{"id":6114,"date":"2006-11-05T09:15:54","date_gmt":"2006-11-05T07:15:54","guid":{"rendered":"http:\/\/www.debatblog.nl\/2006\/11\/05\/31\/"},"modified":"2023-02-20T11:55:31","modified_gmt":"2023-02-20T10:55:31","slug":"balkenende-bos-debat","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.debatrix.com\/nl\/2006\/11\/balkenende-bos-debat\/","title":{"rendered":"H\u00e9t lijsttrekkersdebat: Balkenende vs. Bos"},"content":{"rendered":"<p>Voor de camera\u2019s van RTL gingen Balkenende en Bos in debat. Debatrix-oprichter Lars Duursma, zelf aanwezig in de studio, doet verslag.<\/p>\n<p>Het is altijd leuk om bij een groot verkiezingsdebat aanwezig te zijn. Je ziet dingen die de kijker thuis niet ziet. Vloekende fotografen, omdat ze voorafgaand aan de uitzending geen foto meer konden maken van de debaters. Jan-Peter Balkenende, die zijn vingers tijdens het debat bijkans fijnkneep van de zenuwen. CDA-campagneleider Jack de Vries, die het CDA-vak voorafgaand aan het derde deel verzocht om meer lawaai te maken.<!--more--><\/p>\n<p>Voorbereiding is cruciaal bij een dergelijk debat. Van Pim Fortuyn is bekend dat hij voorafgaand aan cruciale debatten enkele uren sliep om optimaal uitgerust bij het debat te verschijnen. In de wandelgangen begreep ik dat de voorbereiding van Wouter Bos allerminst ideaal was verlopen. Het begon al \u2019s ochtends. Terwijl Bos juist goed wilde uitslapen, verraste zijn campagneteam hem al vroeg met een ontbijt op bed. En toen hij \u2019s middags nog even wilde slapen in een hotel, werd hij tot vier keer toe wakker gebeld door zijn campagnemedewerkers.<\/p>\n<h3>Studio en televisie<\/h3>\n<p>In de studio maakte Bos een enorm sterke indruk. Hij was zelfverzekerd en lekker fel. Hij kon bovendien rekenen op een enthousiaste achterban, die een stuk beter georganiseerd leek dan die van het CDA. Er was een \u2018aanvoerder\u2019 die voor het debat en tussen de rondes door het publiek opzweepte. Het CDA-vak was vooral erg stil. Dat lijkt in eerste instantie misschien niet zo belangrijk, maar in het Algemeen Dagblad werden de volgende dag statistieken gepresenteerd van hoe het (gekleurde!) publiek reageerde. Het was dus wel degelijk belangrijk.<\/p>\n<p>Toen ik het debat later op televisie terugzag, maakte Balkenende een veel zekerdere indruk. De spanning \u2013 duidelijk in de studio waarneembaar \u2013 was onzichtbaar, doordat het camerabeeld de handen meestal niet meenam. Ook reacties uit het publiek waren veel minder dominant dan in de studio.<\/p>\n<div class='avia-iframe-wrap'><iframe title=\"Noem mij drie voorbeelden\" width=\"1333\" height=\"1000\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/kH-nRrHcd4w?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" allowfullscreen><\/iframe><\/div>\n<h3>Aanval vs. verdediging<\/h3>\n<p>Wouter Bos koos duidelijk voor de aanval. Hij interrumpeerde veel, stelde directe vragen en vroeg vaak om het woord. Zijn woordgebruik was eenvoudig en zijn uitleg vaak ietwat simplistisch. De voorbeelden waren z\u00e9\u00e9r concreet (\u201c50 euro per maand\u201d), een wereld van verschil met de verwijzingen naar het Sociaal Cultureel Planbureau van Balkenende. \u201cDat zijn Haagse plaatjes\u201d, zo probeerde Bos zich buiten het politieke establishment te plaatsen. Qua debatstijl deed Bos nog het meeste aan collega Jan Marijnissen denken.<\/p>\n<p>Balkenende reageerde door vooral veel uit te leggen. Daarbij gebruikte hij regelmatig moeilijke woorden en jargon (\u201csociale partners\u201d, \u201cnieuwe solidariteit\u201d). Hij deed dat soms wat onzeker, maar steeds rustig en statig.<\/p>\n<h3>Debattrucs<\/h3>\n<p>Bos gebruikte bekende debattrucs om zijn tegenstander in een lastig parket te brengen. Aanvallen werden vaak ingeleid door het verwijzen naar uitspraken van collega\u2019s van de premier. Dat gebeurde met minister De Geus, maar ook met Winsemius \u2013 \u201cuw minister\u201d, benadrukte hij expliciet. Balkenende werd zo in een lastig parket gedwongen: hij kon niet reageren zonder zijn eigen ministers af te vallen.<\/p>\n<p>Na zo\u2019n aanval besteedde Bos vaak veel woorden aan een verhaal waar niemand het mee oneens kon zijn \u2013 iets waar Balkenende normaal in uitblinkt. Een goed voorbeeld is zijn uitweiding over het boek van Margalith Kleijwegt, \u201cOnzichtbare ouders\u201d. Balkenende kon daardoor lastig de tegenaanval inzetten. De premier schrok er echter niet voor terug zijn tegenstander af en toe gelijk te geven. Slim, want zo kon hij het debat snel verplaatsen naar een ander terrein.<\/p>\n<h3>Eigen verhaal<\/h3>\n<p>Bos deed vooral twee dingen tijdens het debat: de premier aanvallen en verhalen vertellen waar iedereen het mee eens was. Daardoor miste hij een onderscheidend profiel in het debat. D\u00e9 kans om wat meer over zichzelf te vertellen was de vraag over leiderschap. Een vraag die beide kandidaten aan konden zien komen, maar waar ze desondanks beiden door de mand vielen.<\/p>\n<p>Bos koos opnieuw de aanval. In plaats van te laten zien wat hem een leider maakt, legde hij alleen uit waarom Balkenende geen leider was. Daarmee liet hij na te laten zien waarom hij een betere leider was \u2013 een gemiste kans. Balkenende kwam wat onzeker over, met name door tussenzinnetjes als \u201cdenk ik\u201d. Het deed nog het meest denken aan het vragende \u201ctoch?\u201d, na zijn opmerking tijdens de Algemene Beschouwingen over een VOC-mentaliteit.<\/p>\n<h3>Geloofwaardigheid<\/h3>\n<p>Interessant was om te zien hoe de lijsttrekkers zouden voortborduren op de eerdere aanval van Balkenende (\u201cu draait en bent oneerlijk\u201d) tijdens het Radio 1 debat. Want ook tijdens dit debat zou het allemaal draaien om politieke geloofwaardigheid.<\/p>\n<p>De twee lijsttrekkers pakten het ditmaal subtieler aan. Balkenende refereerde herhaaldelijk aan eigen acties uit het verleden om een consistente, stabiele indruk te maken. Bos zei niet expliciet dat zijn tegenstander ongeloofwaardig was, maar confronteerde hem gedurende het debat meer dan tien keer met uitspraken uit het verleden om inconsequent gedrag van Balkenende aan te tonen.<\/p>\n<h2>Winnaar<\/h2>\n<p>Bos was de beste debater tijdens het debat. Hij was fel en had het initiatief. Balkenende kwam \u2013 met name in de studio \u2013 ietwat afwachtend en onzeker over. De debatstijl van Bos was agressiever dan we van hem gewend zijn en dan je van een mogelijke minister-president zou verwachten. Daarmee spreekt hij ongetwijfeld veel kiezers aan die twijfelen tussen de PvdA en de SP. Of kiezers hem door dit debat als een toekomstige premier zien, blijft de vraag.<\/p>\n<p>\u00a9 RTL Nieuws \/ Information Builders<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Voor de camera\u2019s van RTL gingen Balkenende en Bos in debat. Debatrix-oprichter Lars Duursma, zelf aanwezig in de studio, doet verslag. Het is altijd leuk om bij een groot verkiezingsdebat aanwezig te zijn. Je ziet dingen die de kijker thuis niet ziet. Vloekende fotografen, omdat ze voorafgaand aan de uitzending geen foto meer konden maken [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[540,404],"tags":[297,423,236,47,656,302,88],"class_list":["post-6114","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-politiek-publicaties","category-publicaties","tag-debatanalyse","tag-debatteren","tag-jan-peter-balkenende","tag-lijsttrekkersdebat","tag-omgaan-met-lastige-vragen","tag-verkiezingsdebat","tag-wouter-bos"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v27.0 (Yoast SEO v27.7) - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-premium-wordpress\/ -->\n<title>H\u00e9t lijsttrekkersdebat: Balkenende vs. Bos - Debatrix<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.debatrix.com\/nl\/2006\/11\/balkenende-bos-debat\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"nl_NL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"H\u00e9t lijsttrekkersdebat: Balkenende vs. Bos\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Voor de camera\u2019s van RTL gingen Balkenende en Bos in debat. Debatrix-oprichter Lars Duursma, zelf aanwezig in de studio, doet verslag. Het is altijd leuk om bij een groot verkiezingsdebat aanwezig te zijn. Je ziet dingen die de kijker thuis niet ziet. Vloekende fotografen, omdat ze voorafgaand aan de uitzending geen foto meer konden maken [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.debatrix.com\/nl\/2006\/11\/balkenende-bos-debat\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Debatrix\u00ae Vergroot je overtuigingskracht!\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2006-11-05T07:15:54+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-02-20T10:55:31+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Lars Duursma\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Geschreven door\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Lars Duursma\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Geschatte leestijd\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"5 minuten\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.debatrix.com\\\/nl\\\/2006\\\/11\\\/balkenende-bos-debat\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.debatrix.com\\\/nl\\\/2006\\\/11\\\/balkenende-bos-debat\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Lars Duursma\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.debatrix.com\\\/nl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/87ca992f0fe5754b11217905f54054b9\"},\"headline\":\"H\u00e9t lijsttrekkersdebat: Balkenende vs. Bos\",\"datePublished\":\"2006-11-05T07:15:54+00:00\",\"dateModified\":\"2023-02-20T10:55:31+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.debatrix.com\\\/nl\\\/2006\\\/11\\\/balkenende-bos-debat\\\/\"},\"wordCount\":890,\"commentCount\":0,\"keywords\":[\"debatanalyse\",\"debatteren\",\"Jan-Peter Balkenende\",\"lijsttrekkersdebat\",\"omgaan met lastige vragen\",\"verkiezingsdebat\",\"Wouter Bos\"],\"articleSection\":[\"Politiek\",\"Publicaties\"],\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.debatrix.com\\\/nl\\\/2006\\\/11\\\/balkenende-bos-debat\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.debatrix.com\\\/nl\\\/2006\\\/11\\\/balkenende-bos-debat\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.debatrix.com\\\/nl\\\/2006\\\/11\\\/balkenende-bos-debat\\\/\",\"name\":\"H\u00e9t lijsttrekkersdebat: Balkenende vs. Bos - Debatrix\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.debatrix.com\\\/nl\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2006-11-05T07:15:54+00:00\",\"dateModified\":\"2023-02-20T10:55:31+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.debatrix.com\\\/nl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/87ca992f0fe5754b11217905f54054b9\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.debatrix.com\\\/nl\\\/2006\\\/11\\\/balkenende-bos-debat\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.debatrix.com\\\/nl\\\/2006\\\/11\\\/balkenende-bos-debat\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.debatrix.com\\\/nl\\\/2006\\\/11\\\/balkenende-bos-debat\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.debatrix.com\\\/nl\\\/home\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"H\u00e9t lijsttrekkersdebat: Balkenende vs. Bos\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.debatrix.com\\\/nl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.debatrix.com\\\/nl\\\/\",\"name\":\"Debatrix\u00ae Vergroot je overtuigingskracht!\",\"description\":\"Alles over overtuigingskracht, presenteren, training en coaching\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.debatrix.com\\\/nl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"nl-NL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.debatrix.com\\\/nl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/87ca992f0fe5754b11217905f54054b9\",\"name\":\"Lars Duursma\",\"description\":\"Lars Duursma is oprichter van Debatrix. Hij coacht leiders in politiek en bedrijfsleven en geeft inspirerende lezingen door heel Europa. Lars is columnist en bekend van zijn analyses voor NRC Handelsblad, de Volkskrant, NOS, RTL Nieuws, Editie NL, BNR, VRT en Jinek.\",\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.debatrix.com\\\/nl\\\/organisatie\\\/wie-we-zijn\\\/lars-duursma\\\/\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/www.debatrix.com\\\/nl\\\/author\\\/lars\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"H\u00e9t lijsttrekkersdebat: Balkenende vs. Bos - Debatrix","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.debatrix.com\/nl\/2006\/11\/balkenende-bos-debat\/","og_locale":"nl_NL","og_type":"article","og_title":"H\u00e9t lijsttrekkersdebat: Balkenende vs. Bos","og_description":"Voor de camera\u2019s van RTL gingen Balkenende en Bos in debat. Debatrix-oprichter Lars Duursma, zelf aanwezig in de studio, doet verslag. Het is altijd leuk om bij een groot verkiezingsdebat aanwezig te zijn. Je ziet dingen die de kijker thuis niet ziet. Vloekende fotografen, omdat ze voorafgaand aan de uitzending geen foto meer konden maken [&hellip;]","og_url":"https:\/\/www.debatrix.com\/nl\/2006\/11\/balkenende-bos-debat\/","og_site_name":"Debatrix\u00ae Vergroot je overtuigingskracht!","article_published_time":"2006-11-05T07:15:54+00:00","article_modified_time":"2023-02-20T10:55:31+00:00","author":"Lars Duursma","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Geschreven door":"Lars Duursma","Geschatte leestijd":"5 minuten"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.debatrix.com\/nl\/2006\/11\/balkenende-bos-debat\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.debatrix.com\/nl\/2006\/11\/balkenende-bos-debat\/"},"author":{"name":"Lars Duursma","@id":"https:\/\/www.debatrix.com\/nl\/#\/schema\/person\/87ca992f0fe5754b11217905f54054b9"},"headline":"H\u00e9t lijsttrekkersdebat: Balkenende vs. Bos","datePublished":"2006-11-05T07:15:54+00:00","dateModified":"2023-02-20T10:55:31+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.debatrix.com\/nl\/2006\/11\/balkenende-bos-debat\/"},"wordCount":890,"commentCount":0,"keywords":["debatanalyse","debatteren","Jan-Peter Balkenende","lijsttrekkersdebat","omgaan met lastige vragen","verkiezingsdebat","Wouter Bos"],"articleSection":["Politiek","Publicaties"],"inLanguage":"nl-NL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/www.debatrix.com\/nl\/2006\/11\/balkenende-bos-debat\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.debatrix.com\/nl\/2006\/11\/balkenende-bos-debat\/","url":"https:\/\/www.debatrix.com\/nl\/2006\/11\/balkenende-bos-debat\/","name":"H\u00e9t lijsttrekkersdebat: Balkenende vs. Bos - Debatrix","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.debatrix.com\/nl\/#website"},"datePublished":"2006-11-05T07:15:54+00:00","dateModified":"2023-02-20T10:55:31+00:00","author":{"@id":"https:\/\/www.debatrix.com\/nl\/#\/schema\/person\/87ca992f0fe5754b11217905f54054b9"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.debatrix.com\/nl\/2006\/11\/balkenende-bos-debat\/#breadcrumb"},"inLanguage":"nl-NL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.debatrix.com\/nl\/2006\/11\/balkenende-bos-debat\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.debatrix.com\/nl\/2006\/11\/balkenende-bos-debat\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.debatrix.com\/nl\/home\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"H\u00e9t lijsttrekkersdebat: Balkenende vs. Bos"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.debatrix.com\/nl\/#website","url":"https:\/\/www.debatrix.com\/nl\/","name":"Debatrix\u00ae Vergroot je overtuigingskracht!","description":"Alles over overtuigingskracht, presenteren, training en coaching","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.debatrix.com\/nl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"nl-NL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.debatrix.com\/nl\/#\/schema\/person\/87ca992f0fe5754b11217905f54054b9","name":"Lars Duursma","description":"Lars Duursma is oprichter van Debatrix. Hij coacht leiders in politiek en bedrijfsleven en geeft inspirerende lezingen door heel Europa. Lars is columnist en bekend van zijn analyses voor NRC Handelsblad, de Volkskrant, NOS, RTL Nieuws, Editie NL, BNR, VRT en Jinek.","sameAs":["https:\/\/www.debatrix.com\/nl\/organisatie\/wie-we-zijn\/lars-duursma\/"],"url":"https:\/\/www.debatrix.com\/nl\/author\/lars\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.debatrix.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6114","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.debatrix.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.debatrix.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.debatrix.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.debatrix.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6114"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.debatrix.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6114\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":46355,"href":"https:\/\/www.debatrix.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6114\/revisions\/46355"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.debatrix.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6114"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.debatrix.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6114"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.debatrix.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6114"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}