Overtuigtip #374 van 646   |   Toon willekeurige tip →

Spreekangst? Kalmeer NIET!

Door onze expert Lars Duursma

Gepubliceerd op woensdag 9 september 2015 (Overtuigtips)

Keep Calm and Carry On. Met die boodschap probeerde de Britse regering haar volk tijdens de Tweede Wereldoorlog tot rust te brengen. Maar als het gaat om spreken in het openbaar dan is “probeer kalm te blijven” zo’n beetje de beroerdste tip die je iemand kunt geven, zo blijkt uit onderzoek aan de Harvard Business School.

(Doe onze exclusieve workshop: Speechwriting)


“I’m calm” vs “I’m excited”

Tijdens een serie experimenten[1] vroeg Harvard-professor Alison Wood Brooks deelnemers om te presenteren, zingen of rekenen. Daarbij voerde ze de druk flink op. Zo vertelde ze bij de presentaties dat iedereen gefilmd zou worden (eng!) en dat de beelden later beoordeeld zouden worden door de andere deelnemers (nog enger!). Van de deelnemers dacht 90% dat de beste strategie om met deze spanning om te gaan is door zo veel mogelijk tot rust te komen.

Maar wat bleek? Júist de mensen die zichzelf probeerden te kalmeren, presteerden ondermaats. Een andere strategie bleek veel effectiever: de gevoelens van angst herwaarderen als opwinding (excitement). Brooks kreeg dat eenvoudig voor elkaar door deelnemers tot zichzelf te laten spreken (self-talk: “I’m excited!”) of hen een instructie te geven (“get excited!”). Als gevolg hiervan voelden de deelnemers zich meer uitgelaten, dachten ze meer in kansen (in plaats van bedreigingen) en presteerden ze aanzienlijk beter.

Hoe komt dat?

Susan Cain, de ooit zo introverte auteur die bekendheid verwierf met haar door miljoenen mensen bekeken TED-talk over de kracht van de introverte mens, heeft een verklaring. Je lichaam heeft volgens haar twee standen: de ‘go’ stand en de ‘stop’ stand. Als je jezelf tot rust probeert te brengen (‘stop’), dan word je vooral sloom, voorzichtig en waakzaam. In die mindset is het heel lastig om je over je angst heen te zetten. Dat gaat eenvoudiger als je jezelf juist in een krachtige mindset brengt van energie en enthousiasme (‘go’).

Kortom: heb je binnenkort een belangrijk optreden? Zet dan eerst The Pointer Sisters in je playlist en richt je tot jezelf: I’m so excited!

Apple keynoteps. Op de dag van het verschijnen van deze overtuigtip gaf Apple een belangrijke keynote die je terug kunt kijken. Niet alleen interessant als je nieuwsgierig bent naar de nieuwe iPhones, maar vooral ook om te kijken naar hoe de presentatie in elkaar zit en hoe de slides zijn ontworpen.

[1] Brooks, A.W. “Get Excited: Reappraising Pre-Performance Anxiety as Excitement.” Journal of Experimental Psychology: General 143, no. 3 (June 2014): 1144–1158. (Received Outstanding Dissertation Award by International Association for Conflict Management 2013.)

Lars Duursma is oprichter van Debatrix. Hij coacht leiders in politiek en bedrijfsleven en geeft inspirerende lezingen door heel Europa. Lars is vaste columnist voor RTL-Z en onder meer bekend van zijn analyses voor NRC Handelsblad, NOS, RTL Nieuws, BNR, VRT en Jinek.

Binnenkort verzorgt hij de open trainingen Speechwriting en Voorzitten & Gespreksleiden.

Reageer op dit artikel

  1. Ellen schreef:

    I have to speak about the life of Corrie ten Boom. It has been refreshing to read the overtuigings tip.

Laat een reactie achter

Gratis overtuigtips

Ontvang net als 15.000+ lezers elke week een praktische overtuigtip!

Uitschrijven kan elk moment
Laat mij overtuigen op de volgende manieren
Cadeau — Meld je nu aan en ontvang direct de beste tips van de laatste jaren

Reacties op onze trainingen


Easy going: zeer toegankelijke methodiek op een luchtige en zeer geschikte manier gebruikt. Bijzonder nuttig!
Wouter van Leeuwen
Principal Advisor / Randstad
De speechclub geeft inspiratie, het 'verplicht' je wat langer bij een speech stil te staan (zoals een boekenclub motiveert een boek goed te lezen :-)). Daar leer ik van.
Judith Wildbret
Heel leerzaam en interessant! De trainer was ook zeer professioneel.
Roel de Both
Consultant Tenant Representation / Cushman & Wakefield
Interessant en heel leerzaam.
Michel van der Koogh
Hoofd afdeling Beheer / Ministerie van Infrastructuur en Milieu
Op een speelse manier veel opgestoken dan wel opgefrist!
Tineke Klitsie
Statenlid / D66 provincie Noord-Brabant


Volg direct een training!

4 dec Masterclass Luisteren & Beïnvloeden (Online)
11 decOnline Meetings Leiden (Online)
20 janVoorzitten & Gespreksleiden (Amsterdam)
22 janRemote TED-waardig presenteren (Online)
26 janRemote Masterclass Persoonlijke Overtuigingskracht (Online)
5 febSpeechwriting (Utrecht)
11 febRemote Masterclass Luisteren & Beïnvloeden (Online)
2 mrtMasterclass Inspirerend Presenteren (Online)
4 mrtRemote Masterclass Kritisch Denken (Online)
17 mrtRemote Masterclass Persoonlijke Overtuigingskracht (Online)
6 aprMasterclass Luisteren & Beïnvloeden (Rotterdam)
9 aprTED-waardig presenteren (Den Haag)
11 meiMasterclass Persoonlijke Overtuigingskracht (Amsterdam)
27 meiMasterclass Inspirerend Presenteren (Utrecht)

Overzicht alle trainingen »

Overtuigtip: Waarom jezelf zien bij online meetings jou onbewust mentaal uitput

26/11 - Jij mag er wezen. Jij mag gezien worden! Mensen durven het tegenwoordig niet zo snel te zeggen, maar het is wel zo. Tegelijkertijd heb jij jezelf de laatste tijd vaak...

Lees verder »

Overtuigtip: Dit is hét recept waarmee Rutte jou al 25 keer toesprak

19/11 - We kunnen hem bijna dromen, de persconferentiespeech van Mark Rutte en Hugo de Jonge. Vaak horen we dezelfde woorden of zinnen en er zijn zelfs al bingokaarten van verschenen. Het...

Lees verder »

Meer nieuws & publicaties

12/113 tips hoe je meer uit Microsoft Teams haalt.
12/11Interactie in Teams of Zoom? Stop met het delen van je scherm!
23/10[Framing] What’s in a vleesnaam? Nou… een 76% verschil in omzet.
2/10Wat te doen met iemand die jou niet laat uitpraten [zoals TRUMP].