Algemeen Dagblad over oneliners: Wie heeft de kortste?

Gepubliceerd op maandag 22 augustus 2011 (Nieuws / In de media)

“U bent toch niet aan het Grieks boekhouden?” “Het dreigt nu Return of the Nerds part IV te worden.” “En de Grieken nemen nog een glaasje ouzo.” De debatten over de eurocrisis staan bol van de politieke oneliners. Maar hoe spontaan zijn die spitsvondigheden? “Als je die ene goede zin te pakken hebt, kunnen tv-kijkers hem ’s avonds in de kroeg herhalen.”

Zaterdag publiceerde Algemeen Dagblad een interessant artikel over politieke oneliners. Voor het stuk interviewde AD-journalist Eefje Oomen een aantal experts en ervaringsdeskundigen, waaronder Hans Wiegel, Emile Roemer, speechwriter Renée Broekmeulen, hoogleraar vaderlandse geschiedenis Henk te Velde en Debatrix-oprichter Lars Duursma.

Hieronder enkele leuke quotes en een kader waarin Lars tips geeft om zelf een oneliner te formuleren.

Emile Roemer over de voorbereiding op debatten:

SP-leider Emile Roemer heeft er geen moeite mee toe te geven dat lang niet al zijn kwinkslagen zomaar aanwaaien. “Als ik een belangrijk debat heb, bereid ik me met vertrouwelingen binnen de partij voor. En, natuurlijk, dan bedenken we samen pakkende uitspraken.” De zin “de economie is als een klein plantje, die moet je water geven, maar jij komt met zo’n heggenschaar aanzetten” komt uit zo’n brainstormsessie. Roemer: “Ik wist van tevoren: die ga ik een keer gebruiken als ik met Rutte in debat ga.”

Hans Wiegel over zijn oneliners:

Dan is er altijd die enkeling die een gouden oneliner gewoon uit de mouwen schudt. Hans Wiegel bijvoorbeeld, wiens uitspraken nog altijd op internet circuleren. Het VVD-erelid bezweert dat zijn beroemde uitval naar PvdA’er Joop den Uyl ‘Sinterklaas bestáát, daar zit ie!’ spontaan opkwam. “Alleen de speeches die over technisch ingewikkelde dingen gingen, stonden op papier. Andere debatten, zoals voor verkiezingen, deed ik aan de hand van een paar kaartjes. Die oneliners kwamen vanzelf.”
‘De beste premier die Nederland nooit had’ (nog zo’n eentje, van eigen hand) vindt het jammer dat de improvisatie verdwijnt. “Ik hoor dat de huidige Kamerleden soms zes keer op hun verhaal geoefend hebben. Ingestudeerde lesjes, dat zijn het. Ik mis de kraak en de smaak, de bulderende lach.” Roemer. Die vind hij ‘wel leuk’. Wiegel: “Doet me een beetje aan mezelf denken.”

Kader Politieke oneliners voor ‘dummies’ met tips van Lars:

Kan iedereen het? In oneliners spreken? Debatkampioen Lars Duursma, directeur van Debatrix, denkt van wel. Maar dan moeten ‘dummies’ zich wel aan de volgende spelregels houden.

  • Bedenk dat de oneliner een ingewikkeld verhaal in één zin samenvat. Een zin, die iedereen kan onthouden en navertellen. Een voorbeeld: ‘Windmolens draaien niet op wind, die draaien op subsidie’. (Mark Rutte)
  • Goede oneliners maken gebruik van stijlmiddelen als het contrast en de drieslag. Of een combinatie van beide. Een voorbeeld van een contrast: ,,Ask not what your country can do for you, ask what you can do for your country.” (John F. Kennedy) Een voorbeeld van de drieslag: ,,Government of the people, by the people, for the people.’’ (Abraham Lincoln) De combinatie: ,,There’s not a liberal America and a conservative America – there’s the United States of America.” (Barack Obama) En natuurlijk: ,,Ik ben niet links, ik ben niet rechts, maar recht door zee.’’ (Rita Verdonk)
  • Er hoort een aankondiging aan de oneliner vooraf te komen zodat iedereen op het puntje van zijn stoel zit. Zo leidde Kennedy de klassieker hierboven in ‘And so, my fellow Americans: (pauze) Ask not …”
  • Timing is alles. Duursma: ,,Als je niet op de juiste momenten pauzes in bouwt, dan komt de oneliner er niet uit. Zie de link www.debatrix.nl/applaus.

Reageer op dit artikel

Er zijn nog geen reacties. Wat vind jij van dit artikel?

Laat een reactie achter

Gratis overtuigtips

Ontvang net als 15.000+ lezers elke week een praktische overtuigtip!

Uitschrijven kan elk moment
Laat mij overtuigen op de volgende manieren
Cadeau — Meld je nu aan en ontvang direct de beste tips van de laatste jaren

Reacties op onze trainingen


Vermakelijk met voorbeelden van TED en leuk om zelf aan de knoppen te zitten
Cathelijn Feith
Management trainee / Randstad
De training was concreet, pakkend en bruikbaar. Heel inspirerend, ik ga er zeker mee aan de slag!
Marike Jansen
Ergotherapeut / De Hoogstraat Revalidatie
Door de leerzame training aan de hand van herkenbare situaties is de bewustwording van de diverse technieken vergroot.
Léon Slegers
Negotiator / Cushman & Wakefield
Erg genoten van de training, en van een inspirerende trainer!
Margot Schreuders
medewerker kabinetszaken / Gemeente Zaltbommel
Nuttig, leuk en effectief!
Fred Kerkhof
Fractievoorzitter / Gemeente Overijssel


Volg direct een training!

3 okt.Persoonlijke Overtuigingskracht (Utrecht)
9 okt.Voorzitten & Gespreksleiden (Amsterdam)
28 okt.TED-waardig Presenteren (Den Haag)
1 nov.Persoonlijke Overtuigingskracht (Amsterdam)
4 nov.Masterclass Luisteren & Beïnvloeden (Rotterdam)
26 nov.Kritisch Denken (Den Haag)
2 dec.Persoonlijke Overtuigingskracht (Den Haag)
6 dec.TED-waardig Presenteren (Rotterdam)

Overzicht in-house trainingen »

Vacature: Relatiemanager Trainingen en Coaching

5/8 - We zoeken een commerciële communicatieheld die vanuit ons kleine team grote klanten adviseert bij alles wat hen helpt te inspireren en overtuigen. Of het nu gaat om klanten hier in...

Lees verder »

Overtuigtip: De beste overtuigtips uit 2018!

2/1 - Happy New Year! Ben je al bezig met het voorbereiden van jouw nieuwjaarsspeech? Bekijk dan eens deze tip😉. Of neem eens een kijkje bij de Top-10 overtuigtips van 2018! Begin december vroegen...

Lees verder »

Meer nieuws & publicaties

17/9👑 Waarom je beter geen iPad kunt gebruiken bij het voorlezen van een speech
11/9Doelgericht Pitchen: Hoe pitch je aan een charismatische leider?
3/9Argumenteren: Maak het SEXI
28/8Framing: Wat is de plofkip van jouw doelgroep?