Overtuigtip #-2010 van 681   |   Toon willekeurige tip →

RTL-debat: ineens staat er een boze kiezer voor je neus. Wat nu?

Door onze expert Lars Duursma

Gepubliceerd op woensdag 3 maart 2021 (Overtuigtips)

Afgelopen weekend organiseerde RTL4 het eerste grote verkiezingsdebat op tv. Er was een nieuw onderdeel: zes lijsttrekkers moesten kort in debat met een kiezer (of ‘burger’, zoals RTL hen consequent noemde). Premier Rutte (VVD) met een slachtoffer van de toeslagenaffaire, minister Hoekstra (CDA) met twee horeca-ondernemers en Geert Wilders (PVV) met de eigenaar van een couscousbar. Hoe pak je dat aan? En wat kunnen wij ervan leren?

(Ontdek nu onze succesvolle remote masterclasses)

Je zou zeggen: een beetje politicus is het wel gewend om met kiezers te spreken. En toch leidde dit onderdeel tot de spannendste — alhoewel niet noodzakelijkerwijs eerlijkste — momenten van het debat.

Eerst begrijpen, dán begrepen worden

Het ging vooral mis op het moment dat de lijsttrekkers heel snel vervielen in hun kernboodschap en de kiezer met rationele argumenten probeerden te overtuigen. Stephen Covey zei het al in zijn tijdloze klassieker: de meeste mensen luisteren niet met de intentie om te begrijpen, maar om te reageren. Dat gold zeker ook voor de meeste lijsttrekkers in het debat.

Écht luisteren begint met de oprechte intentie de ander eerst te begrijpen. Door je te verdiepen in hun situatie. En dán pas na te denken over wat je daarop wil zeggen.

Daar gaat het ook bij (online) vergaderingen, presentaties en bijeenkomsten vaak mis. Meestal hebben deelnemers hun antwoord al paraat nog voordat ze de ander werkelijk begrijpen. Of zijn ze in hun hoofd toch al stiekem aan het nadenken over hun verweer. Stop daarmee!

Leer van Bill Clinton

In de Verenigde Staten is het al veel langer gebruikelijk om kiezers vragen te laten stellen in zogenaamde town hall debates. In een van de bekendste debatfragmenten ooit liet Bill Clinton zien hoe het moet: hij stapte op de vragensteller af en ging het gesprek met haar aan, waar tegenstander George H.W. Bush even daarvoor nog ongeduldig op zijn horloge keek tijdens het stellen van de vraag.

In The Political Brain analyseert politiek wetenschapper Drew Westen hoe kiezers zich uiteindelijk het meest laten overtuigen door iemand die hen begrijpt en om hen geeft. Lastige vragen zijn hét moment om dat te laten zien. Niet alleen in de politieke arena, maar overal.

Uitzondering

Eén uitzondering: soms heeft je doelgroep helemaal geen behoefte aan empathie voor de vragensteller. Dat kan iemand zijn die je Zoom-sessie hardhandig verstoort of iemand met wie je doelgroep gewoon weinig heeft. Zo hebben D66 en PVV beide baat bij een harde aanval op elkaar: dat vinden de achterbannen van beide partijen prachtig. Dat ligt weer minder voor de hand bij GroenLinks en de PvdA, die meer in dezelfde electorale vijver vissen.

Wilders trof een best felle debater tegenover hem en toonde van alle lijsttrekkers het minste begrip en empathie. En tóch zou het best eens een effectief optreden geweest kunnen zijn, omdat zijn doelgroep daar waarschijnlijk ook helemaal geen behoefte aan had.

Maar dat zijn dus de uitzonderingen. In jouw geval zou ik altijd adviseren: luister eens niet om te reageren, maar vooral om te begrijpen. Succes!

Lees verder

Drie jaar geleden bracht de uitgeprocedeerde Nemr (8) Tweede-Kamerleden in het nauw met zijn vragen. Lees hier hoe zij beter hadden kunnen reageren »

De onmisbare vaardigheid actief luisteren maakt je niet alleen overtuigender, maar geeft ook de mogelijkheid om de boodschap écht te begrijpen. Lees hier hoe het werkt.

En hier tien debattechnieken die je vaak ziet in de politiek »

Lars Duursma is oprichter van Debatrix. Hij coacht leiders in politiek en bedrijfsleven en geeft inspirerende lezingen door heel Europa. Lars is vaste columnist voor RTL-Z en onder meer bekend van zijn analyses voor NRC Handelsblad, NOS, RTL Nieuws, BNR, VRT en Jinek.

Binnenkort verzorgt hij de open trainingen Speechwriting en Voorzitten & Gespreksleiden.

Reageer op dit artikel

Er zijn nog geen reacties. Wat vind jij van dit artikel?

Laat een reactie achter

Elke week een tip

Ontvang net als 15.000+ lezers elke week een praktische overtuigtip!

Uitschrijven kan elk moment
Laat mij overtuigen op de volgende manieren
Cadeau — Meld je nu aan en ontvang direct de beste tips van de laatste jaren

Reacties op onze trainingen


Zeer plezierig verrast door Debatrix vanochtend. Wat een energievolle en gewoon echt leuke remote training. Heel enthousiaste reacties uit mijn team terug ontvangen. Veel dank Lars Duursma , Job ten Bosch en Gijs-Jan Groeneveld. Dit waren zeer welbestede uurtjes!
Edwin Vonk
Sales- en riskmanager / NN Pensions
Op een speelse manier veel opgestoken dan wel opgefrist!
Tineke Klitsie
Statenlid / D66 provincie Noord-Brabant
Inspirerend!
A.P.M. van den Berg
It got me fired up! Vond het leuk en leerzaam.
Kim de Vos
Medewerker personeelsadvies / Gemeente Schouwen-Duiveland
De training vond ik inspirerend en leerzaam. Je krijgt gewoon honger naar meer!
Amanda Mackintosh
International spokesperson / Bayards BV


Volg direct een training!

3 sepHybride Meetings Leiden
8 sepLive sessie: Succesvol online & hybride vergaderen in Teams (Remote)
9 sepMasterclass Persoonlijke Overtuigingskracht (Amsterdam)
17 sepTraject Strategische Expertcommunicatie
24 sepMasterclass Luisteren & Beïnvloeden (Rotterdam)
24 sepHybride Meetings Leiden
29 sepTED-waardig Presenteren (Utrecht)
8 oktSpeechwriting (Den Haag)
4 novMasterclass Inspirerend Presenteren
5 novVoorzitten & Gespreksleiden (Amsterdam)

Overzicht alle trainingen »

Overtuigtip: Hoe je met één simpele techniek beter contact maakt tijdens een online meeting

28/7 - Bij normale gesprekken is het al irritant als iemand steeds wegkijkt. Bij online meetings lijkt het wel de standaard! Het is vrijwel onmogelijk om elkaar recht in de ogen aan...

Lees verder »

Overtuigtip: Dit is een van de grootste beginnersfouten bij hybride vergaderen

15/7 - Eigenlijk wisten we het al: de interactie van een gesprek wordt in hoge mate bepaald door hoe je precies zit. Als je bij een eerste klantgesprek recht tegenover de klant...

Lees verder »

Meer nieuws & publicaties

9/7Debatrix Update: dit zijn de meest voorkomende uitdagingen tijdens hybride vergaderingen
8/7Zo houd je simpel contact met je publiek via een LinkedIn QR-code
28/6Dit waren onze eerste 25 overtuigtips van 2021!
24/6Hoe wij de Nederlandse Vrouwen Raad helpen om media-aandacht goed te benutten