Lijsttrekkersdebat D66: Lousewies was vooral kleurloos

Door onze experts Lars Duursma en Job ten Bosch

Gepubliceerd op vrijdag 23 juni 2006 in het Financieele Dagblad

De lijsttrekkersdebatten bij D66 tussen Alexander Pechtold en Lousewies van der Laan, en zes anderen, boden geen enkele duidelijkheid. De partijleden zijn geen haar wijzer en de partij is geen steek verder.

D66 is een partij die vecht voor haar leven, of dat althans zou moeten doen. De leden snakken naar een leider die de partij politieke legitimiteit kan verschaffen zonder hun idealen te grabbel te gooien. Deze messias van het redelijk alternatief heeft zich echter nog altijd niet aan de ongelovigen kenbaar gemaakt. Geen van de deelnemers aan het slotdebat om het partijleiderschap leek te beseffen hoe beroerd D66 ervoor staat.

Geen verschil

Favorieten Alexander Pechtold en Lousewies van der Laan waren het op vrijwel alle punten roerend met elkaar eens, maar dit was nu juist niet de bedoeling. Want hoewel doel van het debat was om de verschillen tussen de deelnemers zichtbaar te maken, grepen de ‘kemphanen’ elke gelegenheid aan om hun overeenkomsten te benadrukken. Pechtold kon desgevraagd zelfs niet één verschil tussen hem en zijn tegenstreefster noemen.

Nu was de minister ook enigszins in het nadeel. Zijn positie binnen het kabinet stond hem niet toe zich zo vrij te uiten als zijn belangrijkste tegenstander. Pechtold moest zich bovendien voortdurend verweren tegen suggestieve vragen van de gespreksleiders. In een debat kan hij zich uit een dergelijke situatie redden door aan ieder antwoord op een vraag een eigen punt toe te voegen. Zo had Pechtold het initiatief naar zich toe kunnen trekken, maar hij liet dit na.

Boe-geroep

De minister bleek overigens zo nu en dan best aardig te kunnen debatteren. Hij verweet Van der Laan herhaaldelijk op zeer felle toon dat zij met haar stelselmatige verwijzingen naar islamitische scholen de discussie over de vrijheid van onderwijs vervuilt. ‘Op de Veluwe’, voegde hij haar toe, ‘zijn de scholen veel sektarischer!’ Het publiek reageerde uitgelaten. Een bedeesde Van der Laan kon niets beters bedenken dan: ‘Dit onderwerp leent zich niet voor simplificaties en oneliners.’ Een luid boe-geroep was haar deel.

“Ben ik nu dan wel weer geloofwaardig?”

Pechtold liet direct blijken niet voor het zwaktebod van de fractievoorzitter onder te willen doen. Toen Van der Laan aangaf best tweede op de kieslijst te willen staan achter Pechtold, vroeg deze haar: ‘Ben ik nu dan wel weer geloofwaardig?’ Een beetje dom. Vijf minuten lang spitste de discussie zich toe op de politieke geloofwaardigheid van de minister, uitgerekend zijn achilleshiel.

Niet in vervoering

Van der Laan was vooral kleurloos. Ze maakte geen grote fouten, maar wist het publiek ook niet in vervoering te brengen. Als ze al een fout maakte, dan was het dat ze haar centrale boodschap – die ze voorafgaand aan het debat uitgebreid had gepromoot – onvoldoende over het voetlicht bracht. Dat gold overigens ook voor Pechtold.

De debatten in aanloop naar de tweede kamerverkiezingen beloven een zware dobber te worden voor de nieuwe lijsttrekker, wie dat ook mag worden. Juist een partij van de nuance heeft een bekwaam debater nodig om ingewikkelde standpunten overtuigend over te brengen. Die heeft zich niet laten zien.

Lars Duursma is oprichter van Debatrix. Hij coacht leiders in politiek en bedrijfsleven en geeft inspirerende lezingen door heel Europa. Lars is vaste columnist voor RTL-Z en onder meer bekend van zijn analyses voor NRC Handelsblad, NOS, RTL Nieuws, BNR, VRT en Jinek.

Binnenkort verzorgt hij de open trainingen Speechwriting en Voorzitten & Gespreksleiden.

Job ten Bosch is mede-eigenaar en directeur van Debatrix. Naast de dagelijkse leiding van Debatrix coacht hij ondernemers en specialisten met het aanscherpen van hun propositie en het vinden van De Rode Tesla in hun verhaal. Als ondernemer ontwikkelt hij bovendien nieuwe bedrijven als Blook.tv en de Infograaf.

Favoriete training van Job? De masterclass Luisteren & Beïnvloeden!

Reageer op dit artikel

Er zijn nog geen reacties. Wat vind jij van dit artikel?

Laat een reactie achter

Mis geen enkele tip

Ontvang net als 15.000+ lezers elke week een praktische overtuigtip!

Uitschrijven kan elk moment
Laat mij overtuigen op de volgende manieren
Cadeau — Meld je nu aan en ontvang direct de beste tips van de laatste jaren

Overtuigtip: Alle overtuigtips van 2017! Wat is jouw top 3?

3/1 - “Je kunt namelijk je eigen hersenen beïnvloeden.”. Weet jij uit welke overtuigtip dit komt? Het is één van de 46 overtuigtips die je dit jaar las. Het is de overtuigtip die...

Lees verder »

Boek: De beste toespraken van Barack Obama

6/1 - Op 11 januari verschijnt bij Uitgeverij Balans ons nieuwe boek met de beste toespraken van Barack Obama. De toespraken zijn geselecteerd en van een voor- en nawoord voorzien door Lars...

Lees verder »

Meer nieuws & publicaties

4/12Alle overtuigtips van 2018! Wat is jouw top 3?
26/11Een slimme openingstechniek om makkelijk in te haken
20/11Argumenteren als Trump: De herhaalde overdrijving
15/11Storytelling: Hoe Intel een processor wist uit te leggen