fortuyn zich liet rondrijden in een Bentley. Dat was een Daimler V8 LWB.

Lars Duursma is oprichter van Debatrix. Hij coacht leiders in politiek en bedrijfsleven en geeft inspirerende lezingen door heel Europa. Lars is vaste columnist voor RTL-Z en onder meer bekend van zijn analyses voor NRC Handelsblad, NOS, RTL Nieuws, BNR, VRT en Jinek.

Binnenkort verzorgt hij de open trainingen Speechwriting en Voorzitten & Gespreksleiden.

Reageer op dit artikel

Er zijn nog geen reacties. Wat vind jij van dit artikel?

Laat een reactie achter

Vergroot je kennis

Ontvang net als 15.000+ lezers elke week een praktische overtuigtip!

Uitschrijven kan elk moment
Laat mij overtuigen op de volgende manieren
Cadeau — Meld je nu aan en ontvang direct de beste tips van de laatste jaren

Reacties op onze trainingen


Verrassend! Je let op andere dingen dan waar je dagelijks mee bezig bent.
Fleur van den Heijkant
AIOS Urologie / Maastricht UMC
Heel inspirerend!
Carine Roos
Speech therapist / De Hoogstraat Revalidatie
Leerzaam, praktisch, energiek en heel inspirerend!
Sanne Kosterman
Trainee / TNO
Heel leerzaam en interessant! De trainer was ook zeer professioneel.
Roel de Both
Consultant Tenant Representation / Cushman & Wakefield
It got me fired up! Vond het leuk en leerzaam.
Kim de Vos
Medewerker personeelsadvies / Gemeente Schouwen-Duiveland


Volg direct een training!

4 maa.Masterclass Overtuigingskracht (Den Haag)
7 maa.Masterclass Inspirerend Presenteren (Utrecht)
12 maa.Masterclass Luisteren & Beïnvloeden (Utrecht)
12 maa.Voorzitten & Gespreksleiden (Utrecht)
4 apr.Masterclass Kritisch Denken (Amsterdam)
9 apr.Speechwriting (Den Haag)
12 apr.Persuasive Communication
17 apr.TED-waardig Presenteren (Utrecht)
6 meiMasterclass Kritisch Denken (Den Haag)
9 meiVoorzitten & Gespreksleiden (Den Haag)

Overzicht in-house trainingen »

Overtuigtip: De beste overtuigtips uit 2018!

2/1 - Happy New Year! Ben je al bezig met het voorbereiden van jouw nieuwjaarsspeech? Bekijk dan eens deze tip😉. Of neem eens een kijkje bij de Top-10 overtuigtips van 2018! Begin december vroegen...

Lees verder »

Overtuigtip: Argumenteren als Trump: De herhaalde overdrijving

20/11 - The Washington Post houdt precies bij hoeveel onwaarheden Trump als president verkondigt. Exact één jaar na zijn inauguratie had Trump volgens hun telling het recordaantal van 2140 onjuiste of misleidende uitspraken...

Lees verder »

Meer nieuws & publicaties

13/2Speechwriting: Template voor een X-jarig huwelijksspeech
4/2Presenteren: Het “organisatiepraatje”, maar dan interessant.
29/1Storytelling: Sloop de veronderstelling
23/1Openingstechnieken: Smile!