Overtuigtip #374 van 544   |   Toon willekeurige tip →

Spreekangst? Kalmeer NIET!

Door onze expert Lars Duursma

Gepubliceerd op woensdag 9 september 2015 (Overtuigtips)

Keep Calm and Carry On. Met die boodschap probeerde de Britse regering haar volk tijdens de Tweede Wereldoorlog tot rust te brengen. Maar als het gaat om spreken in het openbaar dan is “probeer kalm te blijven” zo’n beetje de beroerdste tip die je iemand kunt geven, zo blijkt uit onderzoek aan de Harvard Business School.

(Doe onze exclusieve workshop: Speechwriting)


“I’m calm” vs “I’m excited”

Tijdens een serie experimenten[1] vroeg Harvard-professor Alison Wood Brooks deelnemers om te presenteren, zingen of rekenen. Daarbij voerde ze de druk flink op. Zo vertelde ze bij de presentaties dat iedereen gefilmd zou worden (eng!) en dat de beelden later beoordeeld zouden worden door de andere deelnemers (nog enger!). Van de deelnemers dacht 90% dat de beste strategie om met deze spanning om te gaan is door zo veel mogelijk tot rust te komen.

Maar wat bleek? Júist de mensen die zichzelf probeerden te kalmeren, presteerden ondermaats. Een andere strategie bleek veel effectiever: de gevoelens van angst herwaarderen als opwinding (excitement). Brooks kreeg dat eenvoudig voor elkaar door deelnemers tot zichzelf te laten spreken (self-talk: “I’m excited!”) of hen een instructie te geven (“get excited!”). Als gevolg hiervan voelden de deelnemers zich meer uitgelaten, dachten ze meer in kansen (in plaats van bedreigingen) en presteerden ze aanzienlijk beter.

Hoe komt dat?

Susan Cain, de ooit zo introverte auteur die bekendheid verwierf met haar door miljoenen mensen bekeken TED-talk over de kracht van de introverte mens, heeft een verklaring. Je lichaam heeft volgens haar twee standen: de ‘go’ stand en de ‘stop’ stand. Als je jezelf tot rust probeert te brengen (‘stop’), dan word je vooral sloom, voorzichtig en waakzaam. In die mindset is het heel lastig om je over je angst heen te zetten. Dat gaat eenvoudiger als je jezelf juist in een krachtige mindset brengt van energie en enthousiasme (‘go’).

Kortom: heb je binnenkort een belangrijk optreden? Zet dan eerst The Pointer Sisters in je playlist en richt je tot jezelf: I’m so excited!

Apple keynoteps. Op de dag van het verschijnen van deze overtuigtip gaf Apple een belangrijke keynote die je terug kunt kijken. Niet alleen interessant als je nieuwsgierig bent naar de nieuwe iPhones, maar vooral ook om te kijken naar hoe de presentatie in elkaar zit en hoe de slides zijn ontworpen.

[1] Brooks, A.W. “Get Excited: Reappraising Pre-Performance Anxiety as Excitement.” Journal of Experimental Psychology: General 143, no. 3 (June 2014): 1144–1158. (Received Outstanding Dissertation Award by International Association for Conflict Management 2013.)

Lars Duursma is oprichter van Debatrix. Hij coacht leiders in politiek en bedrijfsleven en geeft inspirerende lezingen door heel Europa. Lars is vaste columnist voor RTL-Z en onder meer bekend van zijn analyses voor NRC Handelsblad, NOS, RTL Nieuws, BNR, VRT en Jinek.

Binnenkort verzorgt hij de open trainingen Speechwriting en Voorzitten & Gespreksleiden.

Reageer op dit artikel

  1. Ellen schreef:

    I have to speak about the life of Corrie ten Boom. It has been refreshing to read the overtuigings tip.

Laat een reactie achter

Elke week een tip

Ontvang net als 15.000+ lezers elke week een praktische overtuigtip!

Uitschrijven kan elk moment
Laat mij overtuigen op de volgende manieren
Cadeau — Meld je nu aan en ontvang direct de beste tips van de laatste jaren

Reacties op onze trainingen


Ik vond de training heel leerzaam. Vooral omdat de trainer erg goed inging op vragen die ik van tevoren had opgeschreven en meegenomen.
Metje Jantje Groeneveld
Programme Manager Education / Hiteq
Hele inspirerende training!
Michael Eveleens
Relatiemanager / Van Lanschot Bankiers
Deze training was dusdanig inspirerend dat ik het jammer vind dat ik mijn werk als kabinetsmedewerker heb verruild voor dat van communicatieadviseur - minder speeches te schrijven.. ;-)
Sietske Nagelkerke
Communicatieadviseur / Gemeente Tholen
De training heeft mij voldoende input en bouwstenen meegegeven voor mijn werk en het overtuigender presenteren en debatteren.
Gert-Jan Fokkema
Raadsgriffier / Gemeente Meppel
Inspirerend, interactief, nuttig en leuk!
Zaïra van de Gronden
Relatiemanager Healthcare / Van Lanschot Bankiers


Volg direct een training!

16 jan.Masterclass Overtuigingskracht (Utrecht)
25 jan.Masterclass Luisteren & Beïnvloeden (Utrecht)
29 jan.Masterclass Kritisch Denken (Rotterdam)
4 feb.Masterclass Inspirerend Presenteren (Amsterdam)
5 feb.Voorzitten & Gespreksleiden (Utrecht)
4 maa.Masterclass Overtuigingskracht (Den Haag)
7 maa.Masterclass Inspirerend Presenteren (Utrecht)
12 maa.Masterclass Luisteren & Beïnvloeden (Utrecht)
12 apr.Persuasive Communication

Overzicht in-house trainingen »

Overtuigtip: Alle overtuigtips van 2017! Wat is jouw top 3?

3/1 - “Je kunt namelijk je eigen hersenen beïnvloeden.”. Weet jij uit welke overtuigtip dit komt? Het is één van de 46 overtuigtips die je dit jaar las. Het is de overtuigtip die...

Lees verder »

Boek: De beste toespraken van Barack Obama

6/1 - Op 11 januari verschijnt bij Uitgeverij Balans ons nieuwe boek met de beste toespraken van Barack Obama. De toespraken zijn geselecteerd en van een voor- en nawoord voorzien door Lars...

Lees verder »

Meer nieuws & publicaties

12/12Storytelling: Hoe Gladwell een idee interessant maakt met een imperfecte vergelijking
4/12Alle overtuigtips van 2018! Wat is jouw top 3?
26/11Een slimme openingstechniek om makkelijk in te haken
20/11Argumenteren als Trump: De herhaalde overdrijving