Analyse: Pauw & Witteman-debat in beelden & cijfers

Door onze expert Lars Duursma

Gepubliceerd op maandag 3 maart 2014

Pauw en WittemanIn de aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen zullen o.a. Radio 1, EénVandaag en de NOS grote verkiezingsdebatten organiseren tussen landelijke politici. In deze blog geen uitgebreide analyses of tips hoe je een goed verkiezingsdebat organiseert; die vind je al genoeg elders op de site. Deze keer laat ik de beelden en cijfers voor zich spreken.

Geforceerde glimlach van Roemer

Wie me vooral opviel in het debat, was Emile Roemer. Hij had een duidelijke debatstrategie: “onzin” roepen in reactie op z’n tegenstanders en tussendoor vooral veel glimlachen. Het kwam op mij wat onnatuurlijk over, die geforceerde glimlach steeds. Wat vinden jullie?

Eerdere analyses van z’n debatstijl vind je hier en hier.

Pauw & Witteman zelf het meest aan het woord

Er wordt in de dagen na zo’n debat veel gespind over wie er nou eigenlijk gewonnen heeft. Begrijpelijk: de verslaggeving over een debat heeft vaak meer effect op de kiezer dan het debat zelf. Voor deze blog heb ik daarom gekeken naar objectieve cijfers: was de spreektijd in debat bijvoorbeeld wel eerlijk verdeeld? Hieronder de data:

Pauw en Witteman debat: wie spreekt het langst?

Hier valt op dat Diederik Samsom en Emile Roemer zo’n anderhalf keer zo lang aan het woord zijn geweest als Halbe Zijlstra en Sybrand Buma. Je kunt je afvragen of dat wel eerlijk is.

Het onderstaande plaatje laat zien hoe vaak de verschillende partijen aan het woord zijn gekomen (frequentie):

Pauw & Witteman debat: wie was het meeste aan het woord?

Je ziet dat Diederik Samsom en Alexander Pechtold het meest actief waren tijdens het debat: zij wachtten niet alleen totdat ze het woord kregen (zoals Sybrand Buma en met name ook Halbe Zijlstra) maar grepen het woord zelf ook.

Grote vraag

Grote vraag blijft waarom je in de aanloop naar lokale verkiezingen debatten organiseert tussen de landelijke kopstukken. Daarvoor gaf Paul Witteman in zijn introductie de volgende rechtvaardiging:

“Wat blijkt? De invloed van Den Haag op het stemgedrag bij gemeenteraadsverkiezingen is zó groot dat deze politieke leiders instemden om hier vandaag in de slag te gaan.”

Dat lijkt me een onbevredigende rechtvaardiging om dit debat te organiseren. Want waar blijkt dit precies uit? En halen we nu niet oorzaak en gevolg door elkaar?

Want is het nu werkelijk zo dat dit debat wordt georganiseerd omdat de invloed van landelijke politiek zo groot is bij de gemeenteraadsverkiezingen, of wordt de invloed van landelijke politiek zo groot bij gemeenteraadsverkiezingen (mede) doordat er continu dit soort debatten worden georganiseerd?

ps. Nog een verzoekje aan de publieke omroep: kunnen jullie de ondertiteling van Teletekst vrijgeven? Dat maakt interessante tekstanalyses van deze debatten mogelijk. Dank!

Lars Duursma is oprichter van Debatrix. Hij coacht leiders in politiek en bedrijfsleven en geeft inspirerende lezingen door heel Europa. Lars is vaste columnist voor RTL-Z en onder meer bekend van zijn analyses voor NRC Handelsblad, NOS, RTL Nieuws, BNR, VRT en Jinek.

Binnenkort verzorgt hij de open trainingen Speechwriting en Voorzitten & Gespreksleiden.

Reageer op dit artikel

Er zijn nog geen reacties. Wat vind jij van dit artikel?

Laat een reactie achter

Gratis overtuigtips

Ontvang net als 15.000+ lezers elke week een praktische overtuigtip!

Uitschrijven kan elk moment
Laat mij overtuigen op de volgende manieren
Cadeau — Meld je nu aan en ontvang direct de beste tips van de laatste jaren

Reacties op onze trainingen


De training was een echte eye-opener voor mij! Heel enthousiast en duidelijk.
Bas Korbee
Process Engineer / Nutricia
It was a great training and it improved my presentation skills!
Rekaa Sekar
Commercial Finance Analyst / Randstad UK
Inspirerend, interactief, nuttig en leuk!
Zaïra van de Gronden
Relatiemanager Healthcare / Van Lanschot Bankiers
Boeiend, inspirerend, zet aan tot nadenken en zoeken naar meerdere opties
Laila Hanzouli
Trainee Adviseur / Radar Advies
Training vol inspiratie met hele praktische tips!
Gerard van Tongeren
Afdelingshoofd Servicemanagement / Ministerie van IenM


Volg direct een training!

3 okt.Persoonlijke Overtuigingskracht (Utrecht)
9 okt.Voorzitten & Gespreksleiden (Amsterdam)
28 okt.TED-waardig Presenteren (Den Haag)
1 nov.Persoonlijke Overtuigingskracht (Amsterdam)
4 nov.Masterclass Luisteren & Beïnvloeden (Rotterdam)
26 nov.Kritisch Denken (Den Haag)
2 dec.Persoonlijke Overtuigingskracht (Den Haag)
6 dec.TED-waardig Presenteren (Rotterdam)

Overzicht in-house trainingen »

Vacature: Relatiemanager Trainingen en Coaching

5/8 - We zoeken een commerciële communicatieheld die vanuit ons kleine team grote klanten adviseert bij alles wat hen helpt te inspireren en overtuigen. Of het nu gaat om klanten hier in...

Lees verder »

Overtuigtip: De beste overtuigtips uit 2018!

2/1 - Happy New Year! Ben je al bezig met het voorbereiden van jouw nieuwjaarsspeech? Bekijk dan eens deze tip😉. Of neem eens een kijkje bij de Top-10 overtuigtips van 2018! Begin december vroegen...

Lees verder »

Meer nieuws & publicaties

17/9👑 Waarom je beter geen iPad kunt gebruiken bij het voorlezen van een speech
11/9Doelgericht Pitchen: Hoe pitch je aan een charismatische leider?
3/9Argumenteren: Maak het SEXI
28/8Framing: Wat is de plofkip van jouw doelgroep?