Overtuigtip #625 van 625   |   Toon willekeurige tip →

Het effect van priming: waarom Tim Krul elke keer naar de juiste hoek dook

Door onze expert Lars Duursma

Gepubliceerd op woensdag 9 juli 2014 (Overtuigtips)

Geloof dit dus nietEen groot gedeelte van ons gedrag is onbewust. Dat betekent niet direct dat we massaal Coca Cola kopen als de bioscoop subliminale boodschappen een fractie van een seconde in beeld brengt (dit klassieke onderzoek uit 1957 bleek een Diederik Stapeltje). Maar het is wel goed om erbij stil te staan dat we zelf regelmatig beïnvloeden en beïnvloed worden zonder dat we het doorhebben. Zo laat Tim Krul tijdens de penaltyserie tegen Costa Rica, bewust of onbewust, een sterk staaltje priming zien.

(Ontdek nu onze succesvolle remote masterclasses)

Wat is priming?

Ouders zullen het volgende voorbeeld wel kennen. Zodra je hebt gehoord dat je in verwachting bent, herken je ineens overal baby’s en zwangere vrouwen. We noemen dit priming: je herkent andere dingen en reageert anders door iets wat je eerder hebt meegemaakt. Daar zijn aardige experimenten mee gedaan. Zo beschrijft Malcolm Gladwell in z’n bestseller Blink hoe deelnemers aan een experiment vaak onbewust langzamer de zaal uitliepen, nadat ze een oefening hadden gedaan met woorden die we associëren met ouderdom (botontkalking, geraniums, Mart Smeets).

In een eerdere overtuigtip beschreven we bovendien waarom het zo belangrijk is goed na te denken over je eerste woorden tijdens een belangrijke presentatie of gesprek. Dat bepaalt namelijk mede vanuit welke modus (rationeel of emotioneel) anderen naar jouw verhaal luisteren.

De priming van Tim Krul

Bij penalties kan een keeper ervoor zorgen dat een bepaalde hoek aantrekkelijker lijkt voor de penaltynemer. Je ziet bijvoorbeeld dat keeper bewust iets links van het midden gaan staan, om vervolgens naar rechts te duiken. Je vergroot zo de kans dat je naar de juiste hoek duikt en de penalty stopt.

Een scherpe twitteraar viel een subtielere manier van beïnvloeden op: voorafgaand aan elke penalty liep Krul steeds naar de linker- of rechterkant van het doel, waardoor de andere kant van het doel aantrekkelijk (want leeg) leek. Zelfs toen hij vervolgens in het midden van hoek ging staan, bleef die aantrekkelijke hoek door het hoofd van de spelers spoken. En, toeval of niet, de speler schoot vervolgens steeds in deze aantrekkelijke hoek. Kijk maar:

Tim Krul priming

Het is niet zo moeilijk om hier het effect van priming te herkennen. En we kennen inmiddels het resultaat. Misschien ben je sceptisch. Maar als het vanavond uitdraait op een penaltyserie en Krul er in de laatste minuut van de verlenging inkomen, dan adviseer ik ‘m voor de zekerheid toch weer deze strategie toe te passen.

ps Psychologische oorlogsvoering speelde sowieso een belangrijke rol bij de veelgeprezen wissel van Louis van Gaal. Immers, Tim Krul stond tot deze week allerminst bekend als een penaltykiller (in Engeland stopt hij zo’n 10%). Maar daar ging het ook niet om. Door Krul in de laatste minuut in te brengen, dáchten de Costaricanen wel dat hij een penaltykiller was. Sowieso waren ze in de war: waarschijnlijk hadden ze zich bij de voorbereiding volledig ingesteld op Jasper Cillessen.

Oh ja. Deze strategie werkt vooral als de ander ‘m nog niet kent. Dus, psssst, mondje dicht naar Argentinië en evt. Duitsland, hè?

Lars Duursma is oprichter van Debatrix. Hij coacht leiders in politiek en bedrijfsleven en geeft inspirerende lezingen door heel Europa. Lars is vaste columnist voor RTL-Z en onder meer bekend van zijn analyses voor NRC Handelsblad, NOS, RTL Nieuws, BNR, VRT en Jinek.

Binnenkort verzorgt hij de open trainingen Speechwriting en Voorzitten & Gespreksleiden.

Reageer op dit artikel

  1. aranka koster schreef:

    Beste Lars,
    Het bestaan van subliminale beinvloeding kende ik al wel, maar het getuigd van rijk kijken dat het in het (hopelijk) bewuste gedrag van Krul, wordt gezien. En wat ik nu zo super aan jullie nieuwsbrieven vind is: diepgang!! Niet bang om tegen de stroom van maatschappelijke tendens van oppervlakkigheid en vluchtigheid in te gaan! Dank voor je wederom interessante stuk.
    Met vriendelijke groet,
    Aranka Koster

Laat een reactie achter

Elke week een tip

Ontvang net als 15.000+ lezers elke week een praktische overtuigtip!

Uitschrijven kan elk moment
Laat mij overtuigen op de volgende manieren
Cadeau — Meld je nu aan en ontvang direct de beste tips van de laatste jaren

Reacties op onze trainingen


Deze training was dusdanig inspirerend dat ik het jammer vind dat ik mijn werk als kabinetsmedewerker heb verruild voor dat van communicatieadviseur - minder speeches te schrijven.. ;-)
Sietske Nagelkerke
Communicatieadviseur / Gemeente Tholen
Duidelijk hoe je kan beïnvloeden door veel praktijkvoorbeelden!
Cara Molenbeek
Brand Specialist / Abbvie
Boeiend, dynamisch en een hele leuke training!
Sylvia Bruggenkamp
Ambtenaar / Provincie Overijssel
De training levert nieuwe inzichten. Ik ben dankzij deze training uit m'n comfortzone gestapt!
Pauline Kreeft
Manager Healthcare / Van Lanschot Bankiers
Op een speelse manier veel opgestoken dan wel opgefrist!
Tineke Klitsie
Statenlid / D66 provincie Noord-Brabant


Volg direct een training!

3 juliRemote training Online meetings leiden (op afstand)
6 juliTED-waardig Presenteren (Rotterdam)
3 augMasterclass Inspirerend Presenteren (Den Haag)
4 augRemote training Online meetings leiden (op afstand)
14 augMasterclass Luisteren & Beïnvloeden (Amsterdam)
9 septTED-waardig Presenteren (Utrecht)
16 septMasterclass Persoonlijke Overtuigingskracht (Amsterdam)
2 oktSpeechwriting (Rotterdam)
13 oktMasterclass Inspirerend Presenteren (Utrecht)
14 oktMasterclass Luisteren & Beïnvloeden (Den Haag)

Overzicht in-house trainingen »

Grote vraag naar ondersteuning: Debatrix verruimt openingstijden

13/3 - Door grote vraag naar ondersteuning bij o.a. cruciale (video)boodschappen en effectieve communicatie rondom het nieuwe coronavirus, hebben we besloten onze openingstijden te verruimen. De komende weken staan we van 8:00...

Lees verder »

Overtuigtip: Werk je thuis? Hier de 5 grootste frustraties bij online vergaderingen (en hoe het wél moet)

- De komende weken werken veel mensen vanuit huis. Dat lijkt eenvoudiger dan het is, vooral als je veel samen afhankelijk bent van goede afstemming. Een online vergadering kan dan een uitkomst zijn, mits je...

Lees verder »

Meer nieuws & publicaties

25/6Een geloofwaardig verhaal neerzetten? Leer van leugenonderzoek
11/6TED-waardig presenteren: Stop met ‘snel door je verhaal lopen’
29/5Hoe krijg je de gunfactor als je remote werkt?
14/5Doelgericht pitchen: 3 tips om jouw pitch naar een hoger niveau te tillen!