Overtuigtip #-2010 van 612   |   Toon willekeurige tip →

Vijf debatlessen van Pim Fortuyn

Door onze expert Lars Duursma

Gepubliceerd op woensdag 6 mei 2015 (Overtuigtips)

Fortuyn in debatPim Fortuyn debatVandaag is het precies dertien jaar geleden dat Pim Fortuyn werd vermoord. Hij was niet alleen een uitstekende spreker – hij begreep ook als geen ander hoe het debat werkt. Vijf debatlessen op een rij.

(Ontdek nu onze succesvolle remote masterclasses)

Zo kun ook jij effectief debatteren

  1. Geef strategisch toe. Fortuyn wist perfect wanneer je anderen probleemloos gelijk kunt geven. Zo kreeg hij eens het verwijt dat hij niets deed om het fileprobleem op te lossen. Zijn reactie: “Klopt. Als u écht vindt dat dat het belangrijkste probleem is waar Nederland voor staat, dan kunt u beter op iemand anders stemmen. De problemen die ik ga aanpakken, zijn…” Helaas hebben de meeste politici de reflex om elk punt van hun tegenstander aan te vallen en iedereen te beloven dat ze elk probleem zullen oplossen. Lees waarom het helpt anderen vaker gelijk te geven »
  2. Laat zien dat je je doelgroep begrijpt. Veel politici proberen zich wanhopig te profileren als ‘gewone’ man of vrouw (terwijl ze ondertussen spreken over ‘burgers’). Ze hopen daarmee kiezers voor zich te winnen. Fortuyn was in niets een gewone man: hij liet zich rondrijden in een Daimler V8 LWB, had een butler, profileerde zich als professor en sprak als openlijke homoseksueel expliciet over z’n seksuele escapades. En tóch hadden veel kiezers het gevoel dat hij hen begreep — daar gaat het uiteindelijk om. (Luister ook naar deze mini-cursus debatteren die ik gaf bij NTR Academie.)
  3. Richt je tot de derde partij. Politieke tegenstanders als Ad Melkert en Hans Dijkstal wisten zich geen raad met de wijze waarop Fortuyn het debat voerde. Ze waren gewend om het debat te zien als een onderhandeling waarbij je je richt tot elkaar en samen probeert tot een compromis te komen. Fortuyn begreep dat het in een debat effectiever is om je niet zozeer te richten tot je tegenstander maar tot de kiezer en/of twijfelende partij. Onderhandelen doe je pas nadat de kiezer heeft gesproken. Meer over deze cruciale debattip »
  4. Rust vooraf goed uit. Historische televisie was het, op 6 maart 2002. Of eigenlijk op 7 maart — het debat begon pas na middernacht. Terwijl Ad Melkert steeds dieper in z’n stoel zakte, zat Fortuyn daar fris als een hoentje. Natuurlijk is het ook lekkerder praten na een verkiezingsoverwinning. Maar waar Melkert de hele dag nog op campagne was geweest (tamelijk zinloos) en ver moest reizen vanuit een verkiezingsbijeenkomst in Friesland, was Fortuyn ’s middags naar een hotel gegaan om daar een paar uur te slapen. En dus was hij lekker uitgerust.
  5. Geniet ervan! Misschien is dat wel de belangrijkste tip die ik de laatste jaren aan politieke leiders heb gegeven ter voorbereiding van debatten. Elke keer weer zie ik dat politici gedetailleerde lijstjes maken met wat al hun tegenstanders eventueel zouden kunnen zeggen en hoe zij dan vervolgens MOETEN reageren. Ze stoppen zichzelf vol met instructies en zien enorm tegen het debat op. Of ze zien debatten juist als corvee, zoals Melkert: “Het hoort erbij.” Tsja, dan gaat het natuurlijk niets worden.

Ps Eerder publiceerden m’n collega Roderik van den Bos en ik in NRC Handelsblad hoe je omgaat met iemand die compromisloos debatteert. Hier het hele artikel »

Kijktip: hier het volledige debat tussen Fortuyn en Marcel van Dam terug »

CORRECTIE: in een eerdere versie stond dat Fortuyn zich liet rondrijden in een Bentley. Dat was een Daimler V8 LWB.

Lars Duursma is oprichter van Debatrix. Hij coacht leiders in politiek en bedrijfsleven en geeft inspirerende lezingen door heel Europa. Lars is vaste columnist voor RTL-Z en onder meer bekend van zijn analyses voor NRC Handelsblad, NOS, RTL Nieuws, BNR, VRT en Jinek.

Binnenkort verzorgt hij de open trainingen Speechwriting en Voorzitten & Gespreksleiden.

Reageer op dit artikel

Er zijn nog geen reacties. Wat vind jij van dit artikel?

Laat een reactie achter

Vergroot je kennis

Ontvang net als 15.000+ lezers elke week een praktische overtuigtip!

Uitschrijven kan elk moment
Laat mij overtuigen op de volgende manieren
Cadeau — Meld je nu aan en ontvang direct de beste tips van de laatste jaren

Reacties op onze trainingen


Koren op de molen van ORMIT alumni: het accent wat jij legt op presentaties is het verschil maken als persoon. “iedereen onthoudt wat je voelt bij een verhaal”. Dank! Onze alumni en participanten waren enorm enthousiast over jouw lezing! namens alle ORMIT bezoekers!
Hetty van Ee
Algemeen Directeur / Ormit
Heel leerzaam en interessant! De trainer was ook zeer professioneel.
Roel de Both
Consultant Tenant Representation / Cushman & Wakefield
Zeer prettig! Praktisch met goede feedback en voorbeelden.
Arne Weverling
Wethouder / Gemeente Westland
Easy going: zeer toegankelijke methodiek op een luchtige en zeer geschikte manier gebruikt. Bijzonder nuttig!
Wouter van Leeuwen
Principal Advisor / Randstad
Door de leerzame training aan de hand van herkenbare situaties is de bewustwording van de diverse technieken vergroot.
Léon Slegers
Negotiator / Cushman & Wakefield


Volg direct een training!

9 aprilRemote training Online meetings leiden (op afstand)
24 aprilRemote training Online meetings leiden (op afstand)
27 aprilRemote masterclass Persoonlijke overtuigingskracht (op afstand)
6 meiRemote training Online meetings leiden (op afstand)
12 mei Remote masterclass Persoonlijke overtuigingskracht (op afstand)
3 juniMasterclass Inspirerend Presenteren (Utrecht)
11 juniMasterclass Luisteren & Beinvloeden (Rotterdam)
16 juniMasterclass Persoonlijke Overtuigingskracht (Den Haag)
29 juniVoorzitten & Gespreksleiden (Utrecht)
2 juliSpeechwriting (Amsterdam)
6 juliTED-waardig Presenteren (Rotterdam)
3 augMasterclass Inspirerend Presenteren (Den Haag)

Overzicht in-house trainingen »

Grote vraag naar ondersteuning: Debatrix verruimt openingstijden

13/3 - Door grote vraag naar ondersteuning bij o.a. cruciale (video)boodschappen en effectieve communicatie rondom het nieuwe coronavirus, hebben we besloten onze openingstijden te verruimen. De komende weken staan we van 8:00...

Lees verder »

Overtuigtip: Werk je thuis? Hier de 5 grootste frustraties bij online vergaderingen (en hoe het wél moet)

- De komende weken werken veel mensen vanuit huis. Dat lijkt eenvoudiger dan het is, vooral als je veel samen afhankelijk bent van goede afstemming. Een online vergadering kan dan een uitkomst zijn, mits je...

Lees verder »

Meer nieuws & publicaties

2/4Medialogica: goede slogan of niet? ‘Alleen samen krijgen we corona onder controle’
20/3Stakeholder-analyse: Op wie moet jij jouw verhaal richten?
5/3Framing: het coronavirus en de impact van taal
27/2Vlammen in het vragenvuur: Geen excuses, maar een niet-ontkennende ontkenning