Het EénVandaag-debat begon zo veelbelovend, toen presentator Pieter Jan Hagens zich hardop afvroeg of er een tweede kerncentrale moet komen in Zeeland en of vliegveld Eelde een langere landingsbaan moet krijgen om meer vakantievluchten mogelijk te maken. Helaas. Binnen een minuut werd duidelijk dat het debat dáár niet over zou gaan.

Want volgens de organisator van het debat gaan deze verkiezingen voor de kiezer vooral over landelijke thema’s. Noem het een self-fulfilling prophecy. Tijdens alle verkiezingsdebatten worden landelijke politici uitgenodigd en landelijke thema’s geagendeerd. En omdat het maatschappelijk debat vervolgens vooral over landelijke thema’s gaat, worden bij de eerstvolgende verkiezingsdebatten landelijke politici uitgenodigd en landelijke thema’s geagendeerd.

Verliezer

Het debat ging niet alleen over landelijke thema’s, maar vooral ook over dezelfde landelijke thema’s. Opnieuw ging een verkiezingsdebat over de economie en over onderwijs. Enkel het blok immigratie en veiligheid was vervangen door een blokje over de zorg. Het leidde tot een voorspelbaar debat met exact dezelfde ingrediënten als alle voorgaande debatten. Deelnemers reproduceerden een paar oneliners, vingen elkaar vliegen af en herhaalden dingen die ze in eerdere debatten ook al hadden gezegd. Winnaars kende het debat niet. Wél een grote verliezer: de kiezer.

Lees meer »

De publieke omroep organiseerde vorige week drie grote verkiezingsdebatten. Drie keer werd de kiezer niet veel wijzer. Geen moment voerden de deelnemers een goed inhoudelijk debat waar ze de verschillen tussen hun partijen duidelijk maakten. En geen moment werd de kiezer écht aan het denken gezet. Daarmee doen omroepen geen recht aan de kracht en de mogelijkheden van het debat. Wat ging er mis?

Onderwerpkeuze

Om te beginnen werd tijdens alle debatten vrijwel hetzelfde gezegd. Dat had vooral te maken met de onderwerpkeuze. Tijdens het Radio 1-verkiezingsdebat werd over vier thema’s gedebatteerd: economie, onderwijs, veiligheid en integratie. Het NOS televisiedebat een dag later ging over precies dezelfde onderwerpen. Tijd voor een nieuwe invalshoek bij het Pauw & Wittemandebat, zou je denken. Helaas. Er werd hooguit in een andere volgorde over dezelfde thema’s gesproken.

Lees meer »

Amusement. Dat is wat de makers van “De Slag om de Eerste Kamer” duidelijk voor ogen hadden toen ze het format ontwikkelden. Politici kwamen op als gladiatoren, bijdragen werden afgekapt met fanfaremuziek en enkele honderden fanatieke supporters zorgden voor aanmoediging. Kijkers konden net als bij Idols stemmen per sms en de uitkomst van de stemmen werd direct geduid door Maurice de Hond. Spectaculair was het zeker. Maar met een goed verkiezingsdebat had dit niets te maken volgens de debatexperts van Debatrix.

Perceptie

Om te beginnen was het debat volstrekt niet eerlijk voor de deelnemers. Bij Amerikaanse verkiezingsdebatten zijn er strikte regels. Zo is het verboden voor de regie om zogenaamde reaction shots te tonen: reacties van mensen in het publiek. En dat heeft een reden. Eén close-up met hevige instemming of afkeuring kan de kijker meer beïnvloeden dan wat er daadwerkelijk door de deelnemers aan het debat wordt gezegd. De regie krijgt zo een veel te grote invloed op de publieke perceptie van het debat.

Lees meer »

Tijdens het NOS Nederland Kiest verkiezingsdebat probeerden lijsttrekkers van een vorige generatie het regeringsbeleid van de huidige generatie te verdedigen in het tempo van een volgende generatie. Het leverde een merkwaardig schouwspel op, waarin zorgvuldig voorbereide oneliners en langdradige statements elkaar in een razend tempo afwisselden. Volgens de debatexperts van Debatrix debatteerden Roger van Boxtel, Machiel de Graaf en Marleen Barth het sterkst.

Daarbij viel vooral op hoeveel moeite de lijsttrekkers deden de favoriete oneliners van hun partijgenoten te herhalen. Tiny Kox noemde de bezuinigingen van het kabinet “oneerlijk en dom, oliedom zelfs” – een formulering die de SP al anderhalf jaar gebruikt om bezuinigingen op onderwijs te typeren. Machiel de Graaf herhaalde keer op keer hoe hoofddoekjes “een symbool van vrouwenonderdrukking” zijn – exact de woorden die Geert Wilders dikwijls gebruikt. En Loek Hermans sprak in krachtige Rutte-taal: “Niet de overheid maakt de samenleving, maar de burger doet dat.” Het lijkt erop alsof het steeds minder uitmaakt welk partijlid je uitnodigt bij een verkiezingsdebat: je bent verzekerd van dezelfde oneliners.
Lees meer »

Nooit eerder werden er zoveel radio- en televisiedebatten georganiseerd in de aanloop naar de Provinciale Statenverkiezingen. En nooit eerder werd er zo dicht op het NOS Radio 1 debat een televisiedebat georganiseerd. Deelnemers aan het debat hielden hun kruit droog en meden risico’s. Het gevolg: een tot op het bot voorspelbaar debat.

“Eerste debat vooral over landelijke politiek”, zo kopte de NOS groot na afloop van het debat. Het was typerend voor de voorspelbare aard van het debat. Immers: dat was nu precies de insteek van het debat. Tijdens de eerste minuten van het debat gaf presentatrice Lucella Carasso al aan dat dit debat zich zou richten op landelijke politiek en de rol van de Eerste Kamer.

Lees meer »