Overtuigtip #-2010 van 676   |   Toon willekeurige tip →

Wat als André van Duin een PowerPoint-presentatie had gegeven op de Dam?

Door onze expert Lars Duursma

Gepubliceerd op woensdag 5 mei 2021 (Overtuigtips)

Speech André van Duin 4 mei
Indringend en indrukwekkend, dat was de toespraak van André van Duin op de Dam. Hij raakte ons met zijn woorden, met zijn persoonlijke verhaal en met het kleine gebaar aan het eind. Maar wat als hij in plaats van alleen een toespraak, ook een PowerPoint-presentatie had voorbereid?

(Doe onze exclusieve workshop: Speechwriting)

Die zou er waarschijnlijk ongeveer zo hebben uitgezien:

En ja, deze PowerPoint is natuurlijk wel erg suf. Maar wees eens eerlijk, hoeveel presentaties zien er ongeveer zo uit? En voegen zulke slides werkelijk wat toe voor je publiek? In veel gevallen is de inhoud van een boodschap sterk genoeg en kun je je slides beter achterwege laten.

Vijf tips

Hieronder vijf lessen uit de toespraak van André van Duin (spreektekst), die ook jij kunt toepassen.

  1. Speeches zijn ideaal voor het overbrengen van een gevoel. Meer dan je stem heb je niet nodig om mensen te raken. Júist door soms even een pauze te laten vallen. Door je publiek niet af te leiden met ingewikkelde plaatjes en grafieken. Door na te denken over een krachtige formulering (‘angst, onzekerheid, ontbering en onderdrukking’). Je slaat namelijk ook online snel elke intimiteit dood zodra je je scherm deelt.
  2. Maak het persoonlijk. André van Duin twijfelde vooraf of hij deze speech wel moest geven. Wat moest hij nou vertellen? Hij was immers geboren na de oorlog en zijn vader had hem er nooit iets over willen vertellen. Maar júist die stilte, die vertelde ook een verhaal. Zeker omdat Van Duin ons een inkijkje gaf in hoe dat dan thuis ging: “Als ik er wel eens naar vroeg zei hij altijd: Dat wil je niet weten, jongen.
  3. Verander van perspectief. Veel mensen vertellen verhalen vanuit één perspectief. En dan ook nog eens vanuit ons eigen perspectief. In een enkel zinnetje verandert Van Duin dat tijdens zijn toespraak. Na het Rotterdamse perspectief (ontelbare gewonden, honderden doden) volgt direct: “Der Luftwaffe keerde tevreden huiswaarts.” Heel even zien we de trotse piloot voor ons. Het contrast tussen het leed en ‘tevreden’ schuurt natuurlijk ook. Dat maakt de tekst direct prikkelender.
  4. Gebruik eenvoudige zinnetjes die blijven hangen. “In nog geen twintig minuten,” zo sprak Van Duin twee keer over het bombardement op Rotterdam. In nog geen twintig minuten. Opnieuw een een fraai contrast tussen het korte tijdsbestek en het onbeschrijfelijke leed. Maar ook: “De vrijheid dat iedereen hier zichzelf kan zijn. Zonder dat iemand anders daar wat van zegt.” Júist met die acht extra woorden zet Van Duin het concept van vrijheid krachtig neer.
  5. Kies voor beeldende taal. “Wegen en bruggen werden afgesloten, zodat niemand kon ontsnappen. Op onderduikers en zij die wilden vluchten, werd meteen geschoten.” We zien het direct voor ons. En dat is ook wel nodig, want laten we wel zijn: bij een razzia kunnen de meesten van ons anno 2021 weinig voorstellen. En even later: “Drie grote roze driehoeken op de grond vormen het symbool van discriminatie en vernedering. Er liggen daar altijd bloemen, het hele jaar door.” Van Duin durft ons als luisteraar ook zelf de conclusie te laten trekken. Want dat er het hele jaar door bloemen liggen, is niet alleen heel beeldend — het zegt iets over het belang van het monument.

Kortom: durf eens wat vaker te speechen, zonder PowerPoint. En nee, niet elke gelegenheid leent zich voor een toespraak. Maar probeer bijzondere momenten (positief of negatief) eens wat vaker aan te grijpen voor een verhaal. Vind je dat nog lastig? Wacht bij de volgende presentatie drie minuten voordat je je scherm deelt en probeer eerst eens je publiek te raken met een mooi verhaal of een persoonlijke anekdote.

Oefening baart kunst. Succes!

Lars Duursma is oprichter van Debatrix. Hij coacht leiders in politiek en bedrijfsleven en geeft inspirerende lezingen door heel Europa. Lars is vaste columnist voor RTL-Z en onder meer bekend van zijn analyses voor NRC Handelsblad, NOS, RTL Nieuws, BNR, VRT en Jinek.

Binnenkort verzorgt hij de open trainingen Speechwriting en Voorzitten & Gespreksleiden.

Reageer op dit artikel

  1. Bram schreef:

    Dank je wel voor deze tip. Hij doet mij heel sterk denken aan Arnout van den Bossche, die eveneens een dergelijke verhandeling over Powerpoint heeft gegeven. De video is te vinden op https://arnoutvandenbossche.be/video/
    De werkelijkheid is vaak even lachwekkend.

  2. Carola Janssen schreef:

    In het begin dat ik online schrijftrainingen moest geven, deelde ik inderdaad mijn scherm om de prachtige, vrolijke prezi’s die ik heb gemaakt bij die trainingen aan de deelnemers te laten zien. Ik kwam er al gauw achter dat dat totaal niet werkte – het is al zo lastig om online contact te maken en te houden, met een gedeeld scherm zet je daar nog letterlijk een scherm extra tussen. Nu deel ik alleen nog kortstondig mijn scherm als ik een schema wil laten zien of als ik iets wil voordoen. En nu ik gemerkt heb hoe dat werkt denk ik niet dat ik nog terug ga naar trainingen waarin altijd ook een scherm aanstaat. Waarom zijn we dat gaan doen? Het is voldoende als ik voor mezelf een uitgebreider draaiboek maak. Wat een vrijheid!

Laat een reactie achter

Gratis overtuigtips

Ontvang net als 15.000+ lezers elke week een praktische overtuigtip!

Uitschrijven kan elk moment
Laat mij overtuigen op de volgende manieren
Cadeau — Meld je nu aan en ontvang direct de beste tips van de laatste jaren

Reacties op onze trainingen


Erg genoten van de training, en van een inspirerende trainer!
Margot Schreuders
medewerker kabinetszaken / Gemeente Zaltbommel
Vermakelijk met voorbeelden van TED en leuk om zelf aan de knoppen te zitten
Cathelijn Feith
Management trainee / Randstad
Bij ORTEC hadden we een leuke en positieve remote sessie van Debatrix, die inhoudelijk en organisatorisch erg goed in elkaar zat. Een aantal deelnemers waren vooraf erg sceptisch en hadden eigenlijk geen zin in de sessie, maar naderhand waren ze enthousiast over hoe effectief de sessie was. Een groot voordeel voor ons is dat we deelnemers uit 5 verschillende landen, verdeeld over 3 tijdzones, konden uitnodigen. Zo werkten mensen die elkaar niet kennen nu samen aan een belangrijk thema binnen ORTEC.
Marieke Litjens
Global HR Director / ORTEC

I am working as the Head of Communication for the corporate learning department of the European Commission in Brussels. Our learning community comprises 30.000 colleagues from 28 different nationalities and very good academic/professional background. Our staff is very knowledgeable and skilled, yet often the Commission is criticized as not being able to connect with citizens and other stakeholders. We have hence often worked with many communication consultants.

But the impact has never been greater than with Lars Duursma who has prepped many colleagues including Senior managers to understand their audience, their needs and how to adjust their message so that one can inform and inspire. I have witnessed real transformations in the delivery styles of colleagues preparing talks for big corporate events with courses such as 'TED like talks', 'communicate and inspire' and 'influencing and advocacy skills'. The feedback in both events (with audiences of more than 1000 people) was excellent, Lars being rated in both cases as best speaker.

Since then I have been approached by various services and institutions to give his contact details. I can recommend him without the slightest doubt for anyone looking for someone to transform the way an organization communicates: it works and it is immediately applicable!

Ana Yturriaga Saldanha
Head of Communication / European Commission
Hele inspirerende training!
Michael Eveleens
Relatiemanager / Van Lanschot Bankiers


Volg direct een training!

30 junVoorzitten & Gespreksleiden (Rotterdam)
20 augOnline & Hybride Meetings Leiden (Remote)
8 sepLive sessie: Succesvol online & hybride vergaderen in Teams (Remote)
9 sepMasterclass Persoonlijke Overtuigingskracht (Amsterdam)
17 sepTraject Strategische Expertcommunicatie
24 sepMasterclass Luisteren & Beïnvloeden (Rotterdam)
24 sepOnline & Hybride Meetings Leiden (Remote)
29 sepTED-waardig Presenteren (Utrecht)
8 oktSpeechwriting (Den Haag)
4 novMasterclass Inspirerend Presenteren
5 novVoorzitten & Gespreksleiden (Amsterdam)

Overzicht alle trainingen »

Hoe wij de Nederlandse Vrouwen Raad helpen om media-aandacht goed te benutten

24/6 - De Nederlandse Vrouwen Raad is de koepelorganisatie voor meer dan 60 vrouwenorganisaties. Een sterk verbindende speler in de belangenbehartiging als het gaat om de rechten en participatie van vrouwen in...

Lees verder »

Overtuigtip: Hybride vergaderen: alsof je voor een klas met kleuters staat

23/6 - De kogel is door de kerk. Eerder dan verwacht betreed je het kantoor. Alle oude gewoonten komen weer terug en je zit klaar in de vergaderzaal voor jouw eerste meeting....

Lees verder »

Meer nieuws & publicaties

16/6Ein-de-lijk ben jij weer op de voorgrond in MS Teams (i.p.v. een postzegel)
9/6Informeren is zinloos. Hiermee krijg je anderen wel in beweging
3/6Van remote naar hybride meetings: hoe pak je dit aan?
26/5Wil je meer creativiteit? Omarm de beperkingen