Overtuigtip #143 van 676   |   Toon willekeurige tip →

Hoe voorkom je uitglijders bij een belangrijke toespraak?

Door onze expert Lars Duursma

Gepubliceerd op woensdag 6 april 2011 (Overtuigtips)

Met vier eenvoudige stappen kun je erg veel uitglijders voorkomen. Je vindt de stappen onderaan deze tip. Eerst neem ik je graag mee naar afgelopen zaterdag, toen Elco Brinkman het voorjaarscongres van het CDA toesprak. Want hij had het stappenplan duidelijk overgeslagen…

(Doe onze exclusieve workshop: TED-waardig presenteren)

Hoe Brinkman verwarring en rumoer veroorzaakte

Feitelijk ging het al mis bij de allereerste woorden die Brinkman uitsprak:

“Als we met de hélicoptère die nu loos op het strand van Libië staat hier boven ons land een kijkje zouden kunnen nemen, dan zouden we zien dat het weer lente wordt. Dat heb ik tijdens de laatst gehouden verkiezingen waarin ik onze partij weer mocht dienen, beloofd. (stilte) Het is echt waar.”

Deze introductie veroorzaakte vooral verwarring. Waarom zegt hij hélicoptère? Wat heeft Brinkman nu eigenlijk beloofd? Dat het lente zou worden? Hoe wist hij toen al over de in beslag genomen helicopter? Probeert hij nu krediet op te eisen voor het feit dat het lente is geworden? Nog los van de vraag in hoeverre het verstandig is om een metafoor te gebruiken die verwijst naar een pijnlijke situatie die twee Nederlandse soldaten bijna hun leven en je eigen CDA-minister bijna zijn ministerschap hebben gekost.

Enkele seconden later kon een uitspraak van Brinkman zelfs rekenen op voorzichtig boegeroep van zijn eigen achterban. Direct nadat hij alle CDA-ers opriep om het “blije verhaal” opnieuw van de daken te schreeuwen, zei hij op de congreslocatie in Den Haag:

“Hier, in de mooiste provincie van ons land, zijn daarom de polders uitgevonden.”

Tsja, zo verenig je de partij natuurlijk niet. Hoe kun je nu eerst een inspanning vragen van trotse Limburgers en Brabanders, Friezen en Groningers om hen in de volgende zin een klap in het gezicht te geven door Zuid-Holland de “mooiste provincie van ons land” te verklaren? (Oeps…)

Hoe voorkom jij zulke uitglijders?

Regelmatig coach ik professionals, politici en leidinggevenden bij belangrijke toespraken. Ik heb geleerd dat de volgende stappen het meest effectief zijn in het voorkomen van uitglijders:

  1. Formuleer de doelen van jouw speech, nog voordat je de toespraak schrijft. Dat voorkomt bovendien dat je belangrijke onderdelen vergeet. (Een afscheidsrede waarin je vergeet om collega’s te bedanken…)
  2. Controleer tijdens en na het schrijfproces of alle passages in de toespraak consistent zijn met deze doelen. Soms vind je het leuk om iets te zeggen — bijv. wat je favoriete provincie is — maar is dat strijdig met je doelen van de speech. In dat geval: schrappen!
  3. Leg de speech voor aan iemand anders die kritisch durft te zijn. Vraag specifiek om te kijken naar de relatie tussen de geformuleerde doelen en de uitgeschreven tekst.
  4. Oefen de voordracht van de toespraak met iemand die kritische feedback kan geven op jouw dictie en presentatie. Meestal is het niet zo’n goed idee om de toespraak alleen aan je partner voor te dragen. Die heeft vaak een minder grote band met je doelgroep, durft minder kritisch te zijn en heeft bepaalde trekjes en eigenaardigheden — bijv. een Franse uitspraak van Nederlandse woorden — waarschijnlijk allang geaccepteerd.

Leer van de speech van Elco Brinkman:

Gratis overtuigtips

Elke week stuurt Debatrix een overtuigtip waarmee jij je arsenaal aan overtuigingstrategiën kan vergroten. Meld je hier aan om ze elke woensdagmiddag per e-mail te ontvangen!

Lars Duursma is oprichter van Debatrix. Hij coacht leiders in politiek en bedrijfsleven en geeft inspirerende lezingen door heel Europa. Lars is vaste columnist voor RTL-Z en onder meer bekend van zijn analyses voor NRC Handelsblad, NOS, RTL Nieuws, BNR, VRT en Jinek.

Binnenkort verzorgt hij de open trainingen Speechwriting en Voorzitten & Gespreksleiden.

Reageer op dit artikel

  1. Anne schreef:

    Dag Lars,
    Deze tip werd ik haast vrolijk van, toen Brinkman aantrad was ik direct al verbaasd over zijn bombastische taalgebruik en paternalistische houding, de maakbare wereld met ik zal er wel voor zorgen, alsof zijn tijd stilgestaan had, dat zulke mensen nog bestaan, misschien zegt het ook iets over zijn partij omgeving.
    Dank voor het leuke moment van leedvermaak.

  2. Steven T. Duursma schreef:

    een heel goede overtuigtip!

    (zaten er niet drie soldaten in de helicopter?)

  3. Anneke schreef:

    Uitstekende tip, maar hoezo durft je partner minder kritisch te zijn? Zo ben ik niet getrouwd, hoor 🙂

Laat een reactie achter

Vergroot je kennis

Ontvang net als 15.000+ lezers elke week een praktische overtuigtip!

Uitschrijven kan elk moment
Laat mij overtuigen op de volgende manieren
Cadeau — Meld je nu aan en ontvang direct de beste tips van de laatste jaren

Reacties op onze trainingen


Inspirerend, interactief, nuttig en leuk!
Zaïra van de Gronden
Relatiemanager Healthcare / Van Lanschot Bankiers
Leerzaam met mooie handreikingen.
Michel Weber
Afdelingshoofd Informatie Management
Zeer bruikbare training. Heel innovatief, ik heb er veel van geleerd!
Eugenie Brinkhof
Docente / Nederlands Paramedisch Instituut
"Door de online coaching van Debatrix heb ik mijn verhaal in een nieuw jasje kunnen steken. Door deze investering kan ik de komende jaren met mijn presentatie vooruit! Ik was eerst bang dat de online coaching saai zou zijn, maar het overtrof al mijn verwachtingen. Bedankt Maarten voor de leuke, effectieve en waardevolle coaching!"
Sharon Vassell
Marketing Trade Coordinator / Curaçao Tourist Board Europe
Koren op de molen van ORMIT alumni: het accent wat jij legt op presentaties is het verschil maken als persoon. “iedereen onthoudt wat je voelt bij een verhaal”. Dank! Onze alumni en participanten waren enorm enthousiast over jouw lezing! namens alle ORMIT bezoekers!
Hetty van Ee
Algemeen Directeur / Ormit


Volg direct een training!

30 junVoorzitten & Gespreksleiden (Rotterdam)
20 augOnline & Hybride Meetings Leiden (Remote)
8 sepLive sessie: Succesvol online & hybride vergaderen in Teams (Remote)
9 sepMasterclass Persoonlijke Overtuigingskracht (Amsterdam)
17 sepTraject Strategische Expertcommunicatie
24 sepMasterclass Luisteren & Beïnvloeden (Rotterdam)
24 sepOnline & Hybride Meetings Leiden (Remote)
29 sepTED-waardig Presenteren (Utrecht)
8 oktSpeechwriting (Den Haag)
4 novMasterclass Inspirerend Presenteren
5 novVoorzitten & Gespreksleiden (Amsterdam)

Overzicht alle trainingen »

Hoe wij de Nederlandse Vrouwen Raad helpen om media-aandacht goed te benutten

24/6 - De Nederlandse Vrouwen Raad is de koepelorganisatie voor meer dan 60 vrouwenorganisaties. Een sterk verbindende speler in de belangenbehartiging als het gaat om de rechten en participatie van vrouwen in...

Lees verder »

Overtuigtip: Hybride vergaderen: alsof je voor een klas met kleuters staat

23/6 - De kogel is door de kerk. Eerder dan verwacht betreed je het kantoor. Alle oude gewoonten komen weer terug en je zit klaar in de vergaderzaal voor jouw eerste meeting....

Lees verder »

Meer nieuws & publicaties

16/6Ein-de-lijk ben jij weer op de voorgrond in MS Teams (i.p.v. een postzegel)
9/6Informeren is zinloos. Hiermee krijg je anderen wel in beweging
3/6Van remote naar hybride meetings: hoe pak je dit aan?
26/5Wil je meer creativiteit? Omarm de beperkingen