Vanavond is nu al een historische avond voor Groot-Brittannië. Voor het eerst in de politieke geschiedenis vindt er een televisiedebat plaats tussen de leiders van de verschillende partijen. Vanaf 21:30 kruisen Gordon Brown, David Cameron en Nick Clegg verbaal de degens in het debat dat live wordt uitgezonden door de commerciële zender ITV. Wij Nederlanders kunnen het debat volgen via een live stream op het internet.

Maar dit is toch niet historisch?
Toch wel. In vrijwel elke democratie in de wereld voeren de lijsttrekkers van de partijen voorafgaand aan de verkiezingen een debat op televisie. Zo niet in Groot-Brittannië. Daar kunnen we wel de sprankelende debatten volgen van het wekelijkse vragenuurtje (‘Prime Minister’s Questions’), maar werden geen rechtstreekse verkiezingsdebatten georganiseerd. Tot vanavond, dus.

Hoe komt het dat er nooit eerder een verkiezingsdebat werd georganiseerd?
Dat heeft meerdere redenen, volgens Groot-Brittanniëcorrespondent Maaike Veen. In Trouw schrijft ze:

Sinds het eerste rechtstreekse televisiedebat in de Verenigde Staten in 1960 tussen John F. Kennedy en Richard Nixon gingen er stemmen op in het Verenigd Koninkrijk om ook zulke debatten te organiseren tussen de belangrijkste partijleiders. Televisiezenders zagen dat natuurlijk wel zitten, maar de politici niet. Zij zeiden altijd wel dat ze met elkaar op televisie wilden duelleren, maar de waarheid was dat niemand echt wilde — zelfs niet een begenadigd spreker als Tony Blair. Een belangrijke factor was dat de twee grote partijen, Labour en de Conservatieven, de derde partij, Liberaal Democraten, niet meer aandacht wilden geven dan strikt noodzakelijk.

De televisiezenders voerden hun lobby de laatste tijd op. Door het parlementaire onkostenschandaal was het aanzien van de politiek zwaar geschaad en met debatten zouden politici weer wat aanzien en respect verwerven. (…) Tegelijjkertijd tartte zowel de mediagenieke en soepele debater David Cameron als de leider van de Liberaal Democraten Nick Clegg premier Brown voortdurend om toe te stemmen in een debat.

Pas na lang aandringen zwichtte de in een hoek gebokste impopulaire premier. De lege Labourpartijkas kan ook een rol hebben gespeeld. Die is slechts gevuld met een fractie van wat de rijke Conservatieven tot hun beschikking hebben en de televisiedebatten bieden nu eenmaal driemaal negentig minuten gratis prime time zendtijd.

Hoeveel debatten zijn er, een waar gaan ze over?
Er worden drie debatten georganiseerd:

• 15 april (ITV). Onderwerp: binnenlandse zaken
• 22 april (Sky). Onderwerp: buitenlandse zaken
• 29 april (BBC). Onderwerp: economie

De eerste helft van het debat gaat over het vastgestelde thema, de tweede helft van het debat wordt gevoerd aan de hand van algemene vragen.

Zijn er verder nog regels waar iedereen zich aan moeten houden?
Ja zeker! Na een wekenlang proces van onderhandelen zijn de partijen 76 regels overeengekomen. Zo zijn de 200 mensen in het publiek zorgvuldig geselecteerd op basis van stemvoorkeuren, en mogen zij niet applaudiseren of dingen roepen. Behalve aan het begin en het einde van het debat. Vanavond staat David Cameron in het midden. De vragen zijn zorgvuldig geselecteerd, en persoonlijke vragen worden uitgesloten. En hoewel de zenders zwaargewichten het debat laten presenteren, mogen zij niet doorvragen. De debaters hebben elk een minuut om de vraag te beantwoorden, waarna ze vier minuten met elkaar in debat mogen gaan. In de regels is bovendien opgenomen dat de debaters elkaar aan het einde van het debat de hand moeten schudden.

Waar kan ik het debat zien?
Het debat wordt uitgezonden op de zender ITV. Mocht je die niet kunnen ontvangen, dan kun je het debat ook via internet volgen (stream).

Gaan jullie het debat ook analyseren
Dat zijn we wel van plan! Ik kijk het debat vanavond samen met mijn collega Victor Vlam. Morgen zal ik bij Goedemorgen Nederland een analyse verzorgen van het debat. En waarschijnlijk zullen we het debat ook elders analyseren. (Media klik hier voor contactgegevens.) We zullen hoe dan ook een stukje plaatsen op de debatblog.

Gerelateerde berichten

• Een historisch verkiezingsdebat in Groot Britannië  (april 2010)
• Cameron het sterkst in derde Britse verkiezingsdebat  (april 2010)
• Algemene Beschouwingen onder de loep [update]  (september 2011)
• Radio 1 Debat: Mark Rutte domineert eerste verkiezingsdebat  (mei 2010)
• Brown en Cameron in de aanval tijdens tweede debat  (april 2010)
• Overzicht: experts over het EénVandaag debat  (maart 2010)