Overtuigtip #313 van 553   |   Toon willekeurige tip →

Het effect van priming: waarom Tim Krul elke keer naar de juiste hoek dook

Door onze expert Lars Duursma

Gepubliceerd op woensdag 9 juli 2014 (Overtuigtips)

Geloof dit dus nietEen groot gedeelte van ons gedrag is onbewust. Dat betekent niet direct dat we massaal Coca Cola kopen als de bioscoop subliminale boodschappen een fractie van een seconde in beeld brengt (dit klassieke onderzoek uit 1957 bleek een Diederik Stapeltje). Maar het is wel goed om erbij stil te staan dat we zelf regelmatig beïnvloeden en beïnvloed worden zonder dat we het doorhebben. Zo laat Tim Krul tijdens de penaltyserie tegen Costa Rica, bewust of onbewust, een sterk staaltje priming zien.

(Leer overtuigen: volg onze tweedaagse masterclass)

Wat is priming?

Ouders zullen het volgende voorbeeld wel kennen. Zodra je hebt gehoord dat je in verwachting bent, herken je ineens overal baby’s en zwangere vrouwen. We noemen dit priming: je herkent andere dingen en reageert anders door iets wat je eerder hebt meegemaakt. Daar zijn aardige experimenten mee gedaan. Zo beschrijft Malcolm Gladwell in z’n bestseller Blink hoe deelnemers aan een experiment vaak onbewust langzamer de zaal uitliepen, nadat ze een oefening hadden gedaan met woorden die we associëren met ouderdom (botontkalking, geraniums, Mart Smeets).

In een eerdere overtuigtip beschreven we bovendien waarom het zo belangrijk is goed na te denken over je eerste woorden tijdens een belangrijke presentatie of gesprek. Dat bepaalt namelijk mede vanuit welke modus (rationeel of emotioneel) anderen naar jouw verhaal luisteren.

De priming van Tim Krul

Bij penalties kan een keeper ervoor zorgen dat een bepaalde hoek aantrekkelijker lijkt voor de penaltynemer. Je ziet bijvoorbeeld dat keeper bewust iets links van het midden gaan staan, om vervolgens naar rechts te duiken. Je vergroot zo de kans dat je naar de juiste hoek duikt en de penalty stopt.

Een scherpe twitteraar viel een subtielere manier van beïnvloeden op: voorafgaand aan elke penalty liep Krul steeds naar de linker- of rechterkant van het doel, waardoor de andere kant van het doel aantrekkelijk (want leeg) leek. Zelfs toen hij vervolgens in het midden van hoek ging staan, bleef die aantrekkelijke hoek door het hoofd van de spelers spoken. En, toeval of niet, de speler schoot vervolgens steeds in deze aantrekkelijke hoek. Kijk maar:

Tim Krul priming

Het is niet zo moeilijk om hier het effect van priming te herkennen. En we kennen inmiddels het resultaat. Misschien ben je sceptisch. Maar als het vanavond uitdraait op een penaltyserie en Krul er in de laatste minuut van de verlenging inkomen, dan adviseer ik ‘m voor de zekerheid toch weer deze strategie toe te passen.

ps Psychologische oorlogsvoering speelde sowieso een belangrijke rol bij de veelgeprezen wissel van Louis van Gaal. Immers, Tim Krul stond tot deze week allerminst bekend als een penaltykiller (in Engeland stopt hij zo’n 10%). Maar daar ging het ook niet om. Door Krul in de laatste minuut in te brengen, dáchten de Costaricanen wel dat hij een penaltykiller was. Sowieso waren ze in de war: waarschijnlijk hadden ze zich bij de voorbereiding volledig ingesteld op Jasper Cillessen.

Oh ja. Deze strategie werkt vooral als de ander ‘m nog niet kent. Dus, psssst, mondje dicht naar Argentinië en evt. Duitsland, hè?

Lars Duursma is oprichter van Debatrix. Hij coacht leiders in politiek en bedrijfsleven en geeft inspirerende lezingen door heel Europa. Lars is vaste columnist voor RTL-Z en onder meer bekend van zijn analyses voor NRC Handelsblad, NOS, RTL Nieuws, BNR, VRT en Jinek.

Binnenkort verzorgt hij de open trainingen Speechwriting en Voorzitten & Gespreksleiden.

Reageer op dit artikel

  1. aranka koster schreef:

    Beste Lars,
    Het bestaan van subliminale beinvloeding kende ik al wel, maar het getuigd van rijk kijken dat het in het (hopelijk) bewuste gedrag van Krul, wordt gezien. En wat ik nu zo super aan jullie nieuwsbrieven vind is: diepgang!! Niet bang om tegen de stroom van maatschappelijke tendens van oppervlakkigheid en vluchtigheid in te gaan! Dank voor je wederom interessante stuk.
    Met vriendelijke groet,
    Aranka Koster

Laat een reactie achter

Mis geen enkele tip

Ontvang net als 15.000+ lezers elke week een praktische overtuigtip!

Uitschrijven kan elk moment
Laat mij overtuigen op de volgende manieren
Cadeau — Meld je nu aan en ontvang direct de beste tips van de laatste jaren

Reacties op onze trainingen


Ik vond de training heel informerend en inhoudelijk, met een goede balans tussen theorie en praktijk!
Ruud Stevens
Internal and External Communication Advisor / ASN Bank
It was very clear. Very good examples of 'how-to' make a presentation!
Lilian Roder
Project Engineer / Nutricia
Door de leerzame training aan de hand van herkenbare situaties is de bewustwording van de diverse technieken vergroot.
Léon Slegers
Negotiator / Cushman & Wakefield
Zeer bruikbare training. Heel innovatief, ik heb er veel van geleerd!
Eugenie Brinkhof
Docente / Nederlands Paramedisch Instituut
Heel verhelderend en inspirerend!
Thomas Brink
Project Officer Diversity & Inclusion / ABN Amro


Volg direct een training!

4 maa.Masterclass Overtuigingskracht (Den Haag)
7 maa.Masterclass Inspirerend Presenteren (Utrecht)
12 maa.Masterclass Luisteren & Beïnvloeden (Utrecht)
12 maa.Voorzitten & Gespreksleiden (Utrecht)
4 apr.Masterclass Kritisch Denken (Amsterdam)
9 apr.Speechwriting (Den Haag)
12 apr.Persuasive Communication
17 apr.TED-waardig Presenteren (Utrecht)
6 meiMasterclass Kritisch Denken (Den Haag)
9 meiVoorzitten & Gespreksleiden (Den Haag)

Overzicht in-house trainingen »

Overtuigtip: De beste overtuigtips uit 2018!

2/1 - Happy New Year! Ben je al bezig met het voorbereiden van jouw nieuwjaarsspeech? Bekijk dan eens deze tip😉. Of neem eens een kijkje bij de Top-10 overtuigtips van 2018! Begin december vroegen...

Lees verder »

Overtuigtip: Argumenteren als Trump: De herhaalde overdrijving

20/11 - The Washington Post houdt precies bij hoeveel onwaarheden Trump als president verkondigt. Exact één jaar na zijn inauguratie had Trump volgens hun telling het recordaantal van 2140 onjuiste of misleidende uitspraken...

Lees verder »

Meer nieuws & publicaties

13/2Speechwriting: Template voor een X-jarig huwelijksspeech
4/2Presenteren: Het “organisatiepraatje”, maar dan interessant.
29/1Storytelling: Sloop de veronderstelling
23/1Openingstechnieken: Smile!