Overtuigtip #-2010 van 666   |   Toon willekeurige tip →

RTL-debat: ineens staat er een boze kiezer voor je neus. Wat nu?

Door onze expert Lars Duursma

Gepubliceerd op woensdag 3 maart 2021 (Overtuigtips)

Afgelopen weekend organiseerde RTL4 het eerste grote verkiezingsdebat op tv. Er was een nieuw onderdeel: zes lijsttrekkers moesten kort in debat met een kiezer (of ‘burger’, zoals RTL hen consequent noemde). Premier Rutte (VVD) met een slachtoffer van de toeslagenaffaire, minister Hoekstra (CDA) met twee horeca-ondernemers en Geert Wilders (PVV) met de eigenaar van een couscousbar. Hoe pak je dat aan? En wat kunnen wij ervan leren?

(Ontdek nu onze succesvolle remote masterclasses)

Je zou zeggen: een beetje politicus is het wel gewend om met kiezers te spreken. En toch leidde dit onderdeel tot de spannendste — alhoewel niet noodzakelijkerwijs eerlijkste — momenten van het debat.

Eerst begrijpen, dán begrepen worden

Het ging vooral mis op het moment dat de lijsttrekkers heel snel vervielen in hun kernboodschap en de kiezer met rationele argumenten probeerden te overtuigen. Stephen Covey zei het al in zijn tijdloze klassieker: de meeste mensen luisteren niet met de intentie om te begrijpen, maar om te reageren. Dat gold zeker ook voor de meeste lijsttrekkers in het debat.

Écht luisteren begint met de oprechte intentie de ander eerst te begrijpen. Door je te verdiepen in hun situatie. En dán pas na te denken over wat je daarop wil zeggen.

Daar gaat het ook bij (online) vergaderingen, presentaties en bijeenkomsten vaak mis. Meestal hebben deelnemers hun antwoord al paraat nog voordat ze de ander werkelijk begrijpen. Of zijn ze in hun hoofd toch al stiekem aan het nadenken over hun verweer. Stop daarmee!

Leer van Bill Clinton

In de Verenigde Staten is het al veel langer gebruikelijk om kiezers vragen te laten stellen in zogenaamde town hall debates. In een van de bekendste debatfragmenten ooit liet Bill Clinton zien hoe het moet: hij stapte op de vragensteller af en ging het gesprek met haar aan, waar tegenstander George H.W. Bush even daarvoor nog ongeduldig op zijn horloge keek tijdens het stellen van de vraag.

In The Political Brain analyseert politiek wetenschapper Drew Westen hoe kiezers zich uiteindelijk het meest laten overtuigen door iemand die hen begrijpt en om hen geeft. Lastige vragen zijn hét moment om dat te laten zien. Niet alleen in de politieke arena, maar overal.

Uitzondering

Eén uitzondering: soms heeft je doelgroep helemaal geen behoefte aan empathie voor de vragensteller. Dat kan iemand zijn die je Zoom-sessie hardhandig verstoort of iemand met wie je doelgroep gewoon weinig heeft. Zo hebben D66 en PVV beide baat bij een harde aanval op elkaar: dat vinden de achterbannen van beide partijen prachtig. Dat ligt weer minder voor de hand bij GroenLinks en de PvdA, die meer in dezelfde electorale vijver vissen.

Wilders trof een best felle debater tegenover hem en toonde van alle lijsttrekkers het minste begrip en empathie. En tóch zou het best eens een effectief optreden geweest kunnen zijn, omdat zijn doelgroep daar waarschijnlijk ook helemaal geen behoefte aan had.

Maar dat zijn dus de uitzonderingen. In jouw geval zou ik altijd adviseren: luister eens niet om te reageren, maar vooral om te begrijpen. Succes!

Lees verder

Drie jaar geleden bracht de uitgeprocedeerde Nemr (8) Tweede-Kamerleden in het nauw met zijn vragen. Lees hier hoe zij beter hadden kunnen reageren »

De onmisbare vaardigheid actief luisteren maakt je niet alleen overtuigender, maar geeft ook de mogelijkheid om de boodschap écht te begrijpen. Lees hier hoe het werkt.

En hier tien debattechnieken die je vaak ziet in de politiek »

Lars Duursma is oprichter van Debatrix. Hij coacht leiders in politiek en bedrijfsleven en geeft inspirerende lezingen door heel Europa. Lars is vaste columnist voor RTL-Z en onder meer bekend van zijn analyses voor NRC Handelsblad, NOS, RTL Nieuws, BNR, VRT en Jinek.

Binnenkort verzorgt hij de open trainingen Speechwriting en Voorzitten & Gespreksleiden.

Reageer op dit artikel

Er zijn nog geen reacties. Wat vind jij van dit artikel?

Laat een reactie achter

Elke week een tip

Ontvang net als 15.000+ lezers elke week een praktische overtuigtip!

Uitschrijven kan elk moment
Laat mij overtuigen op de volgende manieren
Cadeau — Meld je nu aan en ontvang direct de beste tips van de laatste jaren

Reacties op onze trainingen


Inspirerend, interactief, nuttig en leuk!
Zaïra van de Gronden
Relatiemanager Healthcare / Van Lanschot Bankiers
Zeer boeiende en leerzame training!
Riens van der Waals
Head of Office Agency / Cushman & Wakefield
Om het ijs te breken of een brug te bouwen tijdens een gesprek is een quote heel fijn. Debatrix inspireert mij dagelijks met historische weetjes. Echt Briljant!
Erik
Chief Operating Officer / Hotek Hospitality Group
Op een speelse manier veel opgestoken dan wel opgefrist!
Tineke Klitsie
Statenlid / D66 provincie Noord-Brabant

I am working as the Head of Communication for the corporate learning department of the European Commission in Brussels. Our learning community comprises 30.000 colleagues from 28 different nationalities and very good academic/professional background. Our staff is very knowledgeable and skilled, yet often the Commission is criticized as not being able to connect with citizens and other stakeholders. We have hence often worked with many communication consultants.

But the impact has never been greater than with Lars Duursma who has prepped many colleagues including Senior managers to understand their audience, their needs and how to adjust their message so that one can inform and inspire. I have witnessed real transformations in the delivery styles of colleagues preparing talks for big corporate events with courses such as 'TED like talks', 'communicate and inspire' and 'influencing and advocacy skills'. The feedback in both events (with audiences of more than 1000 people) was excellent, Lars being rated in both cases as best speaker.

Since then I have been approached by various services and institutions to give his contact details. I can recommend him without the slightest doubt for anyone looking for someone to transform the way an organization communicates: it works and it is immediately applicable!

Ana Yturriaga Saldanha
Head of Communication / European Commission


Volg direct een training!

30 aprOnline Inspireren (Online)
11 meiMasterclass Persoonlijke Overtuigingskracht (Amsterdam)
12 meiOnline impact maken in MS Teams (Online)
26 meiOnline Meetings Leiden (Online)
27 meiMasterclass Inspirerend Presenteren
2 junSpeechwriting
9 junTED-waardig Presenteren
16 juniMasterclass Luisteren & Beïnvloeden
25 junOnline Inspireren (Online)
30 junVoorzitten & Gespreksleiden

Overzicht alle trainingen »

Overtuigtip: Deze effectieve manier van leren was nooit eerder zo toegankelijk voor jou

14/4 - Er zijn maar weinig dingen zo vervelend als jezelf terugzien en horen op video. Tegelijkertijd is het een enorm krachtige tool voor reflectie en prestatieverbeteringen van jouw softskills. In deze...

Lees verder »

Overtuigtip: Beïnvloeden: Hebben is beter dan krijgen

7/4 - Waarom mag je in de Apple Store oneindig spelen met de nieuwste Apple spullen? De magie hierachter is dezelfde als het ‘Six months free return’ beleid van de e-retailer Zappos,...

Lees verder »

Meer nieuws & publicaties

26/3Deze kleine verandering maakt een wereld van verschil wanneer jij presenteert in Teams
25/3Iets (laten) onthouden? Deze techniek is 50% effectiever dan de gebruikelijke technieken
17/3Het grote slotdebat en waarom je de olifant beter kunt benoemen
10/3Hoe jij makkelijker wegkomt met het maken van fouten (zoals Mark Rutte)