Overtuigtip #374 van 669   |   Toon willekeurige tip →

Spreekangst? Kalmeer NIET!

Door onze expert Lars Duursma

Gepubliceerd op woensdag 9 september 2015 (Overtuigtips)

Keep Calm and Carry On. Met die boodschap probeerde de Britse regering haar volk tijdens de Tweede Wereldoorlog tot rust te brengen. Maar als het gaat om spreken in het openbaar dan is “probeer kalm te blijven” zo’n beetje de beroerdste tip die je iemand kunt geven, zo blijkt uit onderzoek aan de Harvard Business School.

(Doe onze exclusieve workshop: Speechwriting)


“I’m calm” vs “I’m excited”

Tijdens een serie experimenten[1] vroeg Harvard-professor Alison Wood Brooks deelnemers om te presenteren, zingen of rekenen. Daarbij voerde ze de druk flink op. Zo vertelde ze bij de presentaties dat iedereen gefilmd zou worden (eng!) en dat de beelden later beoordeeld zouden worden door de andere deelnemers (nog enger!). Van de deelnemers dacht 90% dat de beste strategie om met deze spanning om te gaan is door zo veel mogelijk tot rust te komen.

Maar wat bleek? Júist de mensen die zichzelf probeerden te kalmeren, presteerden ondermaats. Een andere strategie bleek veel effectiever: de gevoelens van angst herwaarderen als opwinding (excitement). Brooks kreeg dat eenvoudig voor elkaar door deelnemers tot zichzelf te laten spreken (self-talk: “I’m excited!”) of hen een instructie te geven (“get excited!”). Als gevolg hiervan voelden de deelnemers zich meer uitgelaten, dachten ze meer in kansen (in plaats van bedreigingen) en presteerden ze aanzienlijk beter.

Hoe komt dat?

Susan Cain, de ooit zo introverte auteur die bekendheid verwierf met haar door miljoenen mensen bekeken TED-talk over de kracht van de introverte mens, heeft een verklaring. Je lichaam heeft volgens haar twee standen: de ‘go’ stand en de ‘stop’ stand. Als je jezelf tot rust probeert te brengen (‘stop’), dan word je vooral sloom, voorzichtig en waakzaam. In die mindset is het heel lastig om je over je angst heen te zetten. Dat gaat eenvoudiger als je jezelf juist in een krachtige mindset brengt van energie en enthousiasme (‘go’).

Kortom: heb je binnenkort een belangrijk optreden? Zet dan eerst The Pointer Sisters in je playlist en richt je tot jezelf: I’m so excited!

Apple keynoteps. Op de dag van het verschijnen van deze overtuigtip gaf Apple een belangrijke keynote die je terug kunt kijken. Niet alleen interessant als je nieuwsgierig bent naar de nieuwe iPhones, maar vooral ook om te kijken naar hoe de presentatie in elkaar zit en hoe de slides zijn ontworpen.

[1] Brooks, A.W. “Get Excited: Reappraising Pre-Performance Anxiety as Excitement.” Journal of Experimental Psychology: General 143, no. 3 (June 2014): 1144–1158. (Received Outstanding Dissertation Award by International Association for Conflict Management 2013.)

Lars Duursma is oprichter van Debatrix. Hij coacht leiders in politiek en bedrijfsleven en geeft inspirerende lezingen door heel Europa. Lars is vaste columnist voor RTL-Z en onder meer bekend van zijn analyses voor NRC Handelsblad, NOS, RTL Nieuws, BNR, VRT en Jinek.

Binnenkort verzorgt hij de open trainingen Speechwriting en Voorzitten & Gespreksleiden.

Reageer op dit artikel

  1. Ellen schreef:

    I have to speak about the life of Corrie ten Boom. It has been refreshing to read the overtuigings tip.

Laat een reactie achter

Gratis overtuigtips

Ontvang net als 15.000+ lezers elke week een praktische overtuigtip!

Uitschrijven kan elk moment
Laat mij overtuigen op de volgende manieren
Cadeau — Meld je nu aan en ontvang direct de beste tips van de laatste jaren

Reacties op onze trainingen


Zeer plezierig verrast door Debatrix vanochtend. Wat een energievolle en gewoon echt leuke remote training. Heel enthousiaste reacties uit mijn team terug ontvangen. Veel dank Lars Duursma , Job ten Bosch en Gijs-Jan Groeneveld. Dit waren zeer welbestede uurtjes!
Edwin Vonk
Sales- en riskmanager / NN Pensions
Verrassend! Je let op andere dingen dan waar je dagelijks mee bezig bent.
Fleur van den Heijkant
AIOS Urologie / Maastricht UMC
Deze training was dusdanig inspirerend dat ik het jammer vind dat ik mijn werk als kabinetsmedewerker heb verruild voor dat van communicatieadviseur - minder speeches te schrijven.. ;-)
Sietske Nagelkerke
Communicatieadviseur / Gemeente Tholen
It got me fired up! Vond het leuk en leerzaam.
Kim de Vos
Medewerker personeelsadvies / Gemeente Schouwen-Duiveland
Zeer bruikbare training. Heel innovatief, ik heb er veel van geleerd!
Eugenie Brinkhof
Docente / Nederlands Paramedisch Instituut


Volg direct een training!

12 meiOnline impact maken in MS Teams (Online)
26 meiOnline Meetings Leiden (Online)
27 meiMasterclass Inspirerend Presenteren
2 junSpeechwriting
9 junTED-waardig Presenteren
18 juniMasterclass Luisteren & Beïnvloeden
25 junOnline Inspireren (Online)
30 junVoorzitten & Gespreksleiden
9 sepMasterclass Persoonlijke Overtuigingskracht
24 sepMasterclass Luisteren & Beïnvloeden
8 oktSpeechwriting
15 oktTED-waardig Presenteren

Overzicht alle trainingen »

Speech André van Duin 4 mei

Overtuigtip: Wat als André van Duin een PowerPoint-presentatie had gegeven op de Dam?

5/5 - Indringend en indrukwekkend, dat was de toespraak van André van Duin op de Dam. Hij raakte ons met zijn woorden, met zijn persoonlijke verhaal en met het kleine gebaar aan...

Lees verder »

Overtuigtip: Lachend overtuigen: hoe ook jij kunt scoren met humor

29/4 - Een goede verhalenverteller weet dat een serieus of juist verdrietig onderwerp ook af en toe onderbroken mag worden met wat luchtige humor. Anders zitten mensen te lang in één bepaalde...

Lees verder »

Meer nieuws & publicaties

2/5Vacature: Community Support (Bijbaan in Marketing & Sales)
21/4Deze onderbelichte factor bepaalt voor 80% ons gedrag 
14/4Deze effectieve manier van leren was nooit eerder zo toegankelijk voor jou
7/4Beïnvloeden: Hebben is beter dan krijgen