Overtuigtip #143 van 619   |   Toon willekeurige tip →

Hoe voorkom je uitglijders bij een belangrijke toespraak?

Door onze expert Lars Duursma

Gepubliceerd op woensdag 6 april 2011 (Overtuigtips)

Met vier eenvoudige stappen kun je erg veel uitglijders voorkomen. Je vindt de stappen onderaan deze tip. Eerst neem ik je graag mee naar afgelopen zaterdag, toen Elco Brinkman het voorjaarscongres van het CDA toesprak. Want hij had het stappenplan duidelijk overgeslagen…

(Doe onze exclusieve workshop: TED-waardig presenteren)

Hoe Brinkman verwarring en rumoer veroorzaakte

Feitelijk ging het al mis bij de allereerste woorden die Brinkman uitsprak:

“Als we met de hélicoptère die nu loos op het strand van Libië staat hier boven ons land een kijkje zouden kunnen nemen, dan zouden we zien dat het weer lente wordt. Dat heb ik tijdens de laatst gehouden verkiezingen waarin ik onze partij weer mocht dienen, beloofd. (stilte) Het is echt waar.”

Deze introductie veroorzaakte vooral verwarring. Waarom zegt hij hélicoptère? Wat heeft Brinkman nu eigenlijk beloofd? Dat het lente zou worden? Hoe wist hij toen al over de in beslag genomen helicopter? Probeert hij nu krediet op te eisen voor het feit dat het lente is geworden? Nog los van de vraag in hoeverre het verstandig is om een metafoor te gebruiken die verwijst naar een pijnlijke situatie die twee Nederlandse soldaten bijna hun leven en je eigen CDA-minister bijna zijn ministerschap hebben gekost.

Enkele seconden later kon een uitspraak van Brinkman zelfs rekenen op voorzichtig boegeroep van zijn eigen achterban. Direct nadat hij alle CDA-ers opriep om het “blije verhaal” opnieuw van de daken te schreeuwen, zei hij op de congreslocatie in Den Haag:

“Hier, in de mooiste provincie van ons land, zijn daarom de polders uitgevonden.”

Tsja, zo verenig je de partij natuurlijk niet. Hoe kun je nu eerst een inspanning vragen van trotse Limburgers en Brabanders, Friezen en Groningers om hen in de volgende zin een klap in het gezicht te geven door Zuid-Holland de “mooiste provincie van ons land” te verklaren? (Oeps…)

Hoe voorkom jij zulke uitglijders?

Regelmatig coach ik professionals, politici en leidinggevenden bij belangrijke toespraken. Ik heb geleerd dat de volgende stappen het meest effectief zijn in het voorkomen van uitglijders:

  1. Formuleer de doelen van jouw speech, nog voordat je de toespraak schrijft. Dat voorkomt bovendien dat je belangrijke onderdelen vergeet. (Een afscheidsrede waarin je vergeet om collega’s te bedanken…)
  2. Controleer tijdens en na het schrijfproces of alle passages in de toespraak consistent zijn met deze doelen. Soms vind je het leuk om iets te zeggen — bijv. wat je favoriete provincie is — maar is dat strijdig met je doelen van de speech. In dat geval: schrappen!
  3. Leg de speech voor aan iemand anders die kritisch durft te zijn. Vraag specifiek om te kijken naar de relatie tussen de geformuleerde doelen en de uitgeschreven tekst.
  4. Oefen de voordracht van de toespraak met iemand die kritische feedback kan geven op jouw dictie en presentatie. Meestal is het niet zo’n goed idee om de toespraak alleen aan je partner voor te dragen. Die heeft vaak een minder grote band met je doelgroep, durft minder kritisch te zijn en heeft bepaalde trekjes en eigenaardigheden — bijv. een Franse uitspraak van Nederlandse woorden — waarschijnlijk allang geaccepteerd.

Leer van de speech van Elco Brinkman:

Gratis overtuigtips

Elke week stuurt Debatrix een overtuigtip waarmee jij je arsenaal aan overtuigingstrategiën kan vergroten. Meld je hier aan om ze elke woensdagmiddag per e-mail te ontvangen!

Lars Duursma is oprichter van Debatrix. Hij coacht leiders in politiek en bedrijfsleven en geeft inspirerende lezingen door heel Europa. Lars is vaste columnist voor RTL-Z en onder meer bekend van zijn analyses voor NRC Handelsblad, NOS, RTL Nieuws, BNR, VRT en Jinek.

Binnenkort verzorgt hij de open trainingen Speechwriting en Voorzitten & Gespreksleiden.

Reageer op dit artikel

  1. Anne schreef:

    Dag Lars,
    Deze tip werd ik haast vrolijk van, toen Brinkman aantrad was ik direct al verbaasd over zijn bombastische taalgebruik en paternalistische houding, de maakbare wereld met ik zal er wel voor zorgen, alsof zijn tijd stilgestaan had, dat zulke mensen nog bestaan, misschien zegt het ook iets over zijn partij omgeving.
    Dank voor het leuke moment van leedvermaak.

  2. Steven T. Duursma schreef:

    een heel goede overtuigtip!

    (zaten er niet drie soldaten in de helicopter?)

  3. Anneke schreef:

    Uitstekende tip, maar hoezo durft je partner minder kritisch te zijn? Zo ben ik niet getrouwd, hoor 🙂

Laat een reactie achter

Elke week een tip

Ontvang net als 15.000+ lezers elke week een praktische overtuigtip!

Uitschrijven kan elk moment
Laat mij overtuigen op de volgende manieren
Cadeau — Meld je nu aan en ontvang direct de beste tips van de laatste jaren

Reacties op onze trainingen


Duidelijk hoe je kan beïnvloeden door veel praktijkvoorbeelden!
Cara Molenbeek
Brand Specialist / Abbvie
De training was leerzaam, toepasbaar en ontzettend goed!
Marcel Vos
Business Analyst / ABN Amro
Leerzaam, praktisch, energiek en heel inspirerend!
Sanne Kosterman
Trainee / TNO

I am working as the Head of Communication for the corporate learning department of the European Commission in Brussels. Our learning community comprises 30.000 colleagues from 28 different nationalities and very good academic/professional background. Our staff is very knowledgeable and skilled, yet often the Commission is criticized as not being able to connect with citizens and other stakeholders. We have hence often worked with many communication consultants.

But the impact has never been greater than with Lars Duursma who has prepped many colleagues including Senior managers to understand their audience, their needs and how to adjust their message so that one can inform and inspire. I have witnessed real transformations in the delivery styles of colleagues preparing talks for big corporate events with courses such as 'TED like talks', 'communicate and inspire' and 'influencing and advocacy skills'. The feedback in both events (with audiences of more than 1000 people) was excellent, Lars being rated in both cases as best speaker.

Since then I have been approached by various services and institutions to give his contact details. I can recommend him without the slightest doubt for anyone looking for someone to transform the way an organization communicates: it works and it is immediately applicable!

Ana Yturriaga Saldanha
Head of Communication / European Commission
Hele prikkelende, structurerende en inspirerende training!
Jesse Habets
Radiology Resident / UMC Utrecht


Volg direct een training!

9 juniRemote training Online meetings leiden (op afstand)
11 juniMasterclass Luisteren & Beinvloeden (Rotterdam)
16 juniMasterclass Persoonlijke Overtuigingskracht (Den Haag)
22 juni Remote masterclass Persoonlijke overtuigingskracht (op afstand)
25 juniRemote training Doelgericht pitchen (op afstand)
29 juniVoorzitten & Gespreksleiden (Utrecht)
30 juni Masterclass onafhankelijk denken (Amsterdam)
2 juliSpeechwriting (Amsterdam)
3 juliRemote training Online meetings leiden (op afstand)
6 juliTED-waardig Presenteren (Rotterdam)
8 juliRemote training TED-waardig presenteren (op afstand)
16 juliRemote training Doelgericht pitchen (op afstand)
28 juli Remote masterclass Persoonlijke overtuigingskracht (op afstand)
3 augMasterclass Inspirerend Presenteren (Den Haag)

Overzicht in-house trainingen »

Grote vraag naar ondersteuning: Debatrix verruimt openingstijden

13/3 - Door grote vraag naar ondersteuning bij o.a. cruciale (video)boodschappen en effectieve communicatie rondom het nieuwe coronavirus, hebben we besloten onze openingstijden te verruimen. De komende weken staan we van 8:00...

Lees verder »

Overtuigtip: Werk je thuis? Hier de 5 grootste frustraties bij online vergaderingen (en hoe het wél moet)

- De komende weken werken veel mensen vanuit huis. Dat lijkt eenvoudiger dan het is, vooral als je veel samen afhankelijk bent van goede afstemming. Een online vergadering kan dan een uitkomst zijn, mits je...

Lees verder »

Meer nieuws & publicaties

14/5Doelgericht pitchen: 3 tips om jouw pitch naar een hoger niveau te tillen!
7/5Laat de aandacht niet verslappen
30/4Straffeloos spieken? Ga ervoor!
23/4Wat als je de slides van tevoren moet inleveren?