Overtuigtip #280 van 665   |   Toon willekeurige tip →

Gettysburg Address: retorische analyse van misschien wel de beste speech ooit

Door onze expert Lars Duursma

Gepubliceerd op dinsdag 19 november 2013 (Nieuws)

Abraham Lincoln: Gettysburg AddressVandaag precies anderhalve eeuw geleden sprak een door opkomende pokken gevelde man op een continent hier ver vandaan tien zinnen uit die later zouden nagalmen als bouwstenen van misschien wel de beste toespraak ooit. Twee minuten. Veel langer was Abraham Lincoln, op de plek waar enkele maanden eerder de grootste veldslag van de Amerikaanse Burgeroorlog was uitgevochten, niet aan het woord met z’n Gettysburg Address. Tijd voor een analyse: wat kun jij leren van deze ultrakorte toespraak?

(Doe onze exclusieve workshop: Speechwriting)

Voordat je de analyse leest, raad ik je aan om onderstaande fragment te bekijken. Van de oorspronkelijke toespraak is geen geluidsopname, maar deze door acteur Jeff Daniels (The Newsroom, Dumb & Dumber) voorgedragen versie geeft een aardige indruk.

7 tips voor jouw volgende toespraak

Met deze tips zorg je ervoor dat jouw volgende toespraak boeit, overtuigt en onthouden wordt:

  1. Houd het kort. Abraham Lincoln had slechts 270 woorden nodig om z’n boodschap over te brengen. Lukt jou dat ook? Onze stelling: als je de essentie van je verhaal niet in twee minuten kunt uitleggen, dan lukt het je ook niet in twee uur. In al die jaren heb ik nog nooit gehoord dat iemand klaagde over een “te kort verhaal” (wel andersom!). Met deze handige tool kun je vooraf goed inschatten hoe lang jouw speech duurt. Bekijk ter inspiratie ook eens de korte maar geweldige toespraak die generaal b.d. Van Uhm dit jaar uitsprak op de Dam.
  2. Zorg voor een sterke opening. Veel mensen beginnen zó hun verhaal: “Ehm… Goedemiddag dames en heren… Mag ik uw aandacht?” Of ze beginnen met hopeloze clichés: “Het is een eer en een genoegen voor mij om hier voor u te staan!” Ons advies: schrap de clichés en formaliteiten en zorg in plaats daarvan voor een krachtige zin waarmee je direct de aandacht hebt. Lincoln deed dat met deze zin die iedere Amerikaan kan dromen:

    Four score and seven years ago our fathers brought forth, on this continent, a new nation, conceived in Liberty, and dedicated to the proposition that all men are created equal.


    Microcursus ObamaTIP!

    Volg onze gratis micro-cursus Spreken als Obama!

    Doe ook onze gratis online micro-cursus Spreken als Obama!

    Volg deze link om jezelf aan te melden.


  3. Spreek je publiek aan op gedeelde waarden en idealen. In die eerste zin hierboven zie je direct hoe Lincoln zijn verhaal subtiel in het verlengde plaatst van de twee zaken waar zijn publiek het meest in gelooft. “Four score and seven years ago” (87 jaar) verwijst naar Psalm 90 vers 10 in de Bijbel:

    “The days of our years are threescore years and ten”

    “the proposition that all men are created equal” verwijst overduidelijk naar de Declaration of Independence in 1776:

    “We hold these truths to be self-evident, that all men are created equal, that they are endowed by their Creator with certain unalienable rights, that among these are life, liberty, and the pursuit of happiness.”

    De kracht zit ‘m juist in het subtiele. Neem je publiek serieus en durf expliciete verwijzingen (“zoals X ooit al zei”) te vermijden. Zie voor meer voorbeelden hiervan speeches van Martin Luther King en Barack Obama.

  4. Kies voor een eenvoudige structuur. De Gettysburg Address bestaat feitelijk uit drie delen:
    (a) Verleden. In de eerste zin gaan we 87 jaar terug naar de geboorte van een nieuw land.
    (b) Heden. Daarna gaan we naar het nu: een burgeroorlog, een veldslag; het nieuwe land wordt getest.
    (c) Toekomst. In de laatste twee zinnen zien we de belofte van een nieuw land dat tot stand kwam dankzij een goede relatie tussen de overheid en het volk.Verleden/heden/toekomst is een populaire basisstructuur, maar er zijn er veel meer. Voorbeelden: Ideale situatie/huidige situatie/hoe komen we daar?, Probleem/oplossing/voordelen en (deze passen we vooral toe bij grote organisaties) organisatie/afdeling/individu.
  5. Gebruik subtiele metaforen. Als je wil dat je publiek iets voelt bij je verhaal, gebruik dan woorden die een beeld oproepen. Als we teruggaan naar die eerste zin, dan kom je woorden tegen als “conceived” (verwekt) en “brought forth” (hier: geboren). In de slotzin heeft Lincoln het over “perish” (vergaan). Op die manier linkt Lincoln zijn boodschap over de jonge republiek van de Verenigde Staten aan taal die beelden oproept van geboorte, leven en dood. De meeste mensen beperken zich tot vrij overdreven metaforen (“het lijkt hier wel een zwijnenstal!”); probeer de volgende keer eens een subtiele metafoor!
  6. Herhaal de belangrijkste woorden. Tip voor iedereen die regelmatig toespraken schrijft (communicatiemedewerkers opgelet!): maak een Word Cloud van je verhaal en kijk welke woorden er uitspringen. Bij Lincoln zijn dat “we” (10x), “here” (8x), “dedicate(d)” (6x) en “nation” (5x) en dat is geen toeval. Je kunt ook een word cloud laten maken van e-mails en interne documenten. Aanrader! Bij het coachen van managers merk ik regelmatig dat ze naar mij benadrukken dat ze alles samen met hun medewerkers willen doen, maar dat het woordje “ik” verreweg het meest voorkomt in hun toespraken. Niet zo handig.
  7. Zorg voor een krachtige afsluiting. Lincoln bewaarde z’n krachtigste zin tot het einde:

    It is rather for us to be here dedicated to the great task remaining before us — that from these honored dead we take increased devotion to that cause for which they here gave the last full measure of devotion — that we here highly resolve that these dead shall not have died in vain — that this nation, under God, shall have a new birth of freedom — and that government of the people, by the people, for the people, shall not perish from the earth.

    Trouwe lezers van deze tips zullen ‘m misschien al herkend hebben: Lincoln gebruikt hier de drieslag (“of the people, by the people, for the people”) als klassieke claptrap. Merk ook op hoe niet alleen de belangrijkste elementen uit z’n toespraak terugkomen in deze laatste zin maar ook hoe de metafoor van het leven (zie les 5) hier z’n bittere climax kent (“perish from the earth”).

Heel veel succes bij het toepassen van deze tips!
Iets wat je daarbij misschien helpt: a.s. vrijdag is het precies vijftig jaar geleden dat John F. Kennedy werd vermoord. Ik verwacht dat er veel fragmenten uit zijn beroemdste toespraken worden herhaald in de krant en op televisie. Oefening: herken jij welke van de bovenstaande tips Kennedy heeft toegepast?

Transcript van de toespraak

Er zijn verschillende versies in omloop van de toespraak. Hieronder vind je de Bliss-kopie, de enige versie die Lincoln zelf heeft ondertekend:

Four score and seven years ago our fathers brought forth, on this continent, a new nation, conceived in Liberty, and dedicated to the proposition that all men are created equal.

Now we are engaged in a great civil war, testing whether that nation, or any nation so conceived and so dedicated, can long endure. We are met on a great battle-field of that war. We have come to dedicate a portion of that field, as a final resting place for those who here gave their lives that that nation might live. It is altogether fitting and proper that we should do this.

But, in a larger sense, we can not dedicate — we can not consecrate — we can not hallow — this ground. The brave men, living and dead, who struggled here, have consecrated it, far above our poor power to add or detract. The world will little note, nor long remember what we say here, but it can never forget what they did here. It is for us the living, rather, to be dedicated here to the unfinished work which they who fought here have thus far so nobly advanced.

It is rather for us to be here dedicated to the great task remaining before us — that from these honored dead we take increased devotion to that cause for which they here gave the last full measure of devotion — that we here highly resolve that these dead shall not have died in vain — that this nation, under God, shall have a new birth of freedom — and that government of the people, by the people, for the people, shall not perish from the earth.

Welkom Intermediair-lezers!

Debatrix in IntermediairNaar aanleiding van dit artikel in Intermediair hebben afgelopen week meer dan 700 lezers zich aangemeld op onze tips. Welkom! Hopelijk helpt deze tip je al direct. Als je nog specifieke verzoeken hebt voor een tip, reageer dan gerust hieronder!

Hier vind je een archief met de 229 tips die we eerder rondstuurden

Lars Duursma is oprichter van Debatrix. Hij coacht leiders in politiek en bedrijfsleven en geeft inspirerende lezingen door heel Europa. Lars is vaste columnist voor RTL-Z en onder meer bekend van zijn analyses voor NRC Handelsblad, NOS, RTL Nieuws, BNR, VRT en Jinek.

Binnenkort verzorgt hij de open trainingen Speechwriting en Voorzitten & Gespreksleiden.

Reageer op dit artikel

  1. Henry Jacobse schreef:

    Voor Nederlands op school moeten we een presentatie houden over forensische taalkunde. Nu vindt ik het zelf wel een moeilijk onderwerp om de presentatie er van af te laten spatten, maar ik heb al bijvoorbeeld wel een inleiding: Salomo als rechter (vroeger), dan vertel ik over forensische taalkunde (heden), alleen weet ik niet wat voor uitsmijter ik zou moeten doen. Heeft u misschien een tip? Ik zou het liefste iets van de toekomst willen. Het mag ook teruggrijpen op het verleden, alleen weet ik niet of dat mooi is. Hier de hoofdstukindeling:
    – Inleiding: Salomo als rechter;
    – Kern:
    – Wat is en waaruit bestaat forensische taalkunde?;
    – Welke vormen worden onderzocht?;
    – Wat voorbeelden…;
    – Slot

Laat een reactie achter

Elke week een tip

Ontvang net als 15.000+ lezers elke week een praktische overtuigtip!

Uitschrijven kan elk moment
Laat mij overtuigen op de volgende manieren
Cadeau — Meld je nu aan en ontvang direct de beste tips van de laatste jaren

Reacties op onze trainingen


De omarming van online trainingen is door Covid-19 in een enorme versnelling gekomen. Bij ORTEC worden alleen al door de Education Factory jaarlijks meer dan 70 interne trainingen gegeven. En waar dat voor het hoofdkantoor in Zoetermeer nog vaak klassikale trainingen waren, was de beweging voor een globale uitrol richting online trainingen al voorzichtig ingezet. Een enorme “game-changer” was echter de Covid-19 crisis waardoor alle geplande klassikale trainingen snel omgevormd moesten worden naar online trainingen, met behoud van kwaliteit! Er zijn vele opties om online trainingen te geven, maar naast een goede inhoud wil je het publiek ook kunnen blijven boeien terwijl je als trainer nu (thuis) voor een camera zit en op deze manier een training moet geven. De goede ervaringen die we eerder met Debatrix hebben opgedaan bracht ons ook nu weer bij elkaar. Volgens het train-de-trainer principe heeft Debatrix de trainers van ORTEC geholpen om zelf goede online trainers te worden. In een dagdeel werden zaken doorgenomen zoals presentatie techniek, camera gebruik (inclusief licht en geluid tips), werd de “how-to-start” methode behandeld, werden opties in Microsoft Teams besproken (die vooral bij het geven van online trainingen nuttig kunnen zijn) en werd er uitgelegd hoe je plezier en aandacht in een online training vast kunt houden. Het bleek een mooie aanvulling waar elke trainer tips uit kon halen die ze in hun voorbereiding van zijn/haar trainingen goed konden gebruiken.
Ortec
Easy going: zeer toegankelijke methodiek op een luchtige en zeer geschikte manier gebruikt. Bijzonder nuttig!
Wouter van Leeuwen
Principal Advisor / Randstad
Inspirerend, interactief, nuttig en leuk!
Zaïra van de Gronden
Relatiemanager Healthcare / Van Lanschot Bankiers
De training werd enthousiast gegeven. Ik vond de training heel inspirerend!
Ingrid Mulders
Trainee / TNO
Training vol inspiratie met hele praktische tips!
Gerard van Tongeren
Afdelingshoofd Servicemanagement / Ministerie van IenM


Volg direct een training!

23 aprTraject Strategische Expertcommunicatie (Online)
30 aprOnline Inspireren (Online)
11 meiMasterclass Persoonlijke Overtuigingskracht (Online)
12 meiOnline impact maken in MS Teams (Online)
26 meiOnline Meetings Leiden (Online)
27 meiMasterclass Inspirerend Presenteren
2 junSpeechwriting
9 junTED-waardig Presenteren
16 juniMasterclass Luisteren & Beïnvloeden
25 junOnline Inspireren (Online)
30 junVoorzitten & Gespreksleiden

Overzicht alle trainingen »

“Bijzonder lezenswaardig”
(Het Financieele Dagblad)

“Topboek voor een meeneemprijs!”
(Psychologie Magazine)

(reviews BOL.com)

Managementboek.nl  |  BOL.com

Overtuigtip: Beïnvloeden: Hebben is beter dan krijgen

7/4 - Waarom mag je in de Apple Store oneindig spelen met de nieuwste Apple spullen? De magie hierachter is dezelfde als het ‘Six months free return’ beleid van de e-retailer Zappos,...

Lees verder »

Overtuigtip: Deze kleine verandering maakt een wereld van verschil wanneer jij presenteert in Teams

26/3 - Bij Microsoft moeten ze er een beetje om huilen. Al tijden kunnen mensen in Teams op een betere manier hun presentaties delen. Toch blijft men dit op de verkeerde manier...

Lees verder »

Meer nieuws & publicaties

25/3Iets (laten) onthouden? Deze techniek is 50% effectiever dan de gebruikelijke technieken
17/3Het grote slotdebat en waarom je de olifant beter kunt benoemen
10/3Hoe jij makkelijker wegkomt met het maken van fouten (zoals Mark Rutte)
5/3Hoe wij de top van Signify helpen om een inspirerende boodschap uit te dragen