Overtuigtip #525 van 553   |   Toon willekeurige tip →

Waarom de clou altijd wordt weggegeven bij presentaties en hoe jij dit simpel voorkomt

Door onze expert Job ten Bosch

Gepubliceerd op woensdag 1 augustus 2018 (Overtuigtips)

Hoeveel goede moppen ken jij die beginnen met de clou? Spannend zullen ze niet meer zijn.. En spanning is essentieel voor een goed verhaal, dus waarom beginnen zo veel presentaties toch met het weggeven van het belangrijkste stukje informatie?

(Leer overtuigen: volg onze tweedaagse masterclass)

Regelmatig krijgen we bij Debatrix de vraag of we speeches en presentaties kunnen herschrijven om ze overtuigender, meeslepender of duidelijker te maken. Eén ding valt op in bijna alle anekdotes die we lezen: ze beginnen met de clou. En met één simpele truc kan dat anders. Dat leg ik je hier uit.

Subtiel en toch dodelijk

Het mayonaise-incident. Wat Hans betreft is een borrel niet compleet zonder een overdosis frituur, maar niemand zal de dag vergeten dat hij de mayonaise vergat…”.

Het weggeven van de clou gebeurt bij de aankondiging van de anekdote. In plaats van mensen direct mee te nemen, wordt de anekdote aangekondigd met een spannende opening … én meteen de samenvatting van het verhaal.

Het publiek weet al vanaf de eerste zinnen waar het ‘mis’ gaat en verliest interesse. De anekdote zal dus veel minder effect hebben.

Zo sexy als een steunzool

Het is saai om naar te luisteren en tóch vertelt iedereen het. Vooral mensen met veel structuur en weinig tijd maken zich hier schuldig aan. Dit ligt aan het schrijfproces. Vaak begin je met een verzameling van onderwerpen waarover je het wil hebben. Vervolgens zet je deze in een logische volgorde en van daaruit werk je verder. Klinkt dat praktisch? Zeker. Maar praktisch is niet altijd even aantrekkelijk.

Alles het raam uit?

Het probleem van het gestructureerd opbouwen van je speech is dat het onderwerp (“het mayonaise-incident”) de samenvatting van je anekdote is. Dus kondig je de clou aan en … weg spanningsboog.

Maar gooi nog niet direct alle structuur het raam uit. Praktisch kan in een handomdraai ook spannend zijn: Schrijf de anekdote uit, zoals je normaal doet. Lees je verhaal daarna nog een keer en vind de clou (deze zit vaak in de tweede zin). Als je deze naar het eind van je verhaal verplaatst, ervaar je zelf dat de spanningsboog bij je publiek beter is. Bijkomend voordeel: je hebt meteen een slot dat blijft hangen!

En zo zit het met de mayonaise..

De dag dat ik hem leerde kennen, was Hans eindverantwoordelijk voor de vrijdagmiddagborrel op het dakterras. In de koffiepauze kwam hij al naar me toe, met een ernstige frons op zijn gezicht. ‘Ik neem net een kijkje in de keuken.. Hebben jullie geen frituur?’.
‘Welnee’ antwoordde ik, in mijn hoofd druk met de meeting die ik na de pauze in zou gaan, ‘Meestal halen we gewoon twee zakken chips bij de supermarkt’. Hans had andere prioriteiten: ‘
Laat mij het maar regelen…’. Hij verdween.
Een paar uur later stonden we met zijn tienen op het dak van het zonnetje te genieten, toen iemand zich afvroeg waar Hans was. Een belletje: geen reactie. Een appje, het was immers zijn eerste werkdag bij ons: geen bereik. Een kwartiertje later ging de bel. Of er even twee man naar beneden kon komen.
Daar stond hij dan, met twee kersverse frituren en een winkelkar vol bittergarnituur en frites. ‘Ik kom niet bij jullie werken als jullie de vrijmibo’s niet naar een hoger niveau gaan tillen’, verklaarde hij trots. Goed, ik stond wel even versteld. Als deze man zei “laat mij het maar regelen”, dan meende hij dat kennelijk ook.
Bitterballetje en een biertje in de hand, de borrel kon nu écht beginnen. Onze directeur kwam ook even een kijkje nemen en wendde zich toen tot Hans, die het zweet van de moeite nog op zijn voorhoofd had staan en stiekem wel op een complimentje stond te wachten. ‘Allemaal leuk en aardig’, sprak onze directeur, ‘maar.. waar is de mayonaise?’.”.

Job ten Bosch is mede-eigenaar en directeur van Debatrix. Naast de dagelijkse leiding van Debatrix coacht hij ondernemers en specialisten met het aanscherpen van hun propositie en het vinden van De Rode Tesla in hun verhaal. Als ondernemer ontwikkelt hij bovendien nieuwe bedrijven als Blook.tv en de Infograaf.

Favoriete training van Job? De masterclass Luisteren & Beïnvloeden!

Reageer op dit artikel

  1. EelkoJ schreef:

    Wees hier wel voorzichtig mee. Ik wil bij een lange presentatie niet tot het einde wachten tot een goede clue, zeker als ik de spreker niet ken en daar hoge verwachtingen van heb. Een goede tekst bewaart ook niet de crux tot de laatste alinea. Lezers zijn net als toehoorders ongeduldig en druk. Oprolbaar schrijven, heette dat vroeger in de journalistiek, een mooie service voor wie krap zit in tijd om de essentie in het begin mee te krijgen. Beter dan wachten tot het einde is denk ik beginnen met een spannende clue en meer beloven in de rest van je verhaal. Of geef een deel weg met de belofte van de ‘hoe het werkt’ later in de presentatie. Soms heb je meer clues, en soms maar eentje namelijk. Zo zorg je dat het publiek blijft zitten. Bouw je verhaal dus zorgvuldig op.

  2. Job ten Bosch schreef:

    @Eelkoj Goede toevoeging. Bij langere verhalen raden we ook meestal aan om te werken met meerdere mysteries of met meer verdiepingen. Bij Baantjer bleef er immers na het oppakken van de boef (mysterie 1) altijd nog de vraag ‘waarom en hoe’ achter. Die werd dan altijd tot de laatste minuut bewaard.

Laat een reactie achter

Vergroot je kennis

Ontvang net als 15.000+ lezers elke week een praktische overtuigtip!

Uitschrijven kan elk moment
Laat mij overtuigen op de volgende manieren
Cadeau — Meld je nu aan en ontvang direct de beste tips van de laatste jaren

Reacties op onze trainingen


Easy going: zeer toegankelijke methodiek op een luchtige en zeer geschikte manier gebruikt. Bijzonder nuttig!
Wouter van Leeuwen
Principal Advisor / Randstad
De training was concreet, pakkend en bruikbaar. Heel inspirerend, ik ga er zeker mee aan de slag!
Marike Jansen
Ergotherapeut / De Hoogstraat Revalidatie
Overvoerd met voorbeelden, overladen met inspiratie, overdonderd door zoveel moois
Wendy Laan
Kabinetsmedewerker / Gemeente Hoorn
It got me fired up! Vond het leuk en leerzaam.
Kim de Vos
Medewerker personeelsadvies / Gemeente Schouwen-Duiveland
Leerzaam, praktisch, energiek en heel inspirerend!
Sanne Kosterman
Trainee / TNO


Volg direct een training!

4 maa.Masterclass Overtuigingskracht (Den Haag)
7 maa.Masterclass Inspirerend Presenteren (Utrecht)
12 maa.Masterclass Luisteren & Beïnvloeden (Utrecht)
12 maa.Voorzitten & Gespreksleiden (Utrecht)
4 apr.Masterclass Kritisch Denken (Amsterdam)
9 apr.Speechwriting (Den Haag)
12 apr.Persuasive Communication
17 apr.TED-waardig Presenteren (Utrecht)
6 meiMasterclass Kritisch Denken (Den Haag)
9 meiVoorzitten & Gespreksleiden (Den Haag)

Overzicht in-house trainingen »

Overtuigtip: De beste overtuigtips uit 2018!

2/1 - Happy New Year! Ben je al bezig met het voorbereiden van jouw nieuwjaarsspeech? Bekijk dan eens deze tip😉. Of neem eens een kijkje bij de Top-10 overtuigtips van 2018! Begin december vroegen...

Lees verder »

Overtuigtip: Argumenteren als Trump: De herhaalde overdrijving

20/11 - The Washington Post houdt precies bij hoeveel onwaarheden Trump als president verkondigt. Exact één jaar na zijn inauguratie had Trump volgens hun telling het recordaantal van 2140 onjuiste of misleidende uitspraken...

Lees verder »

Meer nieuws & publicaties

13/2Speechwriting: Template voor een X-jarig huwelijksspeech
4/2Presenteren: Het “organisatiepraatje”, maar dan interessant.
29/1Storytelling: Sloop de veronderstelling
23/1Openingstechnieken: Smile!