Geert Wilders: Veilig verscholen achter een sporadische oneliner

Door onze expert Lars Duursma

Gepubliceerd op dinsdag 24 oktober 2006 in nrc.next

Geert WildersOvertuigen is overdrijven. Dat beseft Geert Wilders (Partij van de Vrijheid) als geen ander. „Het bestuur van de plaatselijke jachtvereniging in Appingedam gaat voortvarender te werk!”, sneerde hij vorige week naar minister Hirsch Ballin (CDA), toen bleek dat het ministerie van Justitie nauwelijks voortgang had gemaakt met een boerka-verbod. De uithaal is typerend voor Wilders. Zijn uitspraken zijn vaak ongekend hard. „Laat de hoofddoekjes maar wapperen op het Malieveld,” zei hij twee jaar geleden in een interview, „ik lust ze rauw.” En: „Nederland is voller dan vol!” Wilders gebruikt veel beladen woorden.

Zijn recente opmerking over een „tsunami van islamisering” heeft dan ook weinig met metaforen te maken, maar is een bewuste koppeling van woorden met een negatieve gevoelswaarde. Wilders spreekt sowieso graag in negatieve termen: „slappe taakstraffen”, „onzinnig vervroegde invrijheidsstelling”. Dat is een debatstrategie die zeer effectief kan zijn, zeker wanneer het consequent wordt uitgevoerd. Voor tegenstanders wordt het dan steeds lastiger om het negatieve beeld te ontkrachten.

Wilders bedient zich ook vaak van clichés („dweilen met de kraan open”, „het loopt de spuigaten uit”). Sterk is wel hoe hij bij het beantwoorden van vragen vaak toewerkt naar een oneliner, zoals tijdens de debatten over een EU-lidmaatschap van Turkije („een goede buur is nog geen familielid”).

Toegegeven, als lijsttrekker van een kleine partij heeft Wilders het niet gemakkelijk. De spreektijden in de Kamer zijn kort en voor debatten op televisie wordt hij vaak niet uitgenodigd. Dat mag echter geen excuus zijn voor het strooien met simplistische statements („de islam is een gewelddadige religie”). Zelden neemt Wilders de moeite zijn standpunt met steekhoudende argumenten te onderbouwen. Daardoor bindt hij vooral kiezers aan zich die reeds overtuigd zijn van zijn standpunten. Maar zélf overtuigen doet hij niet. Dat kan een probleem worden. Want naar mate de rechtse achterban groeit, zal deze ook meer divers worden en dus de noodzaak groeien om mensen te overtuigen in plaats van alleen te paaien.

Wilders reageert bovendien niet graag op kritische vragen. Dat bleek al tijdens de Algemene Beschouwingen. Toen hij voorstelde om de komende vijf jaar geen nieuwe moskeeën toe te staan, snelde Anton van Schijndel naar de interruptiemicrofoon. „Waarom,” vroeg de ex-VVD’er, „kiest u niet voor goed toezicht en het ontbinden van fundamentalistische moskeebesturen?” Wilders had geen zin in discussie. Hij zei: „Het is helder waar u, en de groep waaraan u zich gelieerd voelt, voor staan. Ik denk daar een slag anders over.” Hij herhaalde daarna zijn standpunt en ging verder met zijn betoog. Hij onthield daarmee niet alleen Van Schijndel een antwoord op een legitieme vraag, maar ook de kiezer.

Het probleem van Geert Wilders is dat hij het charisma van Pim Fortuyn ontbeert. Fortuyn kwam vaak weg met nauwelijks onderbouwde standpunten („Leest u mijn boek maar!”). Bovendien beperkt Wilders zich tot enkele thema’s, terwijl Fortuyn letterlijk over alles een mening had. Wil hij politiek iets betekenen, dan kan hij zich niet eeuwig verschuilen achter een sterke oneliner hier en daar.

Door Lars Duursma, wereldkampioen debatteren en mede-oprichter van Debatrix. Gepubliceerd in nrc.next op 24 oktober 2006.

Lars Duursma is oprichter van Debatrix. Hij coacht leiders in politiek en bedrijfsleven en geeft inspirerende lezingen door heel Europa. Lars is vaste columnist voor RTL-Z en onder meer bekend van zijn analyses voor NRC Handelsblad, NOS, RTL Nieuws, BNR, VRT en Jinek.

Binnenkort verzorgt hij de open trainingen Speechwriting en Voorzitten & Gespreksleiden.

Reageer op dit artikel

  1. de kock.h.a.m schreef:

    wil graag debatteren in een programma met geert wilders en de moslim gemeenschap.
    wil wel even kwijt dat ik pro wilders ben.

    Hennie de Kock

Laat een reactie achter

Gratis overtuigtips

Ontvang net als 15.000+ lezers elke week een praktische overtuigtip!

Uitschrijven kan elk moment
Laat mij overtuigen op de volgende manieren
Cadeau — Meld je nu aan en ontvang direct de beste tips van de laatste jaren

Reacties op onze trainingen


De training vond ik inspirerend en leerzaam. Je krijgt gewoon honger naar meer!
Amanda Mackintosh
International spokesperson / Bayards BV
Heel praktisch, en geeft een nuttige structuur!
Maurice Smedts
Commercial Manager / Docdata
Inspirerend!
A.P.M. van den Berg
Hele inspirerende training!
Michael Eveleens
Relatiemanager / Van Lanschot Bankiers

I am working as the Head of Communication for the corporate learning department of the European Commission in Brussels. Our learning community comprises 30.000 colleagues from 28 different nationalities and very good academic/professional background. Our staff is very knowledgeable and skilled, yet often the Commission is criticized as not being able to connect with citizens and other stakeholders. We have hence often worked with many communication consultants.

But the impact has never been greater than with Lars Duursma who has prepped many colleagues including Senior managers to understand their audience, their needs and how to adjust their message so that one can inform and inspire. I have witnessed real transformations in the delivery styles of colleagues preparing talks for big corporate events with courses such as 'TED like talks', 'communicate and inspire' and 'influencing and advocacy skills'. The feedback in both events (with audiences of more than 1000 people) was excellent, Lars being rated in both cases as best speaker.

Since then I have been approached by various services and institutions to give his contact details. I can recommend him without the slightest doubt for anyone looking for someone to transform the way an organization communicates: it works and it is immediately applicable!

Ana Yturriaga Saldanha
Head of Communication / European Commission


Volg direct een training!

6 meiMasterclass Critical Thinking (Den Haag)
9 meiVoorzitten & Gespreksleiden (Den Haag)
14 meiPersoonlijke Overtuigingskracht (VOL)
23 meiMasterclass Luisteren & Beïnvloeden (Amsterdam)
5 jun.Masterclass Critical Thinking (Utrecht)
12 jun.TED-waardig Presenteren (Den Haag)
4 jul.Persoonlijke Overtuigingskracht (Rotterdam)
8 jul.Masterclass Luisteren & Beïnvloeden (Rotterdam)
11 jul.TED-waardig Presenteren (Amsterdam)
8 aug.Inspirerend Presenteren (Utrecht)

Overzicht in-house trainingen »

Overtuigtip: De beste overtuigtips uit 2018!

2/1 - Happy New Year! Ben je al bezig met het voorbereiden van jouw nieuwjaarsspeech? Bekijk dan eens deze tip😉. Of neem eens een kijkje bij de Top-10 overtuigtips van 2018! Begin december vroegen...

Lees verder »

Overtuigtip: Argumenteren als Trump: De herhaalde overdrijving

20/11 - The Washington Post houdt precies bij hoeveel onwaarheden Trump als president verkondigt. Exact één jaar na zijn inauguratie had Trump volgens hun telling het recordaantal van 2140 onjuiste of misleidende uitspraken...

Lees verder »

Meer nieuws & publicaties

17/4Sloop je mission statement. Maak een mantra!
10/4Tool: De formule voor jouw persoonlijke pitch
3/4Presentatietechniek: Richt je op één persoon
19/3Behavior design technieken om mensen naar de stembus te krijgen (en wat jij er zelf aan hebt)