Overtuigtip #374 van 612   |   Toon willekeurige tip →

Spreekangst? Kalmeer NIET!

Door onze expert Lars Duursma

Gepubliceerd op woensdag 9 september 2015 (Overtuigtips)

Keep Calm and Carry On. Met die boodschap probeerde de Britse regering haar volk tijdens de Tweede Wereldoorlog tot rust te brengen. Maar als het gaat om spreken in het openbaar dan is “probeer kalm te blijven” zo’n beetje de beroerdste tip die je iemand kunt geven, zo blijkt uit onderzoek aan de Harvard Business School.

(Doe onze exclusieve workshop: Speechwriting)


“I’m calm” vs “I’m excited”

Tijdens een serie experimenten[1] vroeg Harvard-professor Alison Wood Brooks deelnemers om te presenteren, zingen of rekenen. Daarbij voerde ze de druk flink op. Zo vertelde ze bij de presentaties dat iedereen gefilmd zou worden (eng!) en dat de beelden later beoordeeld zouden worden door de andere deelnemers (nog enger!). Van de deelnemers dacht 90% dat de beste strategie om met deze spanning om te gaan is door zo veel mogelijk tot rust te komen.

Maar wat bleek? Júist de mensen die zichzelf probeerden te kalmeren, presteerden ondermaats. Een andere strategie bleek veel effectiever: de gevoelens van angst herwaarderen als opwinding (excitement). Brooks kreeg dat eenvoudig voor elkaar door deelnemers tot zichzelf te laten spreken (self-talk: “I’m excited!”) of hen een instructie te geven (“get excited!”). Als gevolg hiervan voelden de deelnemers zich meer uitgelaten, dachten ze meer in kansen (in plaats van bedreigingen) en presteerden ze aanzienlijk beter.

Hoe komt dat?

Susan Cain, de ooit zo introverte auteur die bekendheid verwierf met haar door miljoenen mensen bekeken TED-talk over de kracht van de introverte mens, heeft een verklaring. Je lichaam heeft volgens haar twee standen: de ‘go’ stand en de ‘stop’ stand. Als je jezelf tot rust probeert te brengen (‘stop’), dan word je vooral sloom, voorzichtig en waakzaam. In die mindset is het heel lastig om je over je angst heen te zetten. Dat gaat eenvoudiger als je jezelf juist in een krachtige mindset brengt van energie en enthousiasme (‘go’).

Kortom: heb je binnenkort een belangrijk optreden? Zet dan eerst The Pointer Sisters in je playlist en richt je tot jezelf: I’m so excited!

Apple keynoteps. Op de dag van het verschijnen van deze overtuigtip gaf Apple een belangrijke keynote die je terug kunt kijken. Niet alleen interessant als je nieuwsgierig bent naar de nieuwe iPhones, maar vooral ook om te kijken naar hoe de presentatie in elkaar zit en hoe de slides zijn ontworpen.

[1] Brooks, A.W. “Get Excited: Reappraising Pre-Performance Anxiety as Excitement.” Journal of Experimental Psychology: General 143, no. 3 (June 2014): 1144–1158. (Received Outstanding Dissertation Award by International Association for Conflict Management 2013.)

Lars Duursma is oprichter van Debatrix. Hij coacht leiders in politiek en bedrijfsleven en geeft inspirerende lezingen door heel Europa. Lars is vaste columnist voor RTL-Z en onder meer bekend van zijn analyses voor NRC Handelsblad, NOS, RTL Nieuws, BNR, VRT en Jinek.

Binnenkort verzorgt hij de open trainingen Speechwriting en Voorzitten & Gespreksleiden.

Reageer op dit artikel

  1. Ellen schreef:

    I have to speak about the life of Corrie ten Boom. It has been refreshing to read the overtuigings tip.

Laat een reactie achter

Gratis overtuigtips

Ontvang net als 15.000+ lezers elke week een praktische overtuigtip!

Uitschrijven kan elk moment
Laat mij overtuigen op de volgende manieren
Cadeau — Meld je nu aan en ontvang direct de beste tips van de laatste jaren

Reacties op onze trainingen


It was very clear. Very good examples of 'how-to' make a presentation!
Lilian Roder
Project Engineer / Nutricia
Hele inspirerende training!
Michael Eveleens
Relatiemanager / Van Lanschot Bankiers
Verrassend! Je let op andere dingen dan waar je dagelijks mee bezig bent.
Fleur van den Heijkant
AIOS Urologie / Maastricht UMC
Leuke, relevante en leerzame training die mij in mijn dagelijks werk sterker en weerbaarder zal maken.
Robbert Ouwerkerk
Interaction Designer and Scrum Master / UnitID
Spannend om inspirerend te presenteren, maar het eindresultaat was beter dan verwacht!
Esther Kok
Healthcare Banker / Van Lanschot Bankiers


Volg direct een training!

9 aprilRemote training Online meetings leiden (op afstand)
24 aprilRemote training Online meetings leiden (op afstand)
27 aprilRemote masterclass Persoonlijke overtuigingskracht (op afstand)
6 meiRemote training Online meetings leiden (op afstand)
12 mei Remote masterclass Persoonlijke overtuigingskracht (op afstand)
3 juniMasterclass Inspirerend Presenteren (Utrecht)
11 juniMasterclass Luisteren & Beinvloeden (Rotterdam)
16 juniMasterclass Persoonlijke Overtuigingskracht (Den Haag)
29 juniVoorzitten & Gespreksleiden (Utrecht)
2 juliSpeechwriting (Amsterdam)
6 juliTED-waardig Presenteren (Rotterdam)
3 augMasterclass Inspirerend Presenteren (Den Haag)

Overzicht in-house trainingen »

Grote vraag naar ondersteuning: Debatrix verruimt openingstijden

13/3 - Door grote vraag naar ondersteuning bij o.a. cruciale (video)boodschappen en effectieve communicatie rondom het nieuwe coronavirus, hebben we besloten onze openingstijden te verruimen. De komende weken staan we van 8:00...

Lees verder »

Overtuigtip: Werk je thuis? Hier de 5 grootste frustraties bij online vergaderingen (en hoe het wél moet)

- De komende weken werken veel mensen vanuit huis. Dat lijkt eenvoudiger dan het is, vooral als je veel samen afhankelijk bent van goede afstemming. Een online vergadering kan dan een uitkomst zijn, mits je...

Lees verder »

Meer nieuws & publicaties

2/4Medialogica: goede slogan of niet? ‘Alleen samen krijgen we corona onder controle’
20/3Stakeholder-analyse: Op wie moet jij jouw verhaal richten?
5/3Framing: het coronavirus en de impact van taal
27/2Vlammen in het vragenvuur: Geen excuses, maar een niet-ontkennende ontkenning